طیف بینی

از ویکیجو | دانشنامه آزاد پارسی

طیف‌بینی (spectroscopy)

مطالعۀ طیف[۱]های اتم‌ها یا مولکول‌‌ها[۲] در فاز جامد، مایع یا گاز. از طیف‌بینی برای شناسایی ترکیبات ناشناخته استفاده می‌کنند و روشی مؤثر در خدمت علوم، داروسازی، و صنعت، ازجمله برای کنترل خلوص داروهاست. طیف‌بینی نشری[۳] مطالعۀ مجموعۀ ویژه‌ای از خطوط باریک در طیف است که هنگام حرارت‌دهی به یک عنصر[۴] تولید می‌شوند. بنابراین، می‌توان مخلوطی ناشناخته را برای شناسایی عناصر سازنده[۵]اش آنالیز کرد. در طیف‌بینی جذبی[۶] به‌بررسی اتم‌ها و مولکول‌ها می‌پردازند. اتم‌ها و مولکول‌ها انرژی را به‌صورت ویژه‌ای جذب می‌کنند. بنابراین، از خطوط تیره برای آنالیز استفاده می‌شود. بسیاری از اطلاعات ساختاری متجزّا با طیف‌بینی مادون قرمزِ[۷] مرتبط با ارتعاشات مولکولی[۸] یا طیف‌بینی رزونانس مغناطیسی هسته (اِن‌اِم‌آر)[۹]، مرتبط با برهم‌کنش‌ها هسته اتمی مجاور، به‌دست می‌آیند. با طیف‌بینی پرتو لیزر جت مافوق صوت[۱۰] امکان جداسازی و مطالعۀ خوشه‌ها[۱۱] در فاز گازی فراهم می‌شود. اشعۀ لیزر نمونۀ کوچک را تبخیر می‌کند. این نمونه در هلیوم[۱۲] سرد و درون اتاقک خلأ ترزیق می‌شود و جریان خوشه‌ها با امواج مافوق صوت افزایش می‌یابد. در این حالت، خوشه‌ها تا حدود صفر مطلق[۱۳] سرد و پایدار می‌شوند تا با طیف‌نگار جرمی[۱۴] مطالعه شوند.

 


  1. ↑ spectral
  2. ↑ molecules
  3. ↑ emission spectroscopy
  4. ↑ element
  5. ↑ component elements
  6. ↑ absorption spectroscopy
  7. ↑ infrared spectroscopy
  8. ↑ molecular vibrations
  9. ↑ resonance (NMR) spectroscopy
  10. ↑ supersonic jet laser beam spectroscopy
  11. ↑ clusters
  12. ↑ helium
  13. ↑ absolute zero
  14. ↑ mass spectrometer