قلعه پیغام

قلعۀ پیغام

از آثار تاریخی استان آذربایجان شرقی، شهرستان کلیبر، در فاصله ۱۰کیلومتری جنوب شهر کلیبر و نزدیک روستایی به همین نام، مربوط به دوره‌های پیش از اسلام تا دوره‌های اسلامی. کاربرد نظامی داشته است. بنای قلعه بر فراز کوهی مرتفع با شیب‌های تند و پرتگاه‌های طبیعی ساخته شده است؛ ویژگی‌ای که خود به‌تنهایی کارکرد دفاعی آن را تقویت می‌کرده است. معماری آن شامل برج‌ها و باروهایی سنگی است که مصالح به‌کاررفته در ساخت آن از سنگ‌لاشه‌های محلی می‌باشد. آثار سفالی کشف‌شده در اطراف، گواهی بر قدمت تاریخی از دوره‌های پیش از اسلام و تداوم سکونت در آن است. این دژ در گذشته نقش مرکز ارتباط نظامی را ایفا می‌کرده و گفته می‌شود که با افروختن آتش بر برج‌ها، پیام‌ها به قلعه‌های مجاور منتقل می‌شده است؛ از همین رو، نام «پیغام» برای آن برگزیده شده است. از نظر تاریخی، هستۀ اولیۀ آن به دوران اشکانی یا ساسانی بازمی‌گردد؛ دوره‌ای که ساخت دژهای کوهستانی برای کنترل راه‌های ارتباطی و دفاع در برابر تهاجمات رواج فراوان داشت. در سده‌های نخستین اسلامی نیز به نظر می‌رسد این مکان همچنان کاربری نظامی خود را حفظ کرده باشد؛ و حتی با توجه به نزدیکی به قلعۀ بابک، آن را از پایگاه‌های بابک خرمدین می‌دانند.

---