Automoderated users، رباتها، دیوانسالاران، checkuser، مدیران رابط کاربری، moderation، Moderators، پنهانگران، مدیران، userexport، سرویراستار
۴۹٬۶۳۹
ویرایش
بازار بزرگ اصفهان: تفاوت میان نسخهها
بدون خلاصۀ ویرایش
Mohammadi3 (بحث | مشارکتها) بدون خلاصۀ ویرایش |
Mohammadi3 (بحث | مشارکتها) بدون خلاصۀ ویرایش |
||
| خط ۱: | خط ۱: | ||
بازار بزرگ اصفهان | |||
یکی از شاخصترین و گستردهترین منظومههای کالبدی، اقتصادی و فرهنگی در جغرافیای تاریخی جهان اسلام بهشمار میرود که بهمثابه ستون فقرات بافت کهن این کهنشهر، مفصل پیونددهنده دو کانون برجسته شهری یعنی میدان عتیق (هسته [[سلجوقیان|سلجوقی]] و [[دیلمیان|دیلمی]]) و [[میدان نقش جهان|میدان نقشجهان]] (کانون تحولات عصر [[صفویه|صفوی]]) است. این محور تاریخی ممتد که از سردر قیصریه در شمال میدان نقشجهان آغاز شده و با عبور از راستهها، چهارسوها، [[کاروانسرا]]<nowiki/>ها و مدارس علمیه به گنبد نظامالملک، مسجد جامع عتیق و در نهایت بازار عریان منتهی میگردد، در گذشته از طریق شبکهای وسیع از معابر سرپوشیده با کانونهایی چون دروازه طوقچی، بازار غاز و محلات پیرامونی پیوستگی فضایی داشته است. این بافت پیچیده و ارگانیک به سبب همجواری با آثار عهد وزارت خواجه نظامالملک طوسی در متون تاریخی با عناوینی نظیر «بازار نظامیه» یا «نظامالملکی» و بهسبب ساماندهی بخشهای شمالی آن در عصر [[شاه عباس کبیر|شاه عباس اول]]، با نام «بازار سلطانی» نیز ثبت و شناخته شده است. وسعت مجموعه بازار و فضاهای پیرامونی مرتبط با آن بالغ بر ۲۵۰ هکتار در محدوده منطقه سه شهری اصفهان برآورد میشود که بازتابدهنده قرنها تکوین، انباشت سرمایه و سازمانیابی صنفی در فلات مرکزی ایران است. | یکی از شاخصترین و گستردهترین منظومههای کالبدی، اقتصادی و فرهنگی در جغرافیای تاریخی جهان اسلام بهشمار میرود که بهمثابه ستون فقرات بافت کهن این کهنشهر، مفصل پیونددهنده دو کانون برجسته شهری یعنی میدان عتیق (هسته [[سلجوقیان|سلجوقی]] و [[دیلمیان|دیلمی]]) و [[میدان نقش جهان|میدان نقشجهان]] (کانون تحولات عصر [[صفویه|صفوی]]) است. این محور تاریخی ممتد که از سردر قیصریه در شمال میدان نقشجهان آغاز شده و با عبور از راستهها، چهارسوها، [[کاروانسرا]]<nowiki/>ها و مدارس علمیه به گنبد نظامالملک، مسجد جامع عتیق و در نهایت بازار عریان منتهی میگردد، در گذشته از طریق شبکهای وسیع از معابر سرپوشیده با کانونهایی چون دروازه طوقچی، بازار غاز و محلات پیرامونی پیوستگی فضایی داشته است. این بافت پیچیده و ارگانیک به سبب همجواری با آثار عهد وزارت [[نظام الملک طوسی|خواجه نظامالملک طوسی]] در متون تاریخی با عناوینی نظیر «بازار نظامیه» یا «نظامالملکی» و بهسبب ساماندهی بخشهای شمالی آن در عصر [[شاه عباس کبیر|شاه عباس اول]]، با نام «بازار سلطانی» نیز ثبت و شناخته شده است. وسعت مجموعه بازار و فضاهای پیرامونی مرتبط با آن بالغ بر ۲۵۰ هکتار در محدوده منطقه سه شهری اصفهان برآورد میشود که بازتابدهنده قرنها تکوین، انباشت سرمایه و سازمانیابی صنفی در فلات مرکزی ایران است. | ||
