پرش به محتوا

ای فروغ ماه حسن از روی رخشان شما: تفاوت میان نسخه‌ها

بدون خلاصۀ ویرایش
بدون خلاصۀ ویرایش
 
بدون خلاصۀ ویرایش
 
خط ۱: خط ۱:
[[پرونده:2042159780.jpg|جایگزین=بیتی از غزل به خط نستعلیق|بندانگشتی|بیتی از غزل به خط نستعلیق|400x400پیکسل]]
[[پرونده:2042159780.jpg|جایگزین=بیتی از غزل به خط نستعلیق|بندانگشتی|بیتی از غزل به خط نستعلیق|400x400پیکسل]]
مصرع آغازین یکی از غزل‌های [[حافظ، شمس الدین محمد ( ـ شیراز ۷۹۲/۷۹۱ق)|حافظ]]، با مطلع ای فروغ ماه حسن از روی رخشان شما/ آب‌روی خوبی از چاه زنخدان شما. این غزل در نسخه‌ی تصحیح [[محمد قزوینی|علامه قزوینی]]، [[غنی، قاسم (سبزوار ۱۲۷۲ـ امریکا ۱۳۳۱ش)|غنی]] مشتمل بر 13بیت است و در [[بحر رمل]] مثمن محذوف (فاعلاتن فاعلاتن فاعلاتن فاعلن) سروده شده است.
مصرع آغازین یکی از غزل‌های [[حافظ، شمس الدین محمد ( ـ شیراز ۷۹۲/۷۹۱ق)|حافظ]]، با مطلع ای فروغ ماه حسن از روی رخشان شما/ آب‌روی خوبی از چاه زنخدان شما. این غزل در نسخه‌ی تصحیح [[قزوینی، محمد (تهران ۱۲۵۶ـ۱۳۲۸ش)|علامه قزوینی]]، [[غنی، قاسم (سبزوار ۱۲۷۲ـ امریکا ۱۳۳۱ش)|غنی]] مشتمل بر 13بیت است و در [[بحر رمل]] مثمن محذوف (فاعلاتن فاعلاتن فاعلاتن فاعلن) سروده شده است.


به نظر می‌رسد که حافظ در سرودن این شعر به غزلی از [[خواجوی کرمانی، محمود بن علی (کرمان ۶۸۹ـ شیراز ۷۵۳ق)|خواجوی کرمانی]] با مطلع «آب آتش می‌برد خورشيد شب‌پوش شما/ می‌رود آب حيات از چشمه‌ی نوش شما» یا غزلی از [[سلمان ساوجی، سلمان بن محمد ( ـ ساوه ۷۷۸ ق)|سلمان ساوجی]] با مطلع «قبله‌ی ما نیست جز محراب ابروى شما/ دولت ما نیست الاّ در سر کوى شما» نظر داشته است. از میان این سه‌غزل شعر خواجو در شکل تصویرسازی‌هایش کار ممتازی‌ست. اگرچه به خاطر بهره‌گیری گسترده‌ی حافظ از ایهام غالبا تعبیر خاص و مشخصی از اشارات او نمی‌توان ارائه کرد، اما جز شکل عاشقانه‌ی این شعر، می‌توان چنین تعبیر کرد که در ابیاتی از غزل، به یکی از امرای [[آل مظفر|آل‌مظفر]] هم‌دوره‌ی حافظ اشاره شده. محتمل است که این شخص حاکم یزد، نصرت‌الدین شاه یحیی (۷۴۴- ۷۹۵ق)، خواهرزاده‌ی [[شاه شجاع]] باشد. این اشاره و دعایی که در ابیات پایانی در حق مردمان یزد می‌گوید و نهایتا بیت مقطع که شکل مدیحه به شعر داده مانع هرگونه تفسیر عرفانی از غزل می‌شود.   
به نظر می‌رسد که حافظ در سرودن این شعر به غزلی از [[خواجوی کرمانی، محمود بن علی (کرمان ۶۸۹ـ شیراز ۷۵۳ق)|خواجوی کرمانی]] با مطلع «آب آتش می‌برد خورشيد شب‌پوش شما/ می‌رود آب حيات از چشمه‌ی نوش شما» یا غزلی از [[سلمان ساوجی، سلمان بن محمد ( ـ ساوه ۷۷۸ ق)|سلمان ساوجی]] با مطلع «قبله‌ی ما نیست جز محراب ابروى شما/ دولت ما نیست الاّ در سر کوى شما» نظر داشته است. از میان این سه‌غزل شعر خواجو در شکل تصویرسازی‌هایش کار ممتازی‌ست. اگرچه به خاطر بهره‌گیری گسترده‌ی حافظ از ایهام غالبا تعبیر خاص و مشخصی از اشارات او نمی‌توان ارائه کرد، اما جز شکل عاشقانه‌ی این شعر، می‌توان چنین تعبیر کرد که در ابیاتی از غزل، به یکی از امرای [[آل مظفر|آل‌مظفر]] هم‌دوره‌ی حافظ اشاره شده. محتمل است که این شخص حاکم یزد، نصرت‌الدین شاه یحیی (۷۴۴- ۷۹۵ق)، خواهرزاده‌ی [[شاه شجاع]] باشد. این اشاره و دعایی که در ابیات پایانی در حق مردمان یزد می‌گوید و نهایتا بیت مقطع که شکل مدیحه به شعر داده مانع هرگونه تفسیر عرفانی از غزل می‌شود.   
سرویراستار
۵۵٬۷۲۹

ویرایش