پرش به محتوا

ماتیس، هانری (۱۸۶۹ـ۱۹۵۴): تفاوت میان نسخه‌ها

بدون خلاصۀ ویرایش
بدون خلاصۀ ویرایش
بدون خلاصۀ ویرایش
خط ۲۷: خط ۲۷:
|باشگاه =
|باشگاه =
}}
}}
ماتیس، هانْری (۱۸۶۹ـ۱۹۵۴)(Matisse, Henri)<br />  
[[پرونده:38005700-4.jpg|بندانگشتی|هانری ماتیس]]
ماتیس، هانری (۱۸۶۹ـ۱۹۵۴م)(Matisse, Henri)<br />  


نقاش، مجسمه‌ساز، و تصویرگر فرانسوی. از اصلی‌ترین شخصیت‌های نوآور هنر آغاز قرن بیستم بود. در شکل‌گیری [[فوویسم|فوْویسم]]<ref>fauvism</ref> سهم بسزایی داشت، و بعدها سبکی پدید آورد که خطوط مارپیچ قوی، طرح‌های دوبُعدی، و رنگ‌های درخشان از مشخصه‌های آن بودند. ''رقص''<ref>''The Dance''  
نقاش، مجسمه‌ساز، و تصویرگر فرانسوی. از اصلی‌ترین شخصیت‌های نوآور هنر آغاز قرن بیستم بود. در شکل‌گیری [[فوویسم|فوْویسم]]<ref>fauvism</ref> سهم بسزایی داشت، و بعدها سبکی پدید آورد که خطوط مارپیچ قوی، طرح‌های دوبُعدی، و رنگ‌های درخشان از مشخصه‌های آن بودند. ''رقص''<ref>''The Dance''  
</ref> (۱۹۱۰؛ ارمیتاژ<ref>Hermitage </ref>، سن‌پترزبورگ)، نمونۀ شاخصی از این دسته آثار اوست. کارهای بعدی‌اش کاملاً انتزاعی<ref>abstract </ref>اند، ازجمله کلاژ<ref>collage </ref>هایش از شکل‌های کاغذی رنگی (''گواش دکوپه''<ref>''gouaches découpées''</ref>). با تأثیر از [[امپرسیونیسم]]<ref> Impressionism </ref> و سپس [[پست امپرسیونیسم|پُست‌‌امپرسیونیسم]]<ref>post-Impressionism </ref>، در ۱۹۰۵ سبک فوویستی خود را با رنگ‌هایی قوی و گویا پروراند. از [[کوبیسم]]<ref>cubism </ref> و دیگر گونه‌های پُرسروصدای هنر مدرن تا حد زیادی برحذر ماند و بر جلوه‌های تزیینی رنگ و خط و فرم تکیه کرد؛ تابلوی ''اتاق قرمز''<ref>''The Red Room''</ref> (۱۹۰۸ـ۱۹۰۹؛ ارمیتاژ، سن‌پترزبورگ)، نمونه‌ای است از این دست.   
</ref> (۱۹۱۰م؛ [[ارمیتاژ]]<ref>Hermitage </ref>، [[سن پترزبورگ|سن‌پترزبورگ]])، نمونۀ شاخصی از این دسته آثار اوست. کارهای بعدی‌اش کاملاً انتزاعی<ref>abstract </ref>اند، ازجمله کلاژ<ref>collage </ref>هایش از شکل‌های کاغذی رنگی (''گواش دکوپه''<ref>''gouaches découpées''</ref>). با تأثیر از [[امپرسیونیسم]]<ref> Impressionism </ref> و سپس [[پست امپرسیونیسم|پُست‌‌امپرسیونیسم]]<ref>post-Impressionism </ref>، در ۱۹۰۵م سبک فوویستی خود را با رنگ‌هایی قوی و گویا پروراند. از [[کوبیسم]]<ref>cubism </ref> و دیگر گونه‌های پُرسروصدای هنر مدرن تا حد زیادی برحذر ماند و بر جلوه‌های تزیینی رنگ و خط و فرم تکیه کرد؛ تابلوی ''اتاق قرمز''<ref>''The Red Room''</ref> (۱۹۰۸ـ۱۹۰۹م؛ ارمیتاژ، سن‌پترزبورگ)، نمونه‌ای است از این دست.   
 
ماتیس از اوایل ۱۸۹۹م، به مجسمه‌سازی نیز رو آورد، و در سال‌های بعد با حجم‌نمایی<ref> modelling </ref> آزاد و نامتعارف طبع‌آزمایی کرد. مجموعۀ نقش‌برجستۀ مفرغی<ref>bronze</ref> با نام ''پُشت''<ref> The Back </ref> (۱۹۰۹ـ۱۹۲۹م)، از مشهورترین مجسمه‌های اوست. در مقام یک گرافیست، باسمۀ تیزابی<ref>etching</ref>، لیتوگراف<ref> lithograph </ref>، و گراوورهای چوبی<ref>wood-engravings </ref> را پدید آورد، ازجمله چاپنقش سنگی ''ایرانی، بازگشت به تاهیتی'' (۱۹۳۰م، [[موزه هنرهای معاصر|موزۀ هنرهای معاصر تهران]])؛ نیز برای اشعار [[مالارمه، استفان (۱۸۴۲ـ۱۸۹۸)|مالارمه]]<ref>Mallarmé </ref>، ''[[اولیس (کتاب)|اولیس]]''<ref>''Ulysses'' </ref> اثر [[جویس، جیمز (۱۸۸۲ـ۱۹۴۱)|جیمز جویس]]<ref>James Joyce</ref>، و کتاب‌های دیگر تصویرسازی کرد. طراحی صحنه و لباس بالۀ روس [[دیاگیلف، سرگی پاولوویچ (۱۸۷۲ـ۱۹۲۹)|دیاگیلف]]<ref> Diaghilev’s Ballets Russes </ref> را نیز برعهده گرفت. نیز نمازخانۀ دومینیکن‌ها<ref>Dominicans</ref> را در وانس<ref> Vence </ref>، حوالی نیس<ref>Nice</ref>، طراحی کرد و ساخت؛ این بنا که در ۱۹۵۱م در زمرۀ اماکن مقدس درآمد، از آثار مهم متأخر است که در آن، یک درون‌خانۀ مذهبی به‌شیوه‌ای کاملاً مدرن تزیین شده است.
 
