خامنه ای، سید علی: تفاوت میان نسخهها
Mohammadi3 (بحث | مشارکتها) جز (Mohammadi3 صفحهٔ خامنه ای، سید علی (مشهد ۱۳۱۸ش) را بدون برجایگذاشتن تغییرمسیر به خامنه ای، سید علی منتقل کرد) |
Mohammadi3 (بحث | مشارکتها) بدون خلاصۀ ویرایش |
||
| (۲ نسخهٔ میانیِ ایجادشده توسط همین کاربر نشان داده نشد) | |||
| خط ۱: | خط ۱: | ||
{{جعبه زندگینامه | {{جعبه زندگینامه | ||
|عنوان =سید علی خامنه ای | |عنوان =سید علی خامنه ای | ||
| خط ۹: | خط ۷: | ||
|نام مستعار= | |نام مستعار= | ||
|لقب= | |لقب= | ||
|زادروز= | |زادروز=مشهد، 29 فروردین ۱۳۱۸ش | ||
|تاریخ مرگ= | |تاریخ مرگ=تهران، 9 اسفند 1404ش | ||
|دوره زندگی= | |دوره زندگی= | ||
|ملیت=ایرانی | |ملیت=ایرانی | ||
|محل زندگی= | |محل زندگی= | ||
|تحصیلات و محل تحصیل=حوزه علمیه قم | |تحصیلات و محل تحصیل=حوزه علمیه قم | ||
| شغل و تخصص اصلی = | | شغل و تخصص اصلی =دولتمرد و روحانی | ||
|شغل و تخصص های دیگر= | |شغل و تخصص های دیگر= | ||
|سبک = | |سبک = | ||
|مکتب = | |مکتب = | ||
|سمت = | |سمت =دومین رهبر جمهوری اسلامی ایران و سومین رئیس جمهور جمهوری اسلامی ایران | ||
|جوایز و افتخارات = | |جوایز و افتخارات = | ||
|آثار =پیشوای صادق (ع)، آثار اجتماعی توحید، چهار کتاب اصلی علم رجال، طرح کلی اندیشه اسلامی در قرآن | |آثار =پیشوای صادق (ع)، آثار اجتماعی توحید، چهار کتاب اصلی علم رجال، طرح کلی اندیشه اسلامی در قرآن | ||
|خویشاوندان سرشناس =حجت الاسلام سید جواد حسینی خامنه ای (پدر) | |خویشاوندان سرشناس =حجت الاسلام سید جواد حسینی خامنه ای (پدر) - مجتبی خامنه ای (پسر) | ||
|گروه مقاله =تاریخ ایران، دین اسلام | |گروه مقاله =تاریخ ایران، دین اسلام | ||
|دوره = | |دوره = | ||
| خط ۲۹: | خط ۲۷: | ||
|پست تخصصی = | |پست تخصصی = | ||
|باشگاه = | |باشگاه = | ||
}}< | }}خامنهای، سید علی (مشهد 29 فروردین ۱۳۱۸ - تهران 9 اسفند 1404ش)<br> | ||
[[پرونده: 19016200.jpg | بندانگشتی|سید علی خامنهای]](نام اصلی: سید علی حسینی خامنه) دومین رهبر جمهوری اسلامی ایران و از مراجع تقلید شیعیان دوازدهامامی. پیش از شروع دورۀ رهبری و در ده سال ابتدای حکومت جمهوری اسلامی در پستها و مسئولیتهای مهمی چون عضو شورای انقلاب، امام جماعت تهران، معاونت وزیر دفاع، نمایندگی مجلس، ریاستجمهوری (سومین رئیس جمهور جمهوری اسلامی)، ریاست شورای عالی پشتیبانی جنگ، ریاست مجمع تشخیص مصلحت نظام (اولین رئیس) و همچنین نایبرئیس اول شورای بازنگری قانون اساسی خدمت و نقشآفرینی کرد. او همچنین از سال ۱۳۷۳ش بهعنوان یکی از مراجع تقلید شیعیان مورد قبول «جامعه مدرسین حوزه علمیه قم» اعلام شد. سید علی خامنهای پس از نزدیک به 40سال غربستیزی، مبارزه با استکبار جهانی و حمایت از گروه موسوم به محور مقاومت که در کشورهای عرب غرب ایران از طریق جمهوری اسلامی حمایت همهجانبه میشدند، در حملۀ مشترک موشکی آمریکا و اسرائیل به بیت رهبری به همراه شماری از اعضای خانوده و کارکنان دفترش ترور و به شهادت رسید. | |||
