امامزاده عبدالله (شوشتر): تفاوت میان نسخهها
بدون خلاصۀ ویرایش
بدون خلاصۀ ویرایش |
بدون خلاصۀ ویرایش |
||
| خط ۱۹: | خط ۱۹: | ||
بنایِ آرامگاهیِ تاریخی در [[خوزستان]]، جنوب شهر [[شوشتر، شهر|شوشتر]]، میدان غدیر، در ابتدای جادۀ ورودی [[اهواز، شهر|اهواز]] به شوشتر. امامزاده بر فراز تپهای واقع، و مشرف به شهر و پللشکر و باغهای اطراف است. پیرامون بقعه را گورستانی کهن فراگرفته است. اگرچه بنای ابتدایی امامزاده را نیمۀ اول سدۀ 6ق و مدفونش را از اعقاب [[امام سجاد]] دانستهاند، اما به دلایل باستانشناسی محتمل است که اصل و ابتدای بنا از معابد [[زردشتی، آیین|زردتشتی]] دورۀ [[اشکانیان|اشکانی]] یا [[ساسانیان|ساسانی]] بوده، یا که امامزاده بر روی خرابههای معبدی بنا شده باشد. سردر سنگی ورودی به محوطۀ امامزاده از آثار شیخ محمد وکیلالدوله و مربوط به دورۀ [[صفویه]] است. | بنایِ آرامگاهیِ تاریخی در [[خوزستان]]، جنوب شهر [[شوشتر، شهر|شوشتر]]، میدان غدیر، در ابتدای جادۀ ورودی [[اهواز، شهر|اهواز]] به شوشتر. امامزاده بر فراز تپهای واقع، و مشرف به شهر و پللشکر و باغهای اطراف است. پیرامون بقعه را گورستانی کهن فراگرفته است. اگرچه بنای ابتدایی امامزاده را نیمۀ اول سدۀ 6ق و مدفونش را از اعقاب [[امام سجاد]] دانستهاند، اما به دلایل باستانشناسی محتمل است که اصل و ابتدای بنا از معابد [[زردشتی، آیین|زردتشتی]] دورۀ [[اشکانیان|اشکانی]] یا [[ساسانیان|ساسانی]] بوده، یا که امامزاده بر روی خرابههای معبدی بنا شده باشد. سردر سنگی ورودی به محوطۀ امامزاده از آثار شیخ محمد وکیلالدوله و مربوط به دورۀ [[صفویه]] است. | ||
مدفون بنا را عبدالله بن حسین بن علیاصغر بن زینالعابدین معرفی کردهاند که در سال ۲۴۶ق به دستور [[متوکل عباسی (۲۰۶ـ۲۴۷ق)|متوکل عباسی]] و به دست والی شوشتر به قتل رسیده است. | مدفون بنا را عبدالله بن حسین بن علیاصغر بن زینالعابدین معرفی کردهاند که در سال ۲۴۶ق به دستور [[متوکل عباسی (۲۰۶ـ۲۴۷ق)|متوکل عباسی]] و به دست والی شوشتر به قتل رسیده است. در ایام [[تاسوعا]] و [[عاشورا]]<nowiki/>ی حسینی مراسم باشکوهی در امامزاده برگزار میشود. | ||
بنای امامزاده در سال 1321 به شمارۀ 364 در فهرست آثار ملی ایران ثبت شده است. | |||
'''مشخصات معماری و تزئینات''' | '''مشخصات معماری و تزئینات''' | ||
مجموعۀ بنا به صورت مکعبمستطیل ساخته شده است. ورودی امامزاده، که در نمای شمالی بنا قرار دارد، عبارت است از سردر بلندی که در دو سوی آن، دو مناره با تزیینات کاشی و نقش هندسی قرار گرفته است. پس از [[ایوان]]، با گذشتن از یک در چوبی، که دارای کتیبۀ «عمل غیبالله فی تاریخ سنة خمس و ثالثین بعد الالف» (1035ق) است، به داخل اتاقی که در برابر حرم قرار دارد، وارد میشویم. سقف گنبدیشکل آن، بر روی قاعدۀ چهارضلعی، که در بالا به هشتضلعی تبدیل شده است، قرار دارد. زیر سقف با گچبری و نقاشیهای گل و بوته و [[اسلیمی]]ِ مربوط به دوران [[قاجاریه، سلسله|قاجار]] زینت شده است. ضریح برنجی آن از کارهای زمان [[ناصرالدین شاه قاجار|ناصرالدینشاه]] و سال ۱۲۷۰ق است. [[گنبد (معماری)|گنبد]] فراز | مجموعۀ بنا به صورت مکعبمستطیل ساخته شده است. ورودی امامزاده، که در نمای شمالی بنا قرار دارد، عبارت است از سردر بلندی که در دو سوی آن، دو مناره با تزیینات کاشی و نقش هندسی قرار گرفته است. پس از [[ایوان]]، با گذشتن از یک در چوبی، که دارای کتیبۀ «عمل غیبالله فی تاریخ سنة خمس و ثالثین بعد الالف» (1035ق) است، به داخل اتاقی که در برابر حرم قرار دارد، وارد میشویم. سقف گنبدیشکل آن، بر روی قاعدۀ چهارضلعی، که در بالا به هشتضلعی تبدیل شده است، قرار دارد. زیر سقف با گچبری و نقاشیهای گل و بوته و [[اسلیمی]]ِ مربوط به دوران [[قاجاریه، سلسله|قاجار]] زینت شده است. ضریح برنجی آن از کارهای زمان [[ناصرالدین شاه قاجار|ناصرالدینشاه]] و سال ۱۲۷۰ق است. [[گنبد (معماری)|گنبد]] فراز حرم دوپوش است و پوش بیرونی آن به سبک رایج منطقه به صورت [[رک|رُک]] زینهای و در دوازده رج به صورت پلکانی ساخته شده که بر فراز آن، یک برجستگی ششضلعی و سپس قبهای به صورت سه گوی آهنین سوار بر هم قرار گرفته. پوش داخلی گنبد به شکل عرقچین است. | ||
