دستگاه عصبی: تفاوت میان نسخهها
بدون خلاصۀ ویرایش
Mohammadi2 (بحث | مشارکتها) (تغییرمسیر به عصبی، دستگاه حذف شد) برچسب: تغییرمسیر حذف شد |
Mohammadi2 (بحث | مشارکتها) بدون خلاصۀ ویرایش |
||
| (۳ نسخهٔ میانیِ ایجادشده توسط همین کاربر نشان داده نشد) | |||
| خط ۱: | خط ۱: | ||
دستگاه عصبی (nervous system) | دستگاه عصبی (nervous system) | ||
مجموعهای از یاختههای عصبی<ref>nerve cells</ref> مرتبط، در بیشتر [[بی مهرگان|بیمهرگان]]<ref>invertebrates</ref> و همۀ [[مهره دار|مهرهداران]]<ref>vertebrates</ref>. دستگاه عصبی از [[دستگاه عصبی مرکزی]]<ref>central nervous system</ref> و [[دستگاه عصبی خودکار]]<ref>autonomic nervous system</ref> تشکیل شده است. این دستگاه ممکن است به سادگی شبکۀ عصبی<ref>nerve net</ref> مرجانیان<ref>Coelenterates</ref>، ازجمله [[عروس دریایی]]<ref>jellyfish</ref>، یا به پیچیدگی دستگاه عصبی پستانداران<ref>mammals</ref> باشد که دارای دستگاه عصبی مرکزی متشکل از [[مغز]]<ref>brain</ref>، [[نخاع]]<ref>spinal cord</ref>، و دستگاه عصبی محیطی<ref>peripheral nervous system</ref> متصل به اندامهای حسی<ref>sensory organs</ref>، عضلات<ref>muscles</ref>، و غدد<ref>glands</ref> است. | |||
'''دستگاه عصبی انسان'''. دستگاه عصبی انسان حاصل میلیونها سال تکامل، بهویژه در درجۀ پیچیدگی مغز<ref>brain complexity</ref> یا مغزسازی<ref>encephalization</ref>، است. دستگاه عصبی از لحاظ توصیفی به دو بخش مرکزی و محیطی تقسیم میشود، در حالیکه از لحاظ [[کالبدشناسی]]<ref>anatomy</ref> و عملی بین دو بخش پیوستگی وجود دارد. دستگاه عصبی مرکزی از مغز و نخاع تشکیل شده است. دستگاه عصبی محیطی بهوضوح تقسیم نشده است، اما اجزای کالبدی آن عبارتاند از اعصاب نخاعی<ref>spinal nerves</ref>، اعصاب مغزی<ref>cranial nerves</ref>، و دستگاه عصبی خودکار. | |||
'''جایگاه دستگاه عصبی'''. در سادهترین دستگاه عصبی، در مرجانیان، یاختههای عصبی خاصی روی سطح بدن [[جانور]]، پیامهایی را به یاختههای عضلانی عمقیتر یا غدد میفرستند. این پیامها مستقیماً یا از طریق شبکهای از یاختههای عصبی مرتبط منتشر میشوند. دستگاه عصبی منتشر و کاملاً سطحی در همۀ مرجانیان مشاهده میشود. فقط در کرمهای پهن<ref>flatworms</ref>، عقدۀ عصبی سری<ref>head ganglion</ref> توسعه یافته است که اطلاعات را بهجای دریافت از یاختههای حسی غیرتخصصی، از یاختههای ویژه دریافت میکند. در بیمهرگان عالیتر، دستگاه عصبی منتشر بهشکل مسیرهایی طولی متراکم میشود و به عقدۀ عصبی سری ختم میشود. بهعلاوه، دستگاه عصبی از سطح به زیرِ مجموعۀ عضلانی تغییر موقعیت میدهد. این نقلمکان تکاملی دستگاه عصبی در تکوین دستگاه عصبی انسان منعکس شده است و از لایههای اکتودرمی<ref>Ectodermal layers</ref> [[جنین]] منشأ میگیرد. در جانوران عالیتر، یاختههای عصبی حسی در نزدیکی طناب عصبی مرکزی<ref>central nerve cord</ref> قرار گرفتهاند و ارتباط خود را با پوست از طریق رشتههایی با پایانههای عصبی<ref>nerve ending</ref> ویژه حفظ میکنند. در مهرهداران، انتهای سری دستگاه عصبی برای تشکیل مغز نسبتاً توسعه یافته است. مغز اطلاعات دریافتشده از مجموعه سلولهای حسی را با واسطۀ تنۀ عصبی پشتی<ref>dorsal nervous trunk</ref> یا طناب نخاعی<ref>spinal cord</ref> جمعبندی میکند. | |||
---- | |||
[[رده:زیست شناسی]] | |||
[[رده:مفاهیم، اصطلاحات و رشته ها]] | |||
[[رده:فیزیولوژی عمومی]] | |||
[[رده:جانورشناسی]] | |||
[[رده:فیزیولوژی، اصطلاحات و محصولات]] | |||