موسیقی ایران: تفاوت میان نسخه‌ها

گذشته از چند نقش برجسته بر جام‌ها و ظروف باقی‌مانده از این دوره که حاکی از حضور خنیاگران در زندگی مردم و دربار شاهان است، وجود و تداوم طولانی دو نهاد موسیقایی را برخاسته و پرورده از دورۀ [[اشکانیان]] می‌دانند: [[فهلویات]] و گوسان‌ها. فهلویات که جمع مؤنت فَهْلَویه منسوب به فَلْهَوْ یا پهله (پهلوی) است و ریشۀ ترانه‌های پارسی محسوب می‌شود. [[شمس قیس رازی، محمد (قرن ۷ق)|شمس قیس رازی]] در کتاب ''[[المعجم فی معاییر اشعار العجم|المعجم فی معاییر اشعارالعجم]]'' می‌نویسد «خوش‌ترین اوزان فهلویات است که ملحونات (اشعار آمیخته با آهنگ) آن را اورامنان نام کردند و اهل دانش ملحونات این وزن را ترانه نام کردند و شعر مجرد آن را دوبیتی خوانند». «[[ترانه]]» همان رباعی توأم با آواز و آهنگ بوده و نشان می‌دهد که اشعار محلی کنونی‌ همان ترانه‌ها و بقایای نغمه‌های اصیل قدیمی است، و لفظ اورامنان اشاره دارد به اورامان کردستان (اکنون از توابع سنندج) که ترانه‌های ده هجایی آن را می‌توان دارای اصالت و ریشه پارتی دانست. ترانه‌های فهلویاتی یا پهلوی از سه تا دَه هجا (سیلاب) تشکیل می‌شده و به‌لحاظ سادگی و زیبایی مضامین و الفاظ، بین مردم رواج داشته و هنوز ریشه‌های آن در موسیقی برخی مناطق ایران موجود است. [[گوسان]] Gowsan به‌معنی موسیقی‌دان (شاعر و نوازنده و خواننده)، ریشۀ پهلوی دارد و از زمان اشکانیان برخاسته است. گوسان‌ها روایتگریِ تاریخی را در قالب اشعار آهنگین و داستانی به‌عهده داشتند و «بخشی‌ها»ی خراسان امروز و «عاشیق‌ها»ی آذربایجان امروز را دنبالۀ همین سنّت می‌دانند.