بنای نخستین بقعه به [[مستنصر عباسی|المستنصر]]، خلیفۀ عباسی، نسبت داده شده است. بعد از آن، سادات مرعشی شوشتر به مرمت آن اقدام کرده و تولیت آن را به عهده گرفتهاند که تاکنون برعهدۀ همین خاندان بوده است. بنابر نوشتۀ [[دونالد ویلبر]] و [[آندره گدار]]، ساختمانِ شبستانِ زیر گنبد دارای کتیبهای به تاریخ 669ق است. بنای کنونی، از آثار مهدیقلیخان، حکمران شوشتر در عهد [[شاه عباس کبیر|شاه عباس صفوی]]، دانسته شده است که مربوط به سال 1002ق میشود. در جوار امامزاده، در گذشته زائرسرا و آشپزخانهای بوده. همچنین، مدرسه و کتابخانه و حجرههایی برای طلاب و خدمه در پیرامون آن وجود داشته است. در جوار امامزاده، قبر سه شخصیت قرار دارد که عبارتند از: احمد بن مؤیدالدین، مسافر درگذشته در تاریخ ذوالقعدةالحرام من سنة تسع و تسعین و تسعمائه (999ق)؛ دیگری، حاجی میرزا فتحالله مرعشی، معروف و متخلص به کیمیایی، از علما و عرفا و ریاضیدانان شوشتر؛ و سوم، حاج سیدحسن منجم، از علمای شوشتر که در بسیاری از علوم (بهویژه ریاضیات و نجوم) تبحر داشته است. | بنای نخستین بقعه به [[مستنصر عباسی|المستنصر]]، خلیفۀ عباسی، نسبت داده شده است. بعد از آن، سادات مرعشی شوشتر به مرمت آن اقدام کرده و تولیت آن را به عهده گرفتهاند که تاکنون برعهدۀ همین خاندان بوده است. بنابر نوشتۀ [[دونالد ویلبر]] و [[آندره گدار]]، ساختمانِ شبستانِ زیر گنبد دارای کتیبهای به تاریخ 669ق است. بنای کنونی، از آثار مهدیقلیخان، حکمران شوشتر در عهد [[شاه عباس کبیر|شاه عباس صفوی]]، دانسته شده است که مربوط به سال 1002ق میشود. در جوار امامزاده، در گذشته زائرسرا و آشپزخانهای بوده. همچنین، مدرسه و کتابخانه و حجرههایی برای طلاب و خدمه در پیرامون آن وجود داشته است. در جوار امامزاده، قبر سه شخصیت قرار دارد که عبارتند از: احمد بن مؤیدالدین، مسافر درگذشته در تاریخ ذوالقعدةالحرام من سنة تسع و تسعین و تسعمائه (999ق)؛ دیگری، حاجی میرزا فتحالله مرعشی، معروف و متخلص به کیمیایی، از علما و عرفا و ریاضیدانان شوشتر؛ و سوم، حاج سیدحسن منجم، از علمای شوشتر که در بسیاری از علوم (بهویژه ریاضیات و نجوم) تبحر داشته است. | ||
| خط ۳۸: | خط ۳۹: | ||
* [http://shrines.ir/post/167/%D8%A7%D9%85%D8%A7%D9%85%D8%B2%D8%A7%D8%AF%D9%87-%D8%B9%D8%A8%D8%AF%D8%A7%D9%84%D9%84%D9%87-%D8%B4%D9%88%D8%B4%D8%AA%D8%B1 امامزاده عبدالله شوشتر] | |||
* [http://iribresearch.ir/paygah_marakez/cities/amaken_text.aspx?id=1505&ccode=6 بقعه امامزاده عبدالله] | |||
* [https://farsi.al-shia.org/%D8%A7%D9%85%D8%A7%D9%85%D8%B2%D8%A7%D8%AF%D9%87-%D8%B9%D8%A8%D8%AF%D8%A7%D9%84%D9%84%D9%87-%D8%B9-%D8%B4%D9%88%D8%B4%D8%AA%D8%B1/ امامزاده عبدالله (ع) شوشتر] | |||
* [https://www.nbpars.ir/%D9%85%D8%B9%D9%85%D8%A7%D8%B1%DB%8C/%D8%A8%D9%86%D8%A7%D9%87%D8%A7%DB%8C-%D8%AA%D8%A7%D8%B1%DB%8C%D8%AE%DB%8C-%D8%A7%DB%8C%D8%B1%D8%A7%D9%86-%D9%88-%D8%AC%D9%87%D8%A7%D9%86/%D8%A7%D9%85%D8%A7%D9%85%D8%B2%D8%A7%D8%AF%D9%87-%D9%88-%D9%85%D9%82%D8%A7%D8%A8%D8%B1-%D8%AA%D8%A7%D8%B1%DB%8C%D8%AE%DB%8C/View/775/id/24251/239.aspx https://www.nbpars.ir] | |||
<br /> | <br /> | ||
[[رده:معماری]] | [[رده:معماری]] | ||
[[رده:ابنیه سنتی ایران]] | [[رده:ابنیه سنتی ایران]] | ||