سیدعلی خامنهای فرزند حجتالاسلام سید جواد حسینی خامنهای و دومین پسر خانواده بود و از ۴سالگی همراه برادر بزرگش، سید محمد، به مکتب رفت. سپس، این دو را در مدرسۀ تازهتأسیس اسلامی به نام دارالتعلیم دیانتی ثبت نام کردند. در دورۀ دبیرستان به خواندن جامعالمقدمات و ادبیات فارسی اهتمام ورزید و سپس به تشویق پدر، در مدرسۀ سلیمانخان و نَوّاب مشهد به خواندن مقدمات ادبیات عرب و علوم حوزوی مشغول شد. پس از آنکه جامعالمقدمات را به پایان برد، سیوطی، مُغنی، معالمالاصول، شرایعالاسلام و شرح لمعه را نزد پدر و میرزا مدرس یزدی، و رسائل و مکاسب را نزد شیخ هاشم قزوینی، و منطق و فلسفه و شرح منظومه را نیز نزد اساتید فن فراگرفت. از ۱۸سالگی در مشهد، درس خارج فقه و اصول را نزد آیتالله میلانی آغاز کرد و در ۱۳۳۶ش، به نجف اشرف رفت. از ۱۳۳۷ تا ۱۳۴۳ش، در حوزۀ علمیۀ قم مشغول تحصیل شد. در این دوره از استادان مبرزی همچون آیتالله بروجردی، امام خمینی (ره)، آیتالله مرتضی حائری یزدی و علامه طباطبایی بهره برد. در ۱۳۴۳ش، بهدلیل مشکلات و بیماری پدر مجدداً به مشهد بازگشت و به تدریس و تحصیل و تحقیق و فعالیت پرداخت. بهدلیل علاقه به ادبیات ایران و جهان مطالعات خود را در این زمینهها گستردهتر کرد و در این عرصه تبحر یافت و با شاعران و ادیبان نامآوری حشر و نشر داشت و خود نیز شعر میسرود. آغاز مبارزات و گرایشهای سیاسی و مذهبی او را باید از دوران فعالیت مبارزاتی جمعیت فدائیان اسلام و حوادث نهضت ملّی نفت و مبارزات آیتالله کاشانی دانست. اما از ۱۳۴۱ش، که نهضت امام خمینی آغاز شد، او نیز یکی از مبارزان پیگیر این عرصه شد و در ۱۲ خرداد ۱۳۴۲ش، در همین ارتباط دستگیر و ممنوعالمنبر شد. پس از حادثۀ ۱۵ خرداد نیز مجدداً دستگیر و روانه زندان شد. در بهمنماه همان سال مجدداً بازداشت و دو ماه در حبس انفرادی بود. پس از آزادی، راهی تهران شد و به فعالیت سیاسی و مذهبی پرداخت. در طی سالهای ۱۳۴۶، ۱۳۴۹، و ۱۳۵۰ش چندبار دستگیر و زندانی شد. آیتالله خامنهای روحانی مبارزی بود که بهدلیل قدرت خطابه و بیان جَذّاب، کلاسهای پررونقی در زمینۀ تفسیر و علوم اسلامی برگزار و در ضمن آن از رژیم پهلوی نیز انتقاد میکرد و به افشاگری و عملکردهای نادرست آن میپرداخت. در دیماه ۱۳۵۳ش در مشهد دستگیر شد و تا پاییز ۱۳۵۴ش در زندان کمیته مشترک شهربانی و ساواک بهسر برد. آخرینبار در اواخر ۱۳۵۶ش بازداشت و برای سه سال به ایرانشهر، در بلوچستان، تبعید شد؛ اما در اواسط ۱۳۵۷ش بهدلیل اوجگیری انقلاب اسلامی، به مشهد بازگشت و در بحبوحۀ انقلاب اسلامی به فعالیت پرداخت. سید علی خامنهای از نخستین اعضای شورای انقلاب اسلامی بود و پس از پیروزی انقلاب، همراه شهید بهشتی، هاشمی رفسنجانی، موسوی اردبیلی و دکتر باهنر حزب جمهوری اسلامی را در اسفندماه ۱۳۵۷ش بنیان گذاشت. از آن پس