آرتین، امیل (۱۸۹۸ـ۱۹۶۲): تفاوت میان نسخه‌ها

آرتین، امیل (۱۸۹۸ـ۱۹۶۲) (نمایش مبدأ)

نسخهٔ ‏۱۶ نوامبر ۲۰۲۳، ساعت ۱۸:۳۰

۱۳۱ بایت اضافه‌شده ، ۲ سال پیش

بدون خلاصۀ ویرایش

دیداریویکی‌متن

Mohammadi2

سرویراستار، ویراستار

۳۷٬۶۲۰

ویرایش

@@ خط ۱: / خط ۱: @@
+{{جعبه زندگینامه
-آرْتین، اِمیل (۱۸۹۸ـ۱۹۶۲)(Artin, Emil){{جعبه زندگینامه
 |عنوان =امیل آرتین
 |نام =Emil Artin
@@ خط ۲۷: / خط ۲۶: @@
 |پست تخصصی =
 |باشگاه =
-}}ریاضی‌دان اتریشی. سهم مهمی در پیشبرد نظریۀ میدان (هیئت)های رده‌ای<ref>class field theory</ref>&nbsp;و نظریۀ اعداد اَبَرمختلط<ref>theory of hypercomplex numbers</ref>&nbsp;داشت و یکی از پدیدآورندگان جبر نوین<ref>modern algebra</ref>&nbsp;به‌شمار می‌رود. آرتین در وین&nbsp;زاده شد. در آن‌جا و لایپزیگ<ref>Leipzig</ref>&nbsp;آلمان درس خواند و از ۱۹۲۳ تا ۱۹۳۷، در هامبورگ به‌تدریس اشتغال داشت. در ۱۹۳۷، به امریکا مهاجرت کرد و در آن‌جا، از ۱۹۳۸ تا ۱۹۴۶، در دانشگاه ایندیانا<ref>Indiana University</ref>&nbsp;و از ۱۹۴۸ تا ۱۹۵۸، در دانشگاه پرینستون<ref>Princeton University</ref>&nbsp;به‌تدریس پرداخت. در ۱۹۵۸، به هامبورگ بازگشت. تحقیقات اولیه‌اش معطوف به نظریۀ آنالیزی و حسابی میدان‌ها یا هیئت‌های عددی درجۀ دوم بود. در رسالۀ دکتری‌اش (۱۹۲۱)، ضمن بررسی توسیع درجۀ دوم<ref>quadratic extension</ref>&nbsp;میدان توابع گویایِ<ref>rational functions</ref>&nbsp;یک متغیره روی یک میدان متناهی ثابت، نظیر حدس ریمان<ref>Riemann hypothesis</ref>&nbsp;دربارۀ صفرهای تابع زتای<ref>zeta function</ref>کلاسیک را صورت‌بندی کرد. او برای این کار از نظریۀ حسابی و آنالیزی اعداد درجۀ دوم روی میدان اعداد طبیعی بهره گرفت. بعدها، در ۱۹۲۳، طی مهم‌ترین کشف دوران زندگی‌اش، معادله‌ای تابعی برای این نوع جدید L - سری<ref>L-series</ref>&nbsp;استنتاج کرد. آرتین اثبات این معادله را در ۱۹۲۷ منتشر کرد و به این ترتیب، با استفاده از نظریۀ میدان‌های حقیقی صوری<ref>theory of formal real fields</ref>&nbsp;جواب مثبتی برای مسئلۀ توابع معین هیلبرت<ref>Hilbert</ref>&nbsp;عرضه کرد. این مسئله یکی از مسائل بیست‌وسه‌گانۀ معروفی بود که هیلبرت در کنگرۀ بین‌المللی ریاضی‌دانان، در ۱۹۰۰، مطرح کرده بود. این اثبات قانون کلی تقابل<ref>general law of reciprocity</ref>&nbsp;را در تداول آرتین‌ به‌دست داد که همۀ قوانین شناخته‌شدۀ قبلی را دربرمی‌گرفت و به‌صورت قضیۀ بنیادی نظریۀ میدان‌های رده‌ای درآمد. از دیگر دستاوردهای مهم آرتین، نظریۀ بافته‌ها<ref>theory of braids</ref>ی اوست که در ۱۹۲۵ عرضه شد و نقش مهمی در مطالعۀ گره‌ها<ref>nodes</ref>&nbsp;در فضای سه‌بعدی دارد. همچنین، در ۱۹۴۴ حلقه‌هایی با شرایط کمینه را که امروز حلقه‌های آرتینی<ref>Artin rings</ref>&nbsp;نامیده می‌شوند کشف کرد.
