آندرآ دل سارتو: تفاوت میان نسخه‌ها

|زادروز=1486

|تاریخ مرگ=1530

<p style="text-align: justify;">[[File:Andrea del sarto - the last supper - wga00389.jpg|thumb|«شام آخر»، اثر آندرآ دل سارتو]]آنْدرِآ دل سارتو (۱۴۸۶م ـ۱۵۳۰)(Andrea del Sarto)<br/> [[File:Trinity700.jpg|thumb|«بحث بر سر تثلیث»، اثر آندرآ دل سارتو]][[File:10246700.jpg|thumb|«مريم مقدس و عفریتگان پرنده‌وش»، اثر آندرآ دل سارتو]]نقاش ایتالیاییِ دورۀ رنسانس<ref>Renaissance</ref>. در فلورانس<ref>Florence</ref>&nbsp;زندگی می‌کرد، و از چیره‌دست‌ترین تک‌چهره‌سازان و نقاشان پرده‌های دینیِ زمان خود بود. دیوارنگاره<ref>fresco</ref>هایش در فلورانس، ازجمله تولد مریم عذرا (۱۵۱۴، کلیسای سانتا آنونتسیاتا<ref>Sta Annunziata</ref>)، از برترین آثار هنریِ دورۀ رنسانس‌‌اند. شیوه‌اش شکوهمند، ناب، و شاخص هنر رنسانس متعالی<ref>High Renaissance</ref>&nbsp;است.&nbsp;تأثیرپذیری از بزرگانی مانند [[لیوناردو_داوینچی_(۱۴۵۲م_ـ۱۵۱۹)|داوینچی]]، [[میکلانژ|میکلانژ]] و [[رافایل_سانتسیو|رافائل]] در آثارش مشخص است. عموماً در موضوعات مذهبی نقاشی می‌کرد و رگه‌هایی از آثار متأخرش ظهور مانریسم را نوید می‌دهند. سارتو فرزند یک خیاط بود و در هفت سالگی به آهنگری مشغول شد اما به خاطر قدرت خارق‌العاده‌اش در حکاکی، به شاگردی نقاشی گمنام رسید. آن‌چه از زندگی‌اش می‌دانیم عموماً به وسیله‌ی وازاری نقل شده است. [[جورجو_وازاری|وازاری]]، که خود مدتی کوتاه نزد سارتو آموزش دیده بود،&nbsp;&nbsp;آثار این نقاش را بی‌نقص توصیف کرده و در عین حال، او را شخصیتی ضعیف خوانده که کاملاً تحت سیطره‌ی همسر بدطینتش قرار دارد. این ویژگی شخصیتی حتی منبع الهام یک کمدی رمانتیک از آلفرد دو موسه<ref>Alfred de Musset</ref> و یک شعر از رابرت براونینگ<ref>Robert Browning</ref> درباره‌ی زندگی او بوده است. همچنین ارنست جونز<ref>Ernest Jones</ref>، زندگی‌نامه نویس فروید، در پژوهش مفصلی درباره‌ی این نقاش سعی کرده است فقدان قدرت در نقاشی‌های لطیف و چشم‌نوازش را به این ویژگی شخصیتی ارتباط بدهد.</p> <p style="text-align: justify;">دل‌ سارتو نخست نزد پیِرو دی ‌کوزیمو<ref>Piero di Cosimo</ref>، و نقاشان دیگر هنر آموخت، اما بیشتر از مازاتچو<ref>Masaccio</ref>&nbsp;و میکلانژ تأثیر گرفت. از حدود ۱۵۱۰ به بعد، سرآمد نقاشان فلورانس و هم‌پایۀ فرا بارتولومئو<ref>Fra Bartolommeo</ref>&nbsp;شناخته ‌شد؛ پس از آن به‌تدریج، جای خود را به نقاشان شیوه‌گر<ref>Mannerist</ref>&nbsp;(مانریست) واگذارد، که بعد از دورۀ رنسانس متعالی در دهۀ ۱۵۲۰، سربرآوردند. افزون بر تک‌چهره‌سازی‌ها، پرده‌های دینی بسیاری نقاشی کرد؛ ازجمله ''مریم عذرا و عفریتگان پرنده‌وش''<ref>Madonna of the Harpies</ref>&nbsp;که نمونه‌ای از زیبایی کلاسیک<ref>classical</ref>&nbsp;است، و کارهای رافائل<ref>Raphael</ref>&nbsp;را تداعی می‌کند.&nbsp;در ۱۵۱۸، به فرانسه رفت و در برنامه‌های کاخ‌سازی فرانسوای اول<ref>Francis I</ref>&nbsp;مشارکت کرد. در ۱۵۱۹ با بودجه‌ای از طرف پادشاه فرانسه به ایتالیا بازگشت، و مأموریت یافت آثاری تازه برای مجموعۀ هنری دربار فرانسه فراهم کند. لیکن دل ‌سارتو آن وجوه را صرف ساختن خانه‌ای برای خود کرد و هرگز به دربار فرانسه بازنگشت. بعد از این دوره،&nbsp;تغییراتی در سبکش پدیدار شد. از جمله بیان‌گری حساب‌شده، ترکیب‌بندی‌های پیچیده‌ و مصنوع و فیگورهایی که در کمال وقار به تصویر کشیده شده‌اند. در سال‌های بعد، متأثر از رافائل و میکلانژ، جنبه‌ای حماسی به آثارش بخشید، با این حال عناصر اصلی سبک شخصی‌اش که بیانگر انسانیت و ظرافت رفتارهای بشری بودند، همچنان در کارهایش حفظ شد.</p> <p style="text-align: justify;">در سال‌های آخر زندگی همچنان مشغول کشیدن نقاشی و تربیت شاگرد بود. سارتو به دلیل ابتلا به عفونتی که در فلورانس شیوع پیدا کرده بود درگذشت و سه عدد از تابلوهایی که در آخرین روزها درگیرش کرده بود، ناتمام باقی ماندند.</p> <p style="text-align: justify;">&nbsp;</p> <p style="text-align: justify;">منابع:</p> <p style="text-align: justify;">THE Oxford Dictionary of Art, second edition, edited by Ian Chilvers and Dennis Farr. Oxford University press</p> <p style="text-align: justify;">The Dictionary of Art, edited by Jane Turner, Volume 3, GROVE publication</p>