مشاغل و مسئولیتهای متعددی برعهده گرفت ازجمله: معاونت وزارت دفاع، سرپرستی سپاه پاسداران انقلاب اسلامی، امامت جمعه تهران، نماینده مردم تهران در مجلس شورای اسلامی، نماینده امام خمینی (ره) در شورای عالی دفاع و فعالیت در جبهههای جنگ. سید علی خامنهای پس از ترور دکتر باهنر و محمدعلی رجایی، در شهریور ۱۳۶۰ش، بهعنوان نخستین روحانی، به ریاست جمهوری ایران برگزیده شد و دو دوره تا ۱۳۶۸ش در این مقام باقی ماند. قبل از این واقعه، در روز ۶ تیرماه ۱۳۶۰ش، در مسجد ابوذر تهران مورد سوءقصد اعضای مجاهدین خلق قرار گرفت، و صدماتی به او وارد آمد. پس از درگذشت بنیانگذار جمهوری اسلامی ایران، امام خمینی، ضمن اعمال اصلاحاتی در قانون اساسی ایران، مجلس خبرگان رهبری سید علی خامنهای را به رهبری جمهوری اسلامی ایران برگزید. طی دورۀ رهبری ایشان عمدۀ سیاستگذاریهای کلان او به منظور تقویت و حمایت از جبهۀ مقاومت صورت گرفت. به اعتبار مقام معنوی و سیاسی او دیدگاههای ضد امپریالیستی، ضد آمریکایی و ضد اسرائیلی در میان گفتمانهای اصلی اجتماعی رونق زیادی یافت. پس از ترور آیتالله خامنهای دولت ۷ روز تعطیلی رسمی و ۴۰ روز عزاداری عمومی اعلام کرد. همزمان، نیروهای مسلح ایران در عملیات وعدۀ صادق ۴ مواضعی را در سرزمینهای اشغالی و نیز پایگاههای آمریکا در امارات، کویت، بحرین، قطر، اردن و عربستان سعودی هدف قرار دادند و تنگۀ هرمز را بستند. مجلس خبرگان رهبری، در روز 18 اسفند 1404ش سید مجتبی خامنهای (یکی از فرزندان رهبران پیشین) را به عنوان جانشین سید علی خامنهای و سومین رهبر نظام برگزید. | |||
از آثار اوست: ''پیشوای صادق'' (ع)؛ ''آثار اجتماعی توحید''؛ ''چهار کتاب اصلی علم رجال''؛ ''طرح کلی اندیشۀ اسلامی در قرآن''؛ ''درس اخلاق''؛ ''گزارشی از سابقۀ تاریخی حوزۀ علمیه مشهد''؛ ''از ژرفای نماز''؛ مجموعۀ ''حدیث ولایت''، مشتمل بر سخنرانیها و سخنان ایشان؛ ''اَجْوَبةُالاستفتائات''؛ ''صلح امام حسن پرشکوهترین نرمش تاریخ'' (ترجمه)؛ ''آینده در قلمرو اسلام''؛ اثر سید قطب (ترجمه)؛ ''مسلمانان در نهضت آزادی هندوستان'' (ترجمه و تألیف). | |||
<br><!--19016200--> | <br><!--19016200--> | ||
[[رده:تاریخ ایران]] | [[رده:تاریخ ایران]] | ||
نسخهٔ کنونی تا ۲ ژوئن ۲۰۲۶، ساعت ۰۵:۳۵
| سید علی خامنه ای | |
|---|---|
| زادروز |
مشهد، 29 فروردین ۱۳۱۸ش |
| درگذشت | تهران، 9 اسفند 1404ش |
| ملیت | ایرانی |
| تحصیلات و محل تحصیل | حوزه علمیه قم |
| شغل و تخصص اصلی | دولتمرد و روحانی |
| سمت | دومین رهبر جمهوری اسلامی ایران و سومین رئیس جمهور جمهوری اسلامی ایران |
| آثار | پیشوای صادق (ع)، آثار اجتماعی توحید، چهار کتاب اصلی علم رجال، طرح کلی اندیشه اسلامی در قرآن |
| گروه مقاله | تاریخ ایران، دین اسلام |
| خویشاوندان سرشناس | حجت الاسلام سید جواد حسینی خامنه ای (پدر) - مجتبی خامنه ای (پسر) |
خامنهای، سید علی (مشهد 29 فروردین ۱۳۱۸ - تهران 9 اسفند 1404ش)
