پرش به محتوا

ساعدی، غلامحسین: تفاوت میان نسخه‌ها

بدون خلاصۀ ویرایش
بدون خلاصۀ ویرایش
بدون خلاصۀ ویرایش
خط ۳۲: خط ۳۲:
(اسم مستعار: گوهر مراد) داستان‌نویس و نمایش‌نامه‌نویس ایرانی. از بزرگ‌ترین و شاخص‌ترین نمایش‌نامه‌نویسان و همچنین نسل دوم روشنفکران ایرانی. در خانواده‌ای متوسط به‌دنیا آمد. از نوجوانی آثار خود را در مطبوعات محلی چاپ کرد. در دانشگاه‌های تبریز و تهران، پزشکی و روان‌پزشکی خواند. درک و دریافت او از شخصیت‌های روان‌پریش و پریشان‌ذهن و دردهای روحی آنان، که در داستان‌های او آشکارا دیده می‌شود، ریشه در مشغله‌های شغلی و تحصیلی او دارد. در داستان‌های ساعدی واقعیت و کابوس به‌هم می‌آمیزد که فضای داستان‌ها به فضاهایی وهمناک بدل می‌شود.  
(اسم مستعار: گوهر مراد) داستان‌نویس و نمایش‌نامه‌نویس ایرانی. از بزرگ‌ترین و شاخص‌ترین نمایش‌نامه‌نویسان و همچنین نسل دوم روشنفکران ایرانی. در خانواده‌ای متوسط به‌دنیا آمد. از نوجوانی آثار خود را در مطبوعات محلی چاپ کرد. در دانشگاه‌های تبریز و تهران، پزشکی و روان‌پزشکی خواند. درک و دریافت او از شخصیت‌های روان‌پریش و پریشان‌ذهن و دردهای روحی آنان، که در داستان‌های او آشکارا دیده می‌شود، ریشه در مشغله‌های شغلی و تحصیلی او دارد. در داستان‌های ساعدی واقعیت و کابوس به‌هم می‌آمیزد که فضای داستان‌ها به فضاهایی وهمناک بدل می‌شود.  


نخستین مجموعۀ داستانش ''شب‌نشینی باشکوه'' (۱۳۳۹ش) نام دارد که تأثیر [[صادق هدایت]] در آن هویداست. ساعدی، ازجمله در داستان‌های به‌هم پیوستۀ ''عزاداران بَیَل'' (۱۳۴۳)، ''توپ ''و ''ترس و لرز'' (۱۳۴۶)، از بدویّت جغرافیایی برای ساختن فضایی شگفتی‌آفرین و هراسناک بهره می‌جوید. آثار ساعدی دربردارندۀ داستان و نمایش‌نامه و تک‌نگاری‌های مردم‌نگارانه و ترجمۀ آثار روان‌شناسی و ادبی است.  
نخستین مجموعۀ داستانش ''شب‌نشینی باشکوه'' (۱۳۳۹ش) نام دارد که تأثیر [[هدایت، صادق (تهران ۱۲۸۱ـ پاریس ۱۳۳۰ش)|صادق هدایت]] در آن هویداست. ساعدی، ازجمله در داستان‌های به‌هم پیوستۀ ''عزاداران بَیَل'' (۱۳۴۳)، ''توپ ''و ''ترس و لرز'' (۱۳۴۶)، از بدویّت جغرافیایی برای ساختن فضایی شگفتی‌آفرین و هراسناک بهره می‌جوید. آثار ساعدی دربردارندۀ داستان و نمایش‌نامه و تک‌نگاری‌های مردم‌نگارانه و ترجمۀ آثار روان‌شناسی و ادبی است.  


ساعدی از خرداد ۱۳۵۳ تا اردیبهشت ۱۳۵۴ش را در حبس گذراند. از ۱۳۵۲ تا ۱۳۵۶، شش جلد از گاهنامۀ ''الفبا'' را منتشر کرد. در ۱۳۵۷ به‌دعوت «انجمن قلم» عازم [[امریکا، ایالات متحده|امریکا]] شد. در پاییز همان سال در لندن با [[احمد شاملو]] در انتشار دوازده شماره از نشریۀ ''ایرانشهر'' همکاری کرد. در ۱۳۶۱ش به [[فرانسه]] مهاجرت کرد، در آن‌جا چند نمایش‌نامه نوشت و شماره‌هایی از ''الفبا'' را انتشار داد. پس از درگذشت، در جوار صادق هدایت به‌خاک سپرده شد.
ساعدی از خرداد ۱۳۵۳ تا اردیبهشت ۱۳۵۴ش را در حبس گذراند. از ۱۳۵۲ تا ۱۳۵۶، شش جلد از گاهنامۀ ''الفبا'' را منتشر کرد. در ۱۳۵۷ به‌دعوت «انجمن قلم» عازم [[امریکا، ایالات متحده|امریکا]] شد. در پاییز همان سال در لندن با [[شاملو، احمد (تهران ۱۳۰۴ـ۱۳۷۹ش)|احمد شاملو]] در انتشار دوازده شماره از نشریۀ ''ایرانشهر'' همکاری کرد. در ۱۳۶۱ش به [[فرانسه]] مهاجرت کرد، در آن‌جا چند نمایش‌نامه نوشت و شماره‌هایی از ''الفبا'' را انتشار داد. پس از درگذشت، در جوار صادق هدایت به‌خاک سپرده شد.


ساعدی فیلم‌نامه‌ی گاو را براساس یکی از داستان‌های عزاداران بیل (از خودش) برای [[داریوش مهرجویی]]، [[دایره مینا (فیلم)|دایرۀ مینا]] را براساس داستان «آشغالدونی» از مجموعه داستان‌های گور و گهواره برای [[تقوایی، ناصر|ناصر تقوایی]] و همچنین آرامش در حضور دیگران را با اقتباس از داستان آرامش در حضور دیگران از مجموعهٔ «واهمه‌های بی‌نام‌ونشان» برای تقوایی نوشت. هرسه فیلم (خاصه گاو) جز اقبال عمومی در جشنواره‌های داخلی و بین‌المللی با موفقیت‌های چشم‌گیری مواجه شدند.  
ساعدی فیلم‌نامه‌ی گاو را براساس یکی از داستان‌های عزاداران بیل (از خودش) برای [[مهرجویی، داریوش|داریوش مهرجویی]]، [[دایره مینا (فیلم)|دایرۀ مینا]] را براساس داستان «آشغالدونی» از مجموعه داستان‌های گور و گهواره برای [[تقوایی، ناصر|ناصر تقوایی]] و همچنین آرامش در حضور دیگران را با اقتباس از داستان آرامش در حضور دیگران از مجموعهٔ «واهمه‌های بی‌نام‌ونشان» برای تقوایی نوشت. هرسه فیلم (خاصه گاو) جز اقبال عمومی در جشنواره‌های داخلی و بین‌المللی با موفقیت‌های چشم‌گیری مواجه شدند.  


بیش‌تر نمایش‌نامه‌های ساعدی، خاصه چوب‌به‌دست‌های ورزیل، توسط کارگردانان شاخص هم‌دورۀ وی و نیز تاکنون به کرات توسط افراد مختلف در ایران و خارج از ایران اجرا شده‌اند.
بیش‌تر نمایش‌نامه‌های ساعدی، خاصه چوب‌به‌دست‌های ورزیل، توسط کارگردانان شاخص هم‌دورۀ وی و نیز تاکنون به کرات توسط افراد مختلف در ایران و خارج از ایران اجرا شده‌اند.
سرویراستار
۵۴٬۰۹۴

ویرایش