+}}
+[[پرونده:10082900.jpg|بندانگشتی|امیل آرتین]]
+آرْتین، اِمیل (۱۸۹۸ـ۱۹۶۲)(Artin, Emil)
+ریاضی‌دان اتریشی. سهم مهمی در پیشبرد نظریۀ میدان (هیئت)های رده‌ای<ref>class field theory</ref> و نظریۀ اعداد اَبَرمختلط<ref>theory of hypercomplex numbers</ref> داشت و یکی از پدیدآورندگان جبر نوین<ref>modern algebra</ref> به‌شمار می‌رود. آرتین در [[وین]] زاده شد. در آن‌جا و [[لایپزیگ]]<ref>Leipzig</ref> [[آلمان]] درس خواند و از ۱۹۲۳ تا ۱۹۳۷م، در [[هامبورگ، بندر|هامبورگ]] به تدریس اشتغال داشت. در ۱۹۳۷، به [[امریکا، ایالات متحده|امریکا]] مهاجرت کرد و در آن‌جا، از ۱۹۳۸ تا ۱۹۴۶م، در دانشگاه ایندیانا<ref>Indiana University</ref> و از ۱۹۴۸ تا ۱۹۵۸م، در دانشگاه پرینستون<ref>Princeton University</ref>&nbsp;به‌تدریس پرداخت. در ۱۹۵۸، به هامبورگ بازگشت. تحقیقات اولیه‌اش معطوف به نظریۀ آنالیزی و حسابی میدان‌ها یا هیئت‌های عددی درجۀ دوم بود. در رسالۀ دکتری‌اش (۱۹۲۱)، ضمن بررسی توسیع درجۀ دوم<ref>quadratic extension</ref>&nbsp;میدان توابع گویایِ<ref>rational functions</ref>&nbsp;یک متغیره روی یک میدان متناهی ثابت، نظیر حدس ریمان<ref>Riemann hypothesis</ref>&nbsp;دربارۀ صفرهای تابع زتای<ref>zeta function</ref>کلاسیک را صورت‌بندی کرد. او برای این کار از نظریۀ حسابی و آنالیزی اعداد درجۀ دوم روی میدان اعداد طبیعی بهره گرفت. بعدها، در ۱۹۲۳، طی مهم‌ترین کشف دوران زندگی‌اش، معادله‌ای تابعی برای این نوع جدید L - سری<ref>L-series</ref>&nbsp;استنتاج کرد. آرتین اثبات این معادله را در ۱۹۲۷ منتشر کرد و به این ترتیب، با استفاده از نظریۀ میدان‌های حقیقی صوری<ref>theory of formal real fields</ref>&nbsp;جواب مثبتی برای مسئلۀ توابع معین هیلبرت<ref>Hilbert</ref>&nbsp;عرضه کرد. این مسئله یکی از مسائل بیست‌وسه‌گانۀ معروفی بود که هیلبرت در کنگرۀ بین‌المللی ریاضی‌دانان، در ۱۹۰۰، مطرح کرده بود. این اثبات قانون کلی تقابل<ref>general law of reciprocity</ref>&nbsp;را در تداول آرتین‌ به‌دست داد که همۀ قوانین شناخته‌شدۀ قبلی را دربرمی‌گرفت و به‌صورت قضیۀ بنیادی نظریۀ میدان‌های رده‌ای درآمد. از دیگر دستاوردهای مهم آرتین، نظریۀ بافته‌ها<ref>theory of braids</ref>ی اوست که در ۱۹۲۵ عرضه شد و نقش مهمی در مطالعۀ گره‌ها<ref>nodes</ref>&nbsp;در فضای سه‌بعدی دارد. همچنین، در ۱۹۴۴ حلقه‌هایی با شرایط کمینه را که امروز حلقه‌های آرتینی<ref>Artin rings</ref>&nbsp;نامیده می‌شوند کشف کرد.
 &nbsp;