(نام اصلی: سید علی حسینی خامنه) دومین رهبر جمهوری اسلامی ایران و از مراجع تقلید شیعیان دوازدهامامی. پیش از شروع دورۀ رهبری و در ده سال ابتدای حکومت جمهوری اسلامی در پستها و مسئولیتهای مهمی چون عضو شورای انقلاب، امام جماعت تهران، معاونت وزیر دفاع، نمایندگی مجلس، ریاستجمهوری (سومین رئیس جمهور جمهوری اسلامی)، ریاست شورای عالی پشتیبانی جنگ، ریاست مجمع تشخیص مصلحت نظام (اولین رئیس) و همچنین نایبرئیس اول شورای بازنگری قانون اساسی خدمت و نقشآفرینی کرد. او همچنین از سال ۱۳۷۳ش بهعنوان یکی از مراجع تقلید شیعیان مورد قبول «جامعه مدرسین حوزه علمیه قم» اعلام شد. سید علی خامنهای پس از نزدیک به 40سال غربستیزی، مبارزه با استکبار جهانی و حمایت از گروه موسوم به محور مقاومت که در کشورهای عرب غرب ایران از طریق جمهوری اسلامی حمایت همهجانبه میشدند، در حملۀ مشترک موشکی آمریکا و اسرائیل به بیت رهبری به همراه شماری از اعضای خانوده و کارکنان دفترش ترور و به شهادت رسید.
سیدعلی خامنهای فرزند حجتالاسلام سید جواد حسینی خامنهای و دومین پسر خانواده بود و از ۴سالگی همراه برادر بزرگش، سید محمد، به مکتب رفت. سپس، این دو را در مدرسۀ تازهتأسیس اسلامی به نام دارالتعلیم دیانتی ثبت نام کردند. در دورۀ دبیرستان به خواندن جامعالمقدمات و ادبیات فارسی اهتمام ورزید و سپس به تشویق پدر، در مدرسۀ سلیمانخان و نَوّاب مشهد به خواندن مقدمات ادبیات عرب و علوم حوزوی مشغول شد. پس از آنکه جامعالمقدمات را به پایان برد، سیوطی، مُغنی، معالمالاصول، شرایعالاسلام و شرح لمعه را نزد پدر و میرزا مدرس یزدی، و رسائل و مکاسب را نزد شیخ هاشم قزوینی، و منطق و فلسفه و شرح منظومه را نیز نزد اساتید فن فراگرفت. از ۱۸سالگی در مشهد، درس خارج فقه و اصول را نزد آیتالله میلانی آغاز کرد و در ۱۳۳۶ش، به نجف اشرف رفت. از ۱۳۳۷ تا ۱۳۴۳ش، در حوزۀ علمیۀ قم مشغول تحصیل شد. در این دوره از استادان مبرزی همچون آیتالله بروجردی، امام خمینی (ره)، آیتالله مرتضی حائری یزدی و علامه طباطبایی بهره برد. در ۱۳۴۳ش، بهدلیل مشکلات و بیماری پدر مجدداً به مشهد بازگشت و به تدریس و تحصیل و تحقیق و فعالیت پرداخت. بهدلیل علاقه به ادبیات ایران و جهان مطالعات خود را در این زمینهها گستردهتر کرد و در این عرصه تبحر یافت و با شاعران و ادیبان نامآوری حشر و نشر داشت و خود نیز شعر میسرود. آغاز مبارزات و گرایشهای سیاسی و مذهبی او را باید از دوران فعالیت مبارزاتی جمعیت فدائیان اسلام و حوادث نهضت ملّی نفت و مبارزات آیتالله کاشانی دانست. اما از ۱۳۴۱ش، که نهضت امام خمینی آغاز شد، او نیز یکی از مبارزان پیگیر این عرصه شد و در ۱۲ خرداد ۱۳۴۲ش، در همین ارتباط دستگیر و ممنوعالمنبر شد. پس از حادثۀ ۱۵ خرداد نیز مجدداً دستگیر و روانه زندان شد. در بهمنماه همان سال مجدداً بازداشت و دو ماه در حبس انفرادی بود. پس از آزادی، راهی تهران شد و به فعالیت سیاسی و مذهبی پرداخت. در