مسجد مصری

از ویکیجو | دانشنامه آزاد پارسی

مسجد مصری

از یادگارهای معماری دوره صفوی در شهر اصفهان است که در بخش شمالی محله تاریخی جوباره و در نزدیکی میدان قدس (طوقچی) قرار دارد. این اثر تاریخی در تاریخ ۱۲ اسفند ۱۳۱۵ش با شماره ثبت ۲۷۳ در فهرست آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.

بنای این مسجد در سال ۱۰۶۱ق، هم‌زمان با روزگار پادشاهی شاه عباس دوم صفوی، به همت یکی از بازرگانان بنام آن دوره به نام حاجی میرزا محمدخان، مشهور به تاجر مصری ساخته شد و نام مسجد نیز از عنوان همین بانی گرفته شده است. یکی از مهم‌ترین اسناد تاریخی برجامانده در فضای داخلی این مسجد، لوحی از سنگ مرمر است که اشعاری به خط نستعلیق برجسته بر آن تراشیده شده و تاریخ ساخت بنا (۱۰۶۱ق) را در پایان ابیات خود نشان می‌دهد. علاوه بر این لوح تاریخی، در دوره‌های پسین نیز تزئیناتی به مجموعه افزوده شد؛ از جمله کتیبه کاشی‌کاری سردر ورودی که به خط ثلث و متعلق به سال ۱۱۱۶ق است و همچنین سنگاب‌های کهنسالی که برای خدمت‌رسانی به نمازگزاران و رهگذران در داخل و مقابل مسجد نصب شده‌اند.

موقعیت جغرافیایی و بافت پیرامونی مسجد مصری نیز از منظر تاریخ شهری اصفهان اهمیت زیادی دارد؛ زیرا درست در برابر این مسجد، آرامگاه تاریخی خواجه میرحسن جای گرفته که کتیبه آن به سال ۷۸۸ق (دوره آل‌مظفر و تیموری) بازمی‌گردد. هم‌نشینی این دو بنا در کنار یکدیگر، بازتابی از تداوم حیات شهری و پیوستگی تاریخی در بافت کهن محله جوباره در طول سده‌های گوناگون است. امروزه مسجد مصری با حفظ ساختار کالبدی و هویت مذهبی خود، یکی از کانون‌های عبادی و تاریخی اصیل در بافت قدیم اصفهان به شمار می‌رود.