ملا محمد ممقانی: تفاوت میان نسخه‌ها

محدث، واعظ و فقیه ایرانی در قرن 13ق، زادۀ ممقان از توابع تبریز. (معروف به حجه‌الاسلام) فرزند ابراهیم ممقانی بود. مدت‌ها رئیس فرقۀ [[شیخیه]] و از مشاهیر مشایخ آن، و شاگرد [[شیخ احمد احسایی (احسا ۱۱۶۶ـ مدینه ۱۲۴۱ق)|شیخ احمد احسایی]] بود. تحصیلات مقدماتی را در زادگاهش انجام داد و برای تحصیلات تکمیلی به نجف اشرف رفت و آن‌جا به درجه اجتهاد رسید. کتاب ''شقشقیه'' در بیان، جبر و اختیار را نوشته است. رساله‌ای نیز دارد که در 1248ش به چاپ رسیده است.

ملا محمد ممقانی از جمله علمای آذربایجان بود که به همراه جمع کثیری از علمای شیعه سراسر ایران و عراق، در 1241ق فتوای جهاد علیه روس‌ها صادر کرد. او همچنین از جمله علمایی بود که در 1263ق در مجلس مناظره میرزا [[باب ، سید علی محمد (شیراز ۱۲۳۵ـ تبریز ۱۲۶۶ق)|علی محمد باب]] با علمای تبریز، حضور داشت و همراه با حاج ملا محمود نظام‌العلماء با او مناظره کرد و پس از تناقض‌گویی محمد باب که نشان از کم سوادی‌اش داشت، فتوا به کفر او و حکم بر قتلش داد. 

حدود 1268ق (و به روایتی دیگر 1269ق) در آذربایجان درگذشت. او سه پسر عالم و فاضل داشت. فرزند ارشدش [[میرزا محمد حسین ممقانی|میرزا محمد حسین]]، مردی فاضل و محدث بود. میرزا [[نیر تبریزی، محمدتقی (تبریز ۱۲۴۷ـ همان جا ۱۳۱۲ق)|محمد تقی]] متخلص به نیر، فرزند دومش بود که او هم فاضل و محدث و فقیه بود و پس از پدرش لقب حجه‌الاسلام گرفت. [[میرزا اسماعیل ممقانی|میرزا اسماعیل]] فرزند سومش و او نیز عالم و فقیه و زاهد بود، و گروهی از مردم تبریز مریدش بودند.