ماتیس حدود ۱۹۱۰م، شیفتۀ ظرافت‌های خیره‌کنندۀ هنر ایرانی شد، و با پروراندن هماهنگی رنگی، و سادگی تزیینی خطوط و سطوحِ این هنر، از کوبیسم، مکتبی که پس از فوویسم نامش بر سر زبان‌ها افتاد، دوری گزید و هرگز مجذوب آن نشد. چند سالی به گوشه‌وکنار جهان سفر کرد و در ۱۹۱۷م در [[نیس]] اقامت گزید، و نقاشی‌اش را به کشیدن درون‌خانه‌های مدیترانه‌ای، نقش اشیا، و زنان حرمسرا، منحصر ساخت. ایجاز بسیار، رنگ‌های درخشان، و استفادۀ آزادانه از نقوش پارچه‌ها به‌منزلۀ عنصر فرعی تزیینی، مشخصۀ آثار متأخر اوست.


ماتیس از اوایل ۱۸۹۹، به مجسمه‌سازی نیز رو آورد، و در سال‌های بعد با حجم‌نمایی<ref> modelling </ref> آزاد و نامتعارف طبع‌آزمایی کرد. مجموعۀ نقش‌برجستۀ مفرغی<ref>bronze</ref> با نام ''پُشت''<ref> The Back </ref> (۱۹۰۹ـ۱۹۲۹)، از مشهورترین مجسمه‌های اوست. در مقام یک گرافیست، باسمۀ تیزابی<ref>etching</ref>، لیتوگراف<ref> lithograph </ref>، و گراوورهای چوبی<ref>wood-engravings </ref> را پدید آورد، ازجمله چاپنقش سنگی ''ایرانی، بازگشت به تاهیتی'' (۱۹۳۰، [[موزه هنرهای معاصر|موزۀ هنرهای معاصر تهران]])؛ نیز برای اشعار [[مالارمه، استفان (۱۸۴۲ـ۱۸۹۸)|مالارمه]]<ref>Mallarmé </ref>، ''[[اولیس (کتاب)|اولیس]]''<ref>''Ulysses'' </ref> اثر [[جویس، جیمز (۱۸۸۲ـ۱۹۴۱)|جیمز جویس]]<ref>James Joyce</ref>، و کتاب‌های دیگر تصویرسازی کرد. طراحی صحنه و لباس بالۀ روس [[دیاگیلف، سرگی پاولوویچ (۱۸۷۲ـ۱۹۲۹)|دیاگیلف]]<ref> Diaghilev’s Ballets Russes </ref> را نیز برعهده گرفت. نیز نمازخانۀ دومینیکن‌ها<ref>Dominicans</ref> را در وانس<ref> Vence </ref>، حوالی نیس<ref>Nice</ref>، طراحی کرد و ساخت؛ این بنا که در ۱۹۵۱ در زمرۀ اماکن مقدس درآمد، از آثار مهم متأخر است که در آن، یک درون‌خانۀ مذهبی به‌شیوه‌ای کاملاً مدرن تزیین شده است.[[پرونده:38005700-2.jpg|بندانگشتی|هانری ماتیس]]ماتیس حدود ۱۹۱۰، شیفتۀ ظرافت‌های خیره‌کنندۀ هنر ایرانی شد، و با پروراندن هماهنگی رنگی، و سادگی تزیینی خطوط و سطوحِ این هنر، از کوبیسم، مکتبی که پس از فوویسم نامش بر سر زبان‌ها افتاد، دوری گزید و هرگز مجذوب آن نشد. چند سالی به گوشه‌وکنار جهان سفر کرد و در ۱۹۱۷ در نیس اقامت گزید، و نقاشی‌اش را به کشیدن درون‌خانه‌های مدیترانه‌ای، نقش اشیا، و زنان حرمسرا، منحصر ساخت. ایجاز بسیار، رنگ‌های درخشان، و استفادۀ آزادانه از نقوش پارچه‌ها به‌منزلۀ عنصر فرعیِ تزیینی، مشخصۀ آثار متأخر اوست.
&nbsp;
&nbsp;


----[[File:38005700.jpg|thumb|تابلوی اتاق قرمز، اثر هانری ماتيس]]
----[[File:38005700.jpg|thumb|اتاق قرمز، اثر هانری ماتيس]]


[[Category:نگارگری و مجسمه سازی جهان]]  
[[Category:نگارگری و مجسمه سازی جهان]]  
[[Category:قرن 20 - اشخاص]]
[[Category:قرن 20 - اشخاص]]
<references />
<references />
سرویراستار
۵۴٬۶۹۵

ویرایش