تربت جام، شهر: تفاوت میان نسخه‌ها

از ویکیجو | دانشنامه آزاد پارسی
بدون خلاصۀ ویرایش
بدون خلاصۀ ویرایش
خط ۱: خط ۱:
{{الگو: جعبه اطلاعات شهر ایران
{{الگو: جعبه اطلاعات شهر ایران
| نام فارسی =  
| نام فارسی =  
|نام لاتین =  
|نام لاتین =Torbat-e Jam
| نام‌ قدیمی =  
| نام‌ قدیمی =  
| نام دیگر =  
| نام دیگر =  
| استان = خراسان رضوی
| استان = خراسان رضوی
| شهرستان = تربت جام
| شهرستان = تربت جام
| بخش =  
| بخش =مرکزی
| موقعیت = ۸۸۶کیلومتری شرق تهران و ۱۴۶کیلومتری جنوب شرقی مشهد، سر راه مشهد به تایباد و سرخس به تایباد و باخرز  
| موقعیت = ۸۸۶کیلومتری شرق تهران و ۱۴۶کیلومتری جنوب شرقی مشهد، سر راه مشهد به تایباد و سرخس به تایباد و باخرز  
| جمعیت = ۸۶,۲۴۰ نفر (۱۳۸۵ش)
| جمعیت = 100,449نفر (1395ش)
| نوع اقلیم = معتدل و خشک
| نوع اقلیم = معتدل و خشک
| ارتفاع از سطح دریا = ۹۱۰ متر
| ارتفاع از سطح دریا = ۹۱۰متر
| تولیدات و صنایع مهم =  
| تولیدات و صنایع مهم =  
| برخی بناهای مهم = مقبرۀ شیخ احمد جام  
| برخی بناهای مهم = مقبرۀ شیخ احمد جام  
خط ۱۸: خط ۱۸:
شهری در شرق استان [[خراسان رضوی، استان|خراسان رضوی]] و مرکز اداری [[تربت جام، شهرستان|شهرستان تربت جام]]. در دشتی کنار [[جامرود، رودخانه|جامرود]] به فاصلۀ ۸۸۶کیلومتری شرق [[تهران، شهر|تهران]] و ۱۴۶کیلومتری جنوب شرقی [[مشهد، شهر|مشهد]]، سر راه مشهد به [[تایباد، شهر|تایباد]] و [[سرخس، شهر|سرخس]] به تایباد و [[باخرز، شهر|باخرز]] قرار دارد و ارتفاع آن ۹۱۰متر است. اقلیم این شهر که در مرز [[افغانستان]] قرار دارد، معتدل و خشک و جمعیت آن 100,449نفر است (1395ش). مردم این شهر ترکیبی از پیروان سنی حنفی و شیعۀ دوازده‌امامی‌اند و به زبان فارسی (گویش تربتی) سخن می‌گویند.  
شهری در شرق استان [[خراسان رضوی، استان|خراسان رضوی]] و مرکز اداری [[تربت جام، شهرستان|شهرستان تربت جام]]. در دشتی کنار [[جامرود، رودخانه|جامرود]] به فاصلۀ ۸۸۶کیلومتری شرق [[تهران، شهر|تهران]] و ۱۴۶کیلومتری جنوب شرقی [[مشهد، شهر|مشهد]]، سر راه مشهد به [[تایباد، شهر|تایباد]] و [[سرخس، شهر|سرخس]] به تایباد و [[باخرز، شهر|باخرز]] قرار دارد و ارتفاع آن ۹۱۰متر است. اقلیم این شهر که در مرز [[افغانستان]] قرار دارد، معتدل و خشک و جمعیت آن 100,449نفر است (1395ش). مردم این شهر ترکیبی از پیروان سنی حنفی و شیعۀ دوازده‌امامی‌اند و به زبان فارسی (گویش تربتی) سخن می‌گویند.  


شهر تربت جام که از مقبرۀ شیخ احمد جام نام گرفته است، در سده‌های اولیۀ اسلامی در حوالی شهر قدیمی پوزگان یا بوزجان ساخته شده و از ۵۴۳ش رو به توسعه و ترقی نهاده است. نام آن در منابع سده‌های اسلامی به صورت جام و معرب آن، زام، ذکر شده است. در این دوره تا سده‌های میانی، جام ابتدا قصبه و بعد دهستانی در خراسان بود و به‌تدریج از اواسط سدۀ 6ق با گسترش و رونق آن به ولایتی با آبادی‌های پرشمار تبدیل شد. ظاهراً تا قرن‌ 9ق بوزجان‌، مرکز ولایت‌ جام‌ بوده‌ و تربت‌ جام از روستاهای آن‌ به‌شمار می‌آمده‌ است‌. از قرن‌ دهم‌ به‌ بعد، تربت‌ جام‌ به عنوان شهر و مرکز ولایت‌ جام‌ ذکر شده‌ است‌. قوم [[مغول|مغول‌]] در سدۀ 7ق و در سده‌های 10 تا 12ق [[ازبک|ازبک‌]]<nowiki/>ها و [[افغان|افغان‌]]<nowiki/>ها بارها به آن حمله کرده و آسیب‌های فراوان به آن رساندند. با این‌حال در بسیاری از یورش‌ها نیز (از جمله در حملۀ [[تیمور گورکان]]) به دلیل مزار شیح احمد جام و حضور صوفیه از خرابی‌ها برکنار ماند.  
شهر تربت جام که از مقبرۀ شیخ احمد جام نام گرفته است، در سده‌های اولیۀ اسلامی در حوالی شهر قدیمی پوزگان یا بوزجان ساخته شده و از ۵۴۳ش رو به توسعه و ترقی نهاده است. نام آن در منابع سده‌های اسلامی به صورت جام و معرب آن، زام، ذکر شده است. در این دوره تا سده‌های میانی، جام ابتدا قصبه و بعد دهستانی در خراسان بود و به‌تدریج از اواسط سدۀ 6ق با گسترش و رونق آن به ولایتی با آبادی‌های پرشمار تبدیل شد. ظاهراً تا قرن‌ 9ق بوزجان‌، مرکز ولایت‌ جام‌ بوده‌ و تربت‌ جام از روستاهای آن‌ به‌شمار می‌آمده‌ است‌. از قرن‌ دهم‌ به‌ بعد، تربت‌ جام‌ به عنوان شهر و مرکز ولایت‌ جام‌ ذکر شده‌ است‌. قوم [[مغول|مغول‌]] در سدۀ 7ق و در سده‌های 10 تا 12ق [[ازبک|ازبک‌]]<nowiki/>ها و [[افغان|افغان‌]]<nowiki/>ها بارها به آن حمله کرده و آسیب‌های فراوان به آن رساندند. با این‌حال در بسیاری از یورش‌ها نیز (از جمله در حملۀ [[تیمور گورکان]]) به دلیل مزار شیح احمد جام و حضور صوفیه از خرابی‌ها برکنار ماند.


