پرش به محتوا

تایباد، شهرستان: تفاوت میان نسخه‌ها

بدون خلاصۀ ویرایش
بدون خلاصۀ ویرایش
بدون خلاصۀ ویرایش
خط ۱: خط ۱:
{{الگو: جعبه اطلاعات شهر ایران
{{الگو: جعبه اطلاعات شهر ایران
| نام فارسی =  
| نام فارسی =  
|نام لاتین =  
|نام لاتین =Taybad
| نام‌ قدیمی =  
| نام‌ قدیمی =  
| نام دیگر =  
| نام دیگر =  
| استان = خراسان رضوی
| استان = خراسان رضوی
| شهرستان =  
| شهرستان =  
| بخش = مرکزی، باخرز و میان‌ولایت  
| بخش = مرکزی و میان‌ولایت  
| موقعیت = جنوب شهرستان تربت جام، غرب افغانستان، شمال شهرستان خواف، و شرق شهرستان تربت حیدریه
| موقعیت = شرق جنوبی استان خراسان رضوی
| جمعیت = ۱۴۵,۹۹۲ نفر (۱۳۸۵ش)
| جمعیت = 117,564نفر (1395ش)
| نوع اقلیم = معتدل مایل به گرم
| نوع اقلیم = معتدل مایل به گرم
| ارتفاع از سطح دریا =  
| ارتفاع از سطح دریا =  
| تولیدات و صنایع مهم =  
| تولیدات و صنایع مهم =گندم‌ و جو، چغندرقند، پنبه‌، سنجد، توت‌، زیرۀ سبز، خربزه‌، هندوانه‌، تره‌بار، انگور، گلابی‌ و زردآلو
| برخی بناهای مهم =  
| برخی بناهای مهم =میل کرات؛ قلعۀ کهنۀ نادری؛ مجموعۀ تاریخی روستای عباس‌آباد
| شهر ها و آبادی های مهم = مشهدریزه، باخرز، کاریز، کرات، و قلعه‌نوی بالا (غیر از شهر تایباد)
| شهر ها و آبادی های مهم = تایباد، کاریز و مشهد ریزه
}}تایْباد، شهرستان  (County) Taybad
}}تایْباد، شهرستان  (County) Taybad


[[File:14056300.jpg|thumb|تايْباد، شهرستان]]
[[File:14056300.jpg|thumb|تايْباد، شهرستان]]


شهرستانی در استان [[خراسان رضوی، استان|خراسان رضوی]]، مشتمل بر بخش‌های مرکزی و میان‌ولایت با مرکزیت اداری [[تایباد، شهر|شهر تایباد]]. از شمال شرقی به [[تربت جام، شهرستان|شهرستان تربت جام]]، از شمال غربی به [[باخرز، شهرستان|شهرستان باخرز]]، از شرق به [[افغانستان]]، و از جنوب و غرب به [[خواف، شهرستان|شهرستان خواف]] محدود است. دشت‌های نسبتاً همواری در میان آن وجود دارد. در منطقه‌ای نیمه‌کوهستانی قرار دارد و دارای کوه‌هایی است که میانگین ارتفاع آن‌ها به ۱۰۰۰متر می‌رسد. رود مرزی ‌[[هریرود]] و رود فصلی رَوَس، به علاوۀ قنات‌ها و چاه‌های متعدد آن را مشروب می‌کند. اقلیم آن معتدل مایل به گرم و از نظر بارندگی جزو نواحی خشک است. جمعیت آن 117,564نفر است (1395ش). حدود 70درصد از جمعیت شهرستان تایباد سنی حنفی و باقی شیعه‌اند. آنها به زبان فارسی (گویش تایبادی) سخن می‌گویند. مهم‌ترین شهرها و آبادی‌های آن عبارتند از: تایباد، کاریز و مشهد ریزه. راه [[تربت حیدریه، شهر|تربت حیدریه]] به [[هرات، شهر (افغانستان)|هرات]] و راه [[فریمان، شهر|فریمان]] به [[سنگان، شهر|سنگان]] و [[قاین|قائن]] شبکۀ راه‌های ارتباطی آن را تشکیل می‌دهند.‌ مهم‌ترین محصولات کشاورزی آن گندم‌ و جو، چغندرقند، پنبه‌، سنجد، توت‌، زیرۀ سبز، خربزه‌، هندوانه‌ و تره‌بار است‌ و باغ‌های‌ انگور و گلابی‌ و زردآلو دارد.  
شهرستانی در شرق جنوبی استان [[خراسان رضوی، استان|خراسان رضوی]]، مشتمل بر بخش‌های مرکزی و میان‌ولایت با مرکزیت اداری [[تایباد، شهر|شهر تایباد]]. از شمال شرقی به [[تربت جام، شهرستان|شهرستان تربت جام]]، از شمال غربی به [[باخرز، شهرستان|شهرستان باخرز]]، از شرق به [[افغانستان]]، و از جنوب و غرب به [[خواف، شهرستان|شهرستان خواف]] محدود است. دشت‌های نسبتاً همواری در میان آن وجود دارد. در منطقه‌ای نیمه‌کوهستانی قرار دارد و دارای کوه‌هایی است که میانگین ارتفاع آن‌ها به ۱۰۰۰متر می‌رسد. رود مرزی ‌[[هریرود]] و رود فصلی رَوَس، به علاوۀ قنات‌ها و چاه‌های متعدد آن را مشروب می‌کند. اقلیم آن معتدل مایل به گرم و از نظر بارندگی جزو نواحی خشک است. جمعیت آن 117,564نفر است (1395ش). حدود 70درصد از جمعیت شهرستان تایباد سنی حنفی و باقی شیعه‌اند. آنها به زبان فارسی (گویش تایبادی) سخن می‌گویند. مهم‌ترین شهرها و آبادی‌های آن عبارتند از: تایباد، کاریز و مشهد ریزه. راه [[تربت حیدریه، شهر|تربت حیدریه]] به [[هرات، شهر (افغانستان)|هرات]] و راه [[فریمان، شهر|فریمان]] به [[سنگان، شهر|سنگان]] و [[قاین|قائن]] شبکۀ راه‌های ارتباطی آن را تشکیل می‌دهند.‌ مهم‌ترین محصولات کشاورزی آن گندم‌ و جو، چغندرقند، پنبه‌، سنجد، توت‌، زیرۀ سبز، خربزه‌، هندوانه‌ و تره‌بار است‌ و باغ‌های‌ انگور و گلابی‌ و زردآلو دارد.  


