دن، ماکس ویلهلم (۱۸۷۸ـ۱۹۵۲)

از ویکیجو | دانشنامه آزاد پارسی

دِن، ماکْس ویلهِلم (۱۸۷۸ـ۱۹۵۲)(Dehn, Max Wilhelm)

ماکس ویلهلم دن
Max Wilhelm Dehn
زادروز ۱۸۷۸م
درگذشت ۱۹۵۲م
ملیت امریکایی
تحصیلات و محل تحصیل تحصیل در دانشگاه گوتینگن
شغل و تخصص اصلی ریاضیدان
سمت استاد ریاضیات دانشگاه فرانکفورت
گروه مقاله ریاضیات
دِن، ماکْس ويلهِلم

ریاضی‌دان امریکایی، زادۀ آلمان. در ۱۹۰۷، یکی از نخستین بررسی‌های نظام‌مند توپولوژی[۱] را انجام داد. بررسی او عمدتاً‌ ویژگی‌های هندسی چندوجهی‌[۲]ها را دربر می‌گرفت. دن جواب یکی از مسائل حل‌نشدۀ بیست‌وسه گانۀ هیلبرت[۳] را به‌دست آورد. این مسئله دربارۀ وجود چهاروجهی‌هایی[۴] بود که قاعده[۵] و ارتفاع[۶] برابر دارند، ولی برابر نیستند؛ به این معنی که قابل تجزیه به اجزای قابل انطباق یا قابل تکمیل با اجزای قابل انطباق نیستند. در ۱۹۱۰، دن قضیۀ[۷] مهمی را دربارۀ خمینه‌های توپولوژیک[۸] به اثبات رساند که به لمِ دن[۹] معروف شد، ولی بعدها مشخص شد که در همۀ شرایط صادق نیست. با این همه، او به پژوهش دربارۀ مسائل توپولوژیکِ تبدیل[۱۰] و یکریختی[۱۱] ادامه داد. دن در هامبورگ زاده شد و در دانشگاه گوتینگن[۱۲]، زیرنظر داوید هیلبرت، درس خواند. پس از جنگ جهانی اول، استاد ریاضیات دانشگاه فرانکفورت[۱۳] شد، ولی در ۱۹۳۵، شغل خود را به‌سبب اعمال قوانین ضدسامی نازی‌ها ازدست داد. در ۱۹۴۰، به ایالات متحده امریکا مهاجرت کرد و از ۱۹۴۵، در کالج بلک ماونتین[۱۴]، در کارولینای شمالی، به‌کار پرداخت.

 


  1. ↑ topology
  2. ↑ polyhedra
  3. ↑ Hilbert
  4. ↑ tetrahedra
  5. ↑ base
  6. ↑ height
  7. ↑ theorem
  8. ↑ topological manifolds
  9. ↑ Dehn’s lemma
  10. ↑ transformation
  11. ↑ isomorphism
  12. ↑ Göttingen University
  13. ↑ Frankfurt University
  14. ↑ Black Mountain College