بزرگانی چون [[شیخ جام، شهاب الدین احمد (نامق ۴۴۰ـ سعدآباد جام ۵۳۶ق)|شیخ احمد جام]]، [[جامی، عبدالرحمان (خرجرد ۸۱۷ ـ هرات ۸۹۸ق)|عبدالرحمن جامی]]، مولانا زین‌الدین ابوبکر، و [[ابوالوفای بوزجانی|شیخ ابوالوفای بوزجانی]] از این شهر برخاسته‌اند. مقبرۀ شیخ احمد جام از مکان‌های مقدس و تاریخی این شهر است.
بزرگانی چون [[شیخ جام، شهاب الدین احمد (نامق ۴۴۰ـ سعدآباد جام ۵۳۶ق)|شیخ احمد جام]]، [[جامی، عبدالرحمان (خرجرد ۸۱۷ ـ هرات ۸۹۸ق)|عبدالرحمن جامی]]، مولانا زین‌الدین ابوبکر، و [[ابوالوفای بوزجانی|شیخ ابوالوفای بوزجانی]] از این شهر برخاسته‌اند. مقبرۀ شیخ احمد جام از مکان‌های مقدس و تاریخی این شهر است.

نسخهٔ ‏۱۹ سپتامبر ۲۰۲۴، ساعت ۰۸:۴۸

تربت جام، شهر
کشور پرونده:Flag of Iran.svg ایران
استان خراسان رضوی
شهرستان تربت جام
بخش مرکزی
جمعیت 100,449نفر (1395ش)
موقعیت ۸۸۶کیلومتری شرق تهران و ۱۴۶کیلومتری جنوب شرقی مشهد، سر راه مشهد به تایباد و سرخس به تایباد و باخرز
نوع اقلیم معتدل و خشک
ارتفاع از سطح دریا ۹۱۰متر
برخی بناهای مهم مقبرۀ شیخ احمد جام
نام لاتین Torbat-e Jam

تربت جام، شهر Torbat-e Jam, city

شهری در شرق استان خراسان رضوی و مرکز اداری شهرستان تربت جام. در دشتی کنار جامرود به فاصلۀ ۸۸۶کیلومتری شرق تهران و ۱۴۶کیلومتری جنوب شرقی مشهد، سر راه مشهد به تایباد و سرخس به تایباد و باخرز قرار دارد و ارتفاع آن ۹۱۰متر است. اقلیم این شهر که در مرز افغانستان قرار دارد، معتدل و خشک و جمعیت آن 100,449نفر است (1395ش). مردم این شهر ترکیبی از پیروان سنی حنفی و شیعۀ دوازده‌امامی‌اند و به زبان فارسی (گویش تربتی) سخن می‌گویند.

شهر تربت جام که از مقبرۀ شیخ احمد جام نام گرفته است، در سده‌های اولیۀ اسلامی در حوالی شهر قدیمی پوزگان یا بوزجان ساخته شده و از ۵۴۳ش رو به توسعه و ترقی نهاده است. نام آن در منابع سده‌های اسلامی به صورت جام و معرب آن، زام، ذکر شده است. در این دوره تا سده‌های میانی، جام ابتدا قصبه و بعد دهستانی در خراسان بود و به‌تدریج از اواسط سدۀ 6ق با گسترش و رونق آن به ولایتی با آبادی‌های پرشمار تبدیل شد. ظاهراً تا قرن‌ 9ق بوزجان‌، مرکز ولایت‌ جام‌ بوده‌ و تربت‌ جام از روستاهای آن‌ به‌شمار می‌آمده‌ است‌. از قرن‌ دهم‌ به‌ بعد، تربت‌ جام‌ به عنوان شهر و مرکز ولایت‌ جام‌ ذکر شده‌ است‌. قوم مغول‌ در سدۀ 7ق و در سده‌های 10 تا 12ق ازبک‌ها و افغان‌ها بارها به آن حمله کرده و آسیب‌های فراوان به آن رساندند. با این‌حال در بسیاری از یورش‌ها نیز (از جمله در حملۀ تیمور گورکان) به دلیل مزار شیح احمد جام و حضور صوفیه از خرابی‌ها برکنار ماند.

بزرگانی چون شیخ احمد جام، عبدالرحمن جامی، مولانا زین‌الدین ابوبکر، و شیخ ابوالوفای بوزجانی از این شهر برخاسته‌اند. مقبرۀ شیخ احمد جام از مکان‌های مقدس و تاریخی این شهر است.