پرش به محتوا

سوادکوه شمالی، شهرستان: تفاوت میان نسخه‌ها

بدون خلاصۀ ویرایش
بدون خلاصۀ ویرایش
بدون خلاصۀ ویرایش
 
(۵ نسخهٔ میانی ویرایش شده توسط ۲ کاربر نشان داده نشد)
خط ۱: خط ۱:
{{الگو: جعبه اطلاعات شهر ایران|نام فارسی=|نام لاتین=North Savadkuh|نام‌ قدیمی=|نام دیگر=|استان=مازندران|شهرستان=|بخش=مرکزی، و نارنجستان|موقعیت=نواحی شمالی ایران در حد فاصل کوهستان البرز مرکزی و دریای خزر، در نیمۀ شرقی استان مازندران|جمعیت=24,834نفر (1395ش)|نوع اقلیم=معتدل و نیمه‌مرطوب|ارتفاع از سطح دریا=223متر|تولیدات و صنایع مهم=برنج، گندم، نیشکر، پرتقال، نارنگی، گردو، شلیل و کیوی|برخی بناهای مهم=پل سنگی شاپور|شهر ها و آبادی های مهم=شهر شیرگاه}}
سوادکوه شمالی، شهرستان  (County) North Savadkuh
سوادکوه شمالی، شهرستان  (County) North Savadkuh
[[پرونده:2042172981.jpg|بندانگشتی|تقسیمات سوادکوه شمالی براساس دهستان‌ها]]
واقع در نواحی شمالی [[ایران]] در حد فاصل کوهستان [[البرز]] مرکزی و [[خزر، دریای|دریای خزر]]، در نیمۀ شرقی [[مازندران|استان مازندران]]، به مرکزیت اداری شهر [[شیرگاه]]. منطقۀ سوادکوه در تقسیمات کشوری معاصر، تا سال 1359ش یکی از بخش‌های شهرستان شاهی ([[قائم شهر، شهرستان|قائمشهر]]) بود؛ در این سال بخش سوادکوه با انتزاع از قائمشهر به شهرستان ارتقاء یافت و شیرگاه یکی از بخش‌های تشکیل‌دهندۀ آن بود؛ در اوائل سال 1392ش، بنابر مصوبۀ هیأت دولت در جلسۀ 13 اسفند 1391ش، ضمن تغییر و اصلاحاتی در بخش شیرگاه و انتزاع آن از [[سوادکوه، شهرستان|شهرستان سوادکوه]]، شهرستان سوادکوه شمالی ایجاد شد. تاریخ این شهرستان نه تنها اکنون، بلکه از گذشته‌های دور به [[سوادکوه، شهرستان|سوادