پرش به محتوا

دوش از مسجد سوی میخانه آمد پیر ما: تفاوت میان نسخه‌ها

بدون خلاصۀ ویرایش
بدون خلاصۀ ویرایش
 
بدون خلاصۀ ویرایش
 
خط ۱: خط ۱:
[[پرونده:2042159677.jpg|جایگزین=بیتی از غزل به خط خوش|بندانگشتی|400x400پیکسل|بیتی از غزل به خط خوش]]
[[پرونده:2042159677.jpg|جایگزین=بیتی از غزل به خط خوش|بندانگشتی|400x400پیکسل|بیتی از غزل به خط خوش]]
مصرع آغازین یکی از غزل‌های [[حافظ، شمس الدین محمد ( ـ شیراز ۷۹۲/۷۹۱ق)|حافظ]]، با مطلع دوش از مسجد سوی میخانه آمد پیر ما/ چیست یاران طریقت بعد از این تدبیر ما. این غزل در نسخه‌ی تصحیح [[محمد قزوینی|علامه قزوینی]]، [[غنی، قاسم (سبزوار ۱۲۷۲ـ امریکا ۱۳۳۱ش)|غنی]] مشتمل بر 7بیت است و در [[بحر رمل]] مثمن محذوف (فاعلاتن فاعلاتن فاعلاتن فاعلن) سروده شده است.  
مصرع آغازین یکی از غزل‌های [[حافظ، شمس الدین محمد ( ـ شیراز ۷۹۲/۷۹۱ق)|حافظ]]، با مطلع دوش از مسجد سوی میخانه آمد پیر ما/ چیست یاران طریقت بعد از این تدبیر ما. این غزل در نسخه‌ی تصحیح [[قزوینی، محمد (تهران ۱۲۵۶ـ۱۳۲۸ش)|علامه قزوینی]]، [[غنی، قاسم (سبزوار ۱۲۷۲ـ امریکا ۱۳۳۱ش)|غنی]] مشتمل بر 7بیت است و در [[بحر رمل]] مثمن محذوف (فاعلاتن فاعلاتن فاعلاتن فاعلن) سروده شده است.  


غزل استقبال از غزل‌های [[خواجوی کرمانی، محمود بن علی (کرمان ۶۸۹ـ شیراز ۷۵۳ق)|خواجوی کرمانی]] با مطلع «خرقه رهن خانه‌ی خمار دارد پیر ما/ ای همه رندان مرید پیر ساغرگیر ما» و [[سلمان ساوجی، سلمان بن محمد ( ـ ساوه ۷۷۸ ق)|سلمان ساوجی]] با مطلع «ره خرابات است و درد سالخورده پیر ما/ کس نمی‌داند به غیر از پیر ما تدبیر ما»ست. حافظ جز اقتفای ردیف و قافیه‌ی شعر خواجو مصرعی از غزل او را نیز (همچنین رفتست در عهد ازل تقدیر ما) با تغییری مختصر در بیت سوم شعر خود آورده است. ابیات ابتدایی غزل که به تمامی مفهومی عرفانی و صوفیانه را نشان داده، اشاره‌ای به داستان [[شیخ صنعان]] دارد و قبول یکی از شروط دختر ترسا که همان شرب خمر است. سه بیت ابتدایی این شعر پنداری گفت‌وگوی مریدان شیخ صنعان با یکدیگر باشد. این حکایت به تفصیل پیش از این در [[منطق الطیر|منطق‌الطیر]] [[عطار، فریدالدین محمد (کدکن ۵۴۰ـ نیشابور ح ۶۱۸ق)|عطار]] آمده است. جز این تفسیر، «پیر» را در نشانه‌شناسی غزل‌های حافظ به معنای مراد و پیر طریقت نیز باید در نظر داشت. کما این‌که حافظ در غزلی دیگر پیر را در ترکیبی اضافی با طریقت به کار برده است: نصیحتی کنمت یاد گیر و در عمل آر/ که این حدیث ز پیر طریقتم یاد است.
غزل استقبال از غزل‌های [[خواجوی کرمانی، محمود بن علی (کرمان ۶۸۹ـ شیراز ۷۵۳ق)|خواجوی کرمانی]] با مطلع «خرقه رهن خانه‌ی خمار دارد پیر ما/ ای همه رندان مرید پیر ساغرگیر ما» و [[سلمان ساوجی، سلمان بن محمد ( ـ ساوه ۷۷۸ ق)|سلمان ساوجی]] با مطلع «ره خرابات است و درد سالخورده پیر ما/ کس نمی‌داند به غیر از پیر ما تدبیر ما»ست. حافظ جز اقتفای ردیف و قافیه‌ی شعر خواجو مصرعی از غزل او را نیز (همچنین رفتست در عهد ازل تقدیر ما) با تغییری مختصر در بیت سوم شعر خود آورده است. ابیات ابتدایی غزل که به تمامی مفهومی عرفانی و صوفیانه را نشان داده، اشاره‌ای به داستان [[شیخ صنعان]] دارد و قبول یکی از شروط دختر ترسا که همان شرب خمر است. سه بیت ابتدایی این شعر پنداری گفت‌وگوی مریدان شیخ صنعان با یکدیگر باشد. این حکایت به تفصیل پیش از این در [[منطق الطیر|منطق‌الطیر]] [[عطار، فریدالدین محمد (کدکن ۵۴۰ـ نیشابور ح ۶۱۸ق)|عطار]] آمده است. جز این تفسیر، «پیر» را در نشانه‌شناسی غزل‌های حافظ به معنای مراد و پیر طریقت نیز باید در نظر داشت. کما این‌که حافظ در غزلی دیگر پیر را در ترکیبی اضافی با طریقت به کار برده است: نصیحتی کنمت یاد گیر و در عمل آر/ که این حدیث ز پیر طریقتم یاد است.
سرویراستار
۵۵٬۶۴۵

ویرایش