از منظر پیشینه و جغرافیای اقتصادی، بازار اصفهان همواره پیوندی عمیق با نظام مبادلات منطقهای و بینالمللی داشته است. کهنترین گزارشهای متقن تاریخی، از جمله مشاهدات [[ناصرخسرو قبادیانی]] در سال ۴۴۴ق، از رونق کمنظیر بازارهای شهر و حضور بالغ بر دویست صراف در یک راسته تخصصی یاد کردهاند که نشانگر جریان مداوم نقدینگی و اعتبار تجاری این مرکز در دوره دیلمیان و سلجوقیان است. با انتقال پایتخت در عهد شاه عباس صفوی و پیادهسازی طرح جامع شهری، سامان اقتصادی بازار دستخوش تحولی بنیادین گردید؛ با این حال، از حیث گونهشناسی و جغرافیای کالبدی، اطلاق نام «قیصریه» به تمامیت این شبکه تجاری از از خطاهای رایج در توصیفهای عمومی است؛ چراکه قیصریه نه مترادف کل بازار، بلکه بخش صفوی، متمایز و مفصل ورودی این سامانه گسترده بهشمار میرود. در ساختار شهرسازی ایرانی - اسلامی، قیصریه معرف راستهای فاخر، محصور و تحت نظارت مستقیم حکومتی بود که به دادوستد اقلام گرانبها و فعالیت صرافان و بازرگانان طراز اول اختصاص داشت. بدینترتیب، [[بازار قیصریه (اصفهان)|بازار قیصریه]] که در سال ۱۰۲۹ق در جبهه شمالی میدان نقشجهان در امتداد سنت معماری قیصریه لار فارس بنیان نهاده شد، صرفاً بهعنوان بخش ممتاز، حکومتی و بارانداز اصلی کالاهای نفیس بازار بزرگ اصفهان عمل میکرد و نقشی مدخلگونه برای ورود به گستره وسیعتر راستههای دیلمی، سلجوقی و صفوی ایفا مینمود؛ کیفیتی که در گزارشهای تفصیلی جهانگردانی نظیر ژان شاردن با اشاره به سکوهای سنگی یشم و سماق، حجرههای صرافان و زرگران، امنیت ویژه و شکوه بازرگانی بینالمللی این بخش در مقایسه با بافت فراگیر بازار به تصویر کشیده شده است. | از منظر پیشینه و جغرافیای اقتصادی، بازار اصفهان همواره پیوندی عمیق با نظام مبادلات منطقهای و بینالمللی داشته است. کهنترین گزارشهای متقن تاریخی، از جمله مشاهدات [[ناصرخسرو قبادیانی]] در سال ۴۴۴ق، از رونق کمنظیر بازارهای شهر و حضور بالغ بر دویست صراف در یک راسته تخصصی یاد کردهاند که نشانگر جریان مداوم نقدینگی و اعتبار تجاری این مرکز در دوره دیلمیان و سلجوقیان است. با انتقال پایتخت در عهد شاه عباس صفوی و پیادهسازی طرح جامع شهری، سامان اقتصادی بازار دستخوش تحولی بنیادین گردید؛ با این حال، از حیث گونهشناسی و جغرافیای کالبدی، اطلاق نام «قیصریه» به تمامیت این شبکه تجاری از از خطاهای رایج در توصیفهای عمومی است؛ چراکه قیصریه نه مترادف کل بازار، بلکه بخش صفوی، متمایز و مفصل ورودی این سامانه گسترده بهشمار میرود. در ساختار شهرسازی ایرانی - اسلامی، قیصریه معرف راستهای فاخر، محصور و تحت نظارت مستقیم حکومتی بود که به دادوستد اقلام گرانبها و فعالیت صرافان و بازرگانان طراز اول اختصاص داشت. بدینترتیب، [[بازار قیصریه (اصفهان)|بازار قیصریه]] که در سال ۱۰۲۹ق در جبهه شمالی میدان نقشجهان در امتداد سنت معماری قیصریه لار فارس بنیان نهاده شد، صرفاً بهعنوان بخش ممتاز، حکومتی و بارانداز اصلی کالاهای نفیس بازار بزرگ اصفهان عمل میکرد و نقشی مدخلگونه برای ورود به گستره وسیعتر راستههای دیلمی، سلجوقی و صفوی ایفا مینمود؛ کیفیتی که در گزارشهای تفصیلی جهانگردانی نظیر ژان شاردن با اشاره به سکوهای سنگی یشم و سماق، حجرههای صرافان و زرگران، امنیت ویژه و شکوه بازرگانی بینالمللی این بخش در مقایسه با بافت فراگیر بازار به تصویر کشیده شده است. | ||