طی سالهای ۱۳۴۶، ۱۳۴۹، و ۱۳۵۰ش چندبار دستگیر و زندانی شد. آیتالله خامنهای روحانی مبارزی بود که بهدلیل قدرت خطابه و بیان جَذّاب، کلاسهای پررونقی در زمینۀ تفسیر و علوم اسلامی برگزار و در ضمن آن از رژیم پهلوی نیز انتقاد میکرد و به افشاگری و عملکردهای نادرست آن میپرداخت. در دیماه ۱۳۵۳ش در مشهد دستگیر شد و تا پاییز ۱۳۵۴ش در زندان کمیته مشترک شهربانی و ساواک بهسر برد. آخرینبار در اواخر ۱۳۵۶ش بازداشت و برای سه سال به ایرانشهر، در بلوچستان، تبعید شد؛ اما در اواسط ۱۳۵۷ش بهدلیل اوجگیری انقلاب اسلامی، به مشهد بازگشت و در بحبوحۀ انقلاب اسلامی به فعالیت پرداخت. سید علی خامنهای از نخستین اعضای شورای انقلاب اسلامی بود و پس از پیروزی انقلاب، همراه شهید بهشتی، هاشمی رفسنجانی، موسوی اردبیلی و دکتر باهنر حزب جمهوری اسلامی را در اسفندماه ۱۳۵۷ش بنیان گذاشت. از آن پس مشاغل و مسئولیتهای متعددی برعهده گرفت ازجمله: معاونت وزارت دفاع، سرپرستی سپاه پاسداران انقلاب اسلامی، امامت جمعه تهران، نماینده مردم تهران در مجلس شورای اسلامی، نماینده امام خمینی (ره) در شورای عالی دفاع و فعالیت در جبهههای جنگ. سید علی خامنهای پس از ترور دکتر باهنر و محمدعلی رجایی، در شهریور ۱۳۶۰ش، بهعنوان نخستین روحانی، به ریاست جمهوری ایران برگزیده شد و دو دوره تا ۱۳۶۸ش در این مقام باقی ماند. قبل از این واقعه، در روز ۶ تیرماه ۱۳۶۰ش، در مسجد ابوذر تهران مورد سوءقصد اعضای مجاهدین خلق قرار گرفت، و صدماتی به او وارد آمد. پس از درگذشت بنیانگذار جمهوری اسلامی ایران، امام خمینی، ضمن اعمال اصلاحاتی در قانون اساسی ایران، مجلس خبرگان رهبری سید علی خامنهای را به رهبری جمهوری اسلامی ایران برگزید. طی دورۀ رهبری ایشان عمدۀ سیاستگذاریهای کلان او به منظور تقویت و حمایت از جبهۀ مقاومت صورت گرفت. به اعتبار مقام معنوی و سیاسی او دیدگاههای ضد امپریالیستی، ضد آمریکایی و ضد اسرائیلی در میان گفتمانهای اصلی اجتماعی رونق زیادی یافت. پس از ترور آیتالله خامنهای دولت ۷ روز تعطیلی رسمی و ۴۰ روز عزاداری عمومی اعلام کرد. همزمان، نیروهای مسلح ایران در عملیات وعدۀ صادق ۴ مواضعی را در سرزمینهای اشغالی و نیز پایگاههای آمریکا در امارات، کویت، بحرین، قطر، اردن و عربستان سعودی هدف قرار دادند و تنگۀ هرمز را بستند. مجلس خبرگان رهبری، در روز 18 اسفند 1404ش سید مجتبی خامنهای (یکی از فرزندان رهبران پیشین) را به عنوان جانشین سید علی خامنهای و سومین رهبر نظام برگزید.
از آثار اوست: پیشوای صادق (ع)؛ آثار اجتماعی توحید؛ چهار کتاب اصلی علم رجال؛ طرح کلی اندیشۀ اسلامی در قرآن؛ درس اخلاق؛ گزارشی از سابقۀ تاریخی حوزۀ علمیه مشهد؛ از ژرفای نماز؛ مجموعۀ حدیث ولایت، مشتمل بر سخنرانیها و سخنان ایشان؛ اَجْوَبةُالاستفتائات؛ صلح امام حسن پرشکوهترین نرمش تاریخ (ترجمه)؛ آینده در قلمرو اسلام؛ اثر سید قطب (ترجمه)؛ مسلمانان در نهضت آزادی هندوستان (ترجمه و تألیف).