مسجد تاری خانه: تفاوت میان نسخه‌ها

 

مسجد تاری‌خانه (دامغان) Tarikhaneh Mosque<br /> [[File:38277300.jpg|thumb|مسجد تاري‌خانه]](یا: خدای خانه؛ معروف به چهل‌ستون) مسجدی در جنوب شرقی [[دامغان، شهر|دامغان]]. از قدیمی‌ترین بناهای دورۀ اسلامی در ایران که در شکل قوس‌ها و ستون‌های آن، تأثیر معماری پیش از اسلام مشهود است. در وجه تسمیۀ این بنا، «تاری» را به‌معنای خدا، و تاری‌خانه را به‌معنای خدای خانه گفته‌اند. بعضی دیگر معتقدند که این مسجد قبلاً آتشکده بوده است، و پس از اسلام آن را «ناری‌خانه» و سپس تاری‌خانه خواندند. مؤلف ''مرآة‌البلدان''، ساختِ آن را به حکم [[امام علی|امیرالمؤمنین علی]] (ع) دانسته، لیکن [[گدار، آندره (۱۸۸۱ـ۱۹۶۵)|آندره گدار]]<ref>André Godard</ref> ساختِ آن را به اواسط قرن ۲ق نسبت داده است. مسجد تاری‌خانه در زلزله‌های قرون ۳ و ۴ق سالم ماند، و تا قرن ۵ق مسجد جامع، و اصلی شهر بود. در ابتدای این قرن، امیر بختیار بن محمد، مناره‌ای آجری برای مسجد احداث کرد. پس از این دوره، بنای مسجد به‌تدریج به‌ویرانی گرایید؛ در قرن ۱۳ق، بخش‌های کوچکی از آن باقی مانده بود. پس‌از آن، طاق‌های مسجد بازسازی شد، و امروزه قوس‌های بیضی‌شکل بنای اولیۀ مسجد، و قوس‌های جناغیِ پس از بازسازیِ آن، در کنار هم دیده می‌شوند.