وجه تسمیۀ تایباد را به دلیل بادهای گرم و خشکی می‌دانند که از اوائل خرداد تا مرداد از سمت جنوب (سیستان) در آن می‌وزد. این کلمه را در منابع کهن به صورت‌های تایاباذ، تایاباد و دیه‌ باد هم‌ ذکر کرده‌اند. در اولین تقسیمات‌ کشوری‌ معاصر (1316ش‌)، تایباد با تلفظ «طیبات‌» یکی از بخش‌های [[مشهد، شهرستان|شهرستان‌ مشهد]] بود. در سال 1355ش‌، شهر تایباد مرکز شهرستان‌ باخرز بود. در 1365ش‌ نام شهرستان‌ باخرز به‌ تایباد تغییر کرد. در 1369ش‌، شهرستان‌ تایباد به‌ مرکزیت‌ شهر تایباد، مشتمل‌ بر بخش‌‌های مرکزی‌ و باخرز ایجاد شد. در مرداد سال ۱۳۸۹ش بخش باخرز با انتزاع از تایباد به شهرستان مستقلی ارتقاء یافت.  
وجه تسمیۀ تایباد را به دلیل بادهای گرم و خشکی می‌دانند که از اوائل خرداد تا مرداد از سمت جنوب (سیستان) در آن می‌وزد. این کلمه را در منابع کهن به صورت‌های تایاباذ، تایاباد و دیه‌ باد هم‌ ذکر کرده‌اند. در اولین تقسیمات‌ کشوری‌ معاصر (1316ش‌)، تایباد با تلفظ «طیبات‌» یکی از بخش‌های [[مشهد، شهرستان|شهرستان‌ مشهد]] بود. در سال 1355ش‌، شهر تایباد مرکز شهرستان‌ باخرز بود. در 1365ش‌ نام شهرستان‌ باخرز به‌ تایباد تغییر کرد. در 1369ش‌، شهرستان‌ تایباد به‌ مرکزیت‌ شهر تایباد، مشتمل‌ بر بخش‌‌های مرکزی‌ و باخرز ایجاد شد. در مرداد سال ۱۳۸۹ش بخش باخرز با انتزاع از تایباد به شهرستان مستقلی ارتقاء یافت.  
میل کرات در ۲۵کیلومتری جنوب تایباد مربوط به دورۀ [[سلجوقیان]]، قلعۀ کهنۀ نادری در روستای آبقه (بخش مرکزی) مربوط به دورۀ [[افشاریه|افشار]]، و مجموعۀ تاریخی روستای عباس‌آباد در ۳۴کیلومتری شمال تایباد مربوط به دورۀ [[تیموریان|تیموری]] تا دورۀ [[قاجاریه، سلسله|قاجار]] از آثار تاریخی این شهرستان است که به ثبت ملی رسیده است. 
----
----


سرویراستار، ویراستار
۷۶٬۵۹۲

ویرایش