مسجد حاجی منوچهر
مسجد حاجی منوچهر
(امروزه گاه با نام مسجد شهید بهشتی نیز شناخته می‌شود) از بناهای مذهبی دوره صفوی در شهر اصفهان است که در بافت تاریخی محله خواجو، حوالی خیابان چهارباغ خواجو و نزدیکی چهارسوی آجری قرار دارد. این اثر تاریخی به دلیل ارزش‌های معماری و پیشینه مذهبی محلی، در تاریخ ۲۶ آذر ۱۳۹۷ش با شماره ۳۲۱۴۸ در فهرست آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.
این مسجد از جمله بناهای کوچک و اصطلاحاً محلی اصفهان به شمار می‌رود که ساخت یا بازسازی و احیای اساسی آن در روزگار پادشاهی شاه‌عباس دوم صفوی و به سال ۱۰۷۲ق انجام گرفت. بانی بنا فردی به نام حاجی منوچهر، از خواجه‌سرایان سرشناس و صاحب‌نفوذ دربار صفوی بود. وی علاوه بر صرف هزینه برای برپایی این مکان عبادی، بر اساس سنت رایج اوقاف در عصر صفوی، رقبات و املاکی را نیز وقف تأمین هزینه‌های نگهداری و روشنایی مسجد کرد که سند این اقدام خیرخواهانه بر روی لوح سنگی کتیبه‌دار در بنا به یادگار مانده است.
از منظر ساختار فضایی و معماری، بنا متناسب با کاربری مساجد خرد و پیوسته به بافت مسکونی طراحی شده است؛ به این معنا که فاقد حیاط بسیار وسیع یا گنبد و مناره‌های عظیم درباری است و در عوض، الگوی یک شبستان جمع‌وجور با پایه‌های مستحکم آجری و طاق‌های قوسی را به نمایش می‌گذارد. فضای درونی مسجد با تمرکز بر برآوردن نیاز عبادی اهالی محل سامان یافته و تزئینات آن به دور از تجملات پرهزینه، به کتیبه‌های تاریخی حاوی اطلاعات وقف و نام بانی، همراه با اجرای هنرمندانه آجرکاری‌های بومی و خطوط متداول آن دوره آراسته شده است. مسجد حاجی منوچهر نمونه‌ای ارزشمند از مشارکت درباریان و صاحب‌منصبان غیردولتی در آبادانی محله‌های کهن اصفهان و شکل‌گیری فضاهای نیایشی صمیمی در میانه پایتخت صفوی محسوب می‌شود.