قره سو (خراسان شمالی): تفاوت میان نسخهها
بدون خلاصۀ ویرایش |
بدون خلاصۀ ویرایش |
||
| (یک نسخهٔ میانیِ ایجادشده توسط همین کاربر نشان داده نشد) | |||
| خط ۱: | خط ۱: | ||
[[پرونده:2042190886-2.jpg|بندانگشتی|رودخانه قره سو ]] | |||
قرهسو (خراسان شمالی) | قرهسو (خراسان شمالی) | ||
یکی از دو رود مهم استان خراسان | یکی از دو رود مهم [[خراسان شمالی، استان|استان خراسان شمالی]]، به طول 450کیلومتر و با وسعت حوزۀ آبریز بیش از 60000کیلومترمربع. قرهسو واژۀ مرکب ترکی (قره به معنی سیاه + سو به معنی آب) و به معنای آب سیاه است. چند رود و چشمه به این نام در خراسان، [[گلستان، شهر|گلستان]]، [[اردبیل، شهر|اردبیل]] و [[کرمانشاه، شهر|کرمانشاه]] وجود دارد. این رود مهمترین رودخانۀ حوزۀ آبریز دشت کویر (کویر مرکزی) است که آبهای سطحی منطقۀ گستردهای از شمال غربی خراسان و مناطق شرقی [[سمنان، استان|استان سمنان]] را جمعآوری کرده و به نهایتاً در کویر فرو میرود. این رودخانه از ارتفاعات شمال شرق [[اسفراین، شهر|اسفراین]] و دامنههای جنوبی آلاغداغ و شاه جهان سرچشمه میگیرد و در مسیر آغازینش در درۀ اسفراین جریان دارد. سرشاخههای آن به نامهای کال ولایت (رودخانۀ بام) و اسفراین پس از سرچشمه گرفتن از کوههای یادشده در جنوب اسفراین به هم پیوسته و رودخانۀ کال شور جاجرم را به وجود میآورد. این رودخانه سپس وارد درۀ تنگی میشود و از میان کوههای هرده جوین گذشته و وارد منطقهای به نام چهلدختران میگردد؛ از شرق به غرب ادامه جریان داده و از روستاهای نصرتآباد، حسینآباد و رحیمآباد عبور کرده وارد دشت گرمه جاجرم میشود. رودخانه پس از عبور از شهر جاجرم به سمت جنوب تغییر مسیر میدهد و شاخههای مهمی مانند جوین و کال شور شاهرود را دریافت میکند و سپس وارد دشت غرب سبزوار شده و کال شور سبزوار را دریافت میکند. این رودخانه پس از طی باقیماندۀ مسیر خود و دریافت شاخههای متعدد وارد حاشیۀ دشت شمالی کویر میشود و در ریگزارهای آن فرو میرود. این رودخانه دارای جریان دائمی کمی به صورت زهکش آب زیرزمینی در فصول بدون بارندگی میباشد و در مناطقی بندهایی خاکی بر روی سرشاخهها یا شاخههای آن ایجاد کردهاند. در مناطق انتهایی به خاطر املاح زیاد و شوری، آب آن قابل استفاده نیست. | ||
---- | ---- | ||
[[رده:جغرافیای ایران]] | [[رده:جغرافیای ایران]] | ||
[[رده:جغرافیای طبیعی ایران - رودخانه]] | [[رده:جغرافیای طبیعی ایران - رودخانه]] | ||
نسخهٔ کنونی تا ۱۷ اوت ۲۰۲۶، ساعت ۰۵:۱۱
قرهسو (خراسان شمالی)
یکی از دو رود مهم استان خراسان شمالی، به طول 450کیلومتر و با وسعت حوزۀ آبریز بیش از 60000کیلومترمربع. قرهسو واژۀ مرکب ترکی (قره به معنی سیاه + سو به معنی آب) و به معنای آب سیاه است. چند رود و چشمه به این نام در خراسان، گلستان، اردبیل و کرمانشاه وجود دارد. این رود مهمترین رودخانۀ حوزۀ آبریز دشت کویر (کویر مرکزی) است که آبهای سطحی منطقۀ گستردهای از شمال غربی خراسان و مناطق شرقی استان سمنان را جمعآوری کرده و به نهایتاً در کویر فرو میرود. این رودخانه از ارتفاعات شمال شرق اسفراین و دامنههای جنوبی آلاغداغ و شاه جهان سرچشمه میگیرد و در مسیر آغازینش در درۀ اسفراین جریان دارد. سرشاخههای آن به نامهای کال ولایت (رودخانۀ بام) و اسفراین پس از سرچشمه گرفتن از کوههای یادشده در جنوب اسفراین به هم پیوسته و رودخانۀ کال شور جاجرم را به وجود میآورد. این رودخانه سپس وارد درۀ تنگی میشود و از میان کوههای هرده جوین گذشته و وارد منطقهای به نام چهلدختران میگردد؛ از شرق به غرب ادامه جریان داده و از روستاهای نصرتآباد، حسینآباد و رحیمآباد عبور کرده وارد دشت گرمه جاجرم میشود. رودخانه پس از عبور از شهر جاجرم به سمت جنوب تغییر مسیر میدهد و شاخههای مهمی مانند جوین و کال شور شاهرود را دریافت میکند و سپس وارد دشت غرب سبزوار شده و کال شور سبزوار را دریافت میکند. این رودخانه پس از طی باقیماندۀ مسیر خود و دریافت شاخههای متعدد وارد حاشیۀ دشت شمالی کویر میشود و در ریگزارهای آن فرو میرود. این رودخانه دارای جریان دائمی کمی به صورت زهکش آب زیرزمینی در فصول بدون بارندگی میباشد و در مناطقی بندهایی خاکی بر روی سرشاخهها یا شاخههای آن ایجاد کردهاند. در مناطق انتهایی به خاطر املاح زیاد و شوری، آب آن قابل استفاده نیست.