استابات ماتر دولوروسا

اسْتاباتْ ماتِر دولوروسا (Stabat Mater Dolorosa)

ماتر دولوروسا، اثر روخيِر وان‌دِر وِيدِن

شعری لاتین که تاریخ پیدایش و سرایندۀ آن معلوم نیست، و اندوه مریم باکره پای صلیب را توصیف می‌کند. سرودن این شعر را به شخصیت‌های گوناگونی نسبت داده‌اند، ازجمله سن برنار اهل کلِروو، پاپ اینوکنتیوس سوم، و یاکوپونه دا تودی. در قرن ۱۴م این شعر به‌تدریج کاربرد نیایشی یافت و از ۱۷۲۷ به‌‌مثابۀ یکی از قسمت‌های دو ضیافت هفت اندوه حضرت مریم عذرا در تقویم کلیسای رُم گنجانده شد. این شعر در عبادت‌های جلوی شمایل مجالسِ تصلیب (تصاویر چهارده‌گانۀ تصلیب عیسی مسیح) نیز خوانده می‌شود. محبوبیت فراوان آن از تعداد آهنگ‌هایی که برایش ساخته‌اند پیداست. ژوسکن دِ پره در قرن ۱۵م و جووانّی دا پالسترینا در قرن ۱۶، تنظیم‌های پلی‌فونیک کلاسیکی روی آن انجام دادند. بعد از آن نیز آهنگ‌سازانی همچون جووانی پرگولزی، یوزف هایدن، جوآکّینو روسّینی، آنتونین دوورژاک و جوزپّه وردی آهنگ‌های برجسته‌ای بر این شعر ساختند.

 

---