پرش به محتوا

ترکمنستان: تفاوت میان نسخه‌ها

بدون خلاصۀ ویرایش
بدون خلاصۀ ویرایش
 
بدون خلاصۀ ویرایش
 
خط ۱: خط ۱:


تُرکَمَنستان<br/> [[File:14125700-2.jpg|thumb|تُرکَمَنستان]][[File:14125700-3.jpg|thumb|تُرکَمَنستان]][[File:14125700.jpg|thumb|تُرکَمَنستان]]'''موقعیت'''. جمهوری ترکمنستان در جنوب غربی آسیای مرکزی و در جنوب شرقی دریای خزر جا دارد. کشورهای قزاقستان از شمال، ازبکستان از شمال و شرق، افغانستان و ایران از جنوب، و دریای خزر از غرب آن را محدود کرده‌اند. مساحت این کشور ۴۸۸,۱۰۰ کیلومتر مربع است و پایتخت آن شهر عشق‌آباد است.
تُرکَمَنستان<br/> [[File:14125700-3.jpg|thumb|تُرکَمَنستان]][[File:14125700.jpg|thumb|تُرکَمَنستان]]'''موقعیت'''. جمهوری ترکمنستان در جنوب غربی آسیای مرکزی و در جنوب شرقی دریای خزر جا دارد. کشورهای قزاقستان از شمال، ازبکستان از شمال و شرق، افغانستان و ایران از جنوب، و دریای خزر از غرب آن را محدود کرده‌اند. مساحت این کشور ۴۸۸,۱۰۰ کیلومتر مربع است و پایتخت آن شهر عشق‌آباد است.


'''سیمای طبیعی'''. کشور ترکمنستان سرزمینی عمدتاً دشت و هموار است و غیر از نواحی جنوب شرقی و باریکه‌ای از مرز ایران، دیگر نواحی را دشت‌های پهناور فراگرفته است. ۸۰ درصد از مساحت ترکمنستان را دشت پهناور قراقوم (صحرای توران) دربرگرفته است. کوه‌های کم‌ارتفاع نبیت داغ با ارتفاع ۱,۸۸۰ متر واقع در ۱۰۰کیلومتری ساحل شبه‌جزیرۀ چلکن<ref>Cheleken</ref> و کوه‌های کوپت داغ در مرز ایران، و نیز ارتفاعات نه چندان مهم قره‌بیل در شرق مهم‌ترین بلندی‌های آن را تشکیل می‌دهند. کوه فیروزه با بلندی ۲,۹۴۲متر، در مرز ایران و در ۳۰کیلومتری جنوب غربی عشق‌آباد، مرتفع‌ترین نقطه آن است. علاوه بر کرانه‌های پست دریای خزر که ارتفاع آن به حدود ۲۸- متر می‌‌رسد، گودال آقچه‌قیه، در دشت توران، پست‌ترین نقطۀ ترکمنستان است و ۸۱ متر پایین‌تر از سطح دریاهای آزاد قرار دارد. رودخانۀ آمودریا (جیحون) که در نواحی شرقی این کشور جریان دارد، بخشی از مرز ازبکستان را تشکیل می‌دهد و کانال قراقوم، طولانی‌ترین کانال آب‌رسانی جهان، با درازای ۱,۱۲۰ کیلومتر از این رودخانه منشعب شده و دشت قراقوم را آبیاری می‌کند. افزون بر رودخانۀ مزبور، رودخانۀ مُرغاب، در جنوب شرقی، و نیز رودخانه‌های مرزی تجن و اترک مهم‌ترین رودهای این کشور به‌شمار می‌آیند. کرانه‌های دریای خزر که از نظر ارتفاع از پست‌ترین نواحی ترکمنستان است، از عوارض چندی، مانند خلیج‌های قره‌بغاز و ترکمن‌باشی و نیز شبه‌جزیرۀ چِلِکِن تشکیل شده است و جزیرۀ باریک و دراز اوگورچینسکی با ابعاد ۲×۴۹ کیلومتر، که در دوراب‌های آن قرار دارد، بخشی از این سرزمین محسوب می‌شود. کشور ترکمنستان به پنج استان تقسیم می‌شود و در حدود ۹۰ درصد از شهرها و آبادی‌های آن در کنار رودخانه‌های آمودریا، مرغاب، و کانال سراسری قراقوم واقع‌اند و مهم‌ترین آن‌ها عبارت‌اند از عشق‌آباد، چارجو، مرو، داش‌حوض، بایرام‌علی، تِجِن، نِبیت داغ، و ترکمن‌باشی. اقلیم ترکمنستان قاره‌ایِ خشک و بارندگی آن، جز در کوهستان‌های مرزی ایران، بسیار ناچیز است؛ این کشور تابستان‌های بسیار گرم و زمستان‌های سرد و نسبتاً کم‌باران دارد. میانگین دمای شهر عشق‌آباد در دی‌ماه ۱- درجۀ سانتی‌گراد و در تیرماه ۲۵ درجۀ سانتی‌گراد است، و میانگین بارندگی سالانۀ آن به ۳۷۵ میلی‌متر می‌رسد. پوشش گیاهی این کشور عمدتاً به درختان سپیدار و صنوبر و بیدِ کنار رودخانه‌ها منحصر است و علاوه بر آن، جنگل‌های تنک و پراکنده‌ای نیز در کوه‌های مرزی کوپت داغ وجود دارد.
'''سیمای طبیعی'''. کشور ترکمنستان سرزمینی عمدتاً دشت و هموار است و غیر از نواحی جنوب شرقی و باریکه‌ای از مرز ایران، دیگر نواحی را دشت‌های پهناور فراگرفته است. ۸۰ درصد از مساحت ترکمنستان را دشت پهناور قراقوم (صحرای توران) دربرگرفته است. کوه‌های کم‌ارتفاع نبیت داغ با ارتفاع ۱,۸۸۰ متر واقع در ۱۰۰کیلومتری ساحل شبه‌جزیرۀ چلکن<ref>Cheleken</ref> و کوه‌های کوپت داغ در مرز ایران، و نیز ارتفاعات نه چندان مهم قره‌بیل در شرق مهم‌ترین بلندی‌های آن را تشکیل می‌دهند. کوه فیروزه با بلندی ۲,۹۴۲متر، در مرز ایران و در ۳۰کیلومتری جنوب غربی عشق‌آباد، مرتفع‌ترین نقطه آن است. علاوه بر کرانه‌های پست دریای خزر که ارتفاع آن به حدود ۲۸- متر می‌‌رسد، گودال آقچه‌قیه، در دشت توران، پست‌ترین نقطۀ ترکمنستان است و ۸۱ متر پایین‌تر از سطح دریاهای آزاد قرار دارد. رودخانۀ آمودریا (جیحون) که در نواحی شرقی این کشور جریان دارد، بخشی از مرز ازبکستان را تشکیل می‌دهد و کانال قراقوم، طولانی‌ترین کانال آب‌رسانی جهان، با درازای ۱,۱۲۰ کیلومتر از این رودخانه منشعب شده و دشت قراقوم را آبیاری می‌کند. افزون بر رودخانۀ مزبور، رودخانۀ مُرغاب، در جنوب شرقی، و نیز رودخانه‌های مرزی تجن و اترک مهم‌ترین رودهای این کشور به‌شمار می‌آیند. کرانه‌های دریای خزر که از نظر ارتفاع از پست‌ترین نواحی ترکمنستان است، از عوارض چندی، مانند خلیج‌های قره‌بغاز و ترکمن‌باشی و نیز شبه‌جزیرۀ چِلِکِن تشکیل شده است و جزیرۀ باریک و دراز اوگورچینسکی با ابعاد ۲×۴۹ کیلومتر، که در دوراب‌های آن قرار دارد، بخشی از این سرزمین محسوب می‌شود. کشور ترکمنستان به پنج استان تقسیم می‌شود و در حدود ۹۰ درصد از شهرها و آبادی‌های آن در کنار رودخانه‌های آمودریا، مرغاب، و کانال سراسری قراقوم واقع‌اند و مهم‌ترین آن‌ها عبارت‌اند از عشق‌آباد، چارجو، مرو، داش‌حوض، بایرام‌علی، تِجِن، نِبیت داغ، و ترکمن‌باشی. اقلیم ترکمنستان قاره‌ایِ خشک و بارندگی آن، جز در کوهستان‌های مرزی ایران، بسیار ناچیز است؛ این کشور تابستان‌های بسیار گرم و زمستان‌های سرد و نسبتاً کم‌باران دارد. میانگین دمای شهر عشق‌آباد در دی‌ماه ۱- درجۀ سانتی‌گراد و در تیرماه ۲۵ درجۀ سانتی‌گراد است، و میانگین بارندگی سالانۀ آن به ۳۷۵ میلی‌متر می‌رسد. پوشش گیاهی این کشور عمدتاً به درختان سپیدار و صنوبر و بیدِ کنار رودخانه‌ها منحصر است و علاوه بر آن، جنگل‌های تنک و پراکنده‌ای نیز در کوه‌های مرزی کوپت داغ وجود دارد.
۴۷٬۳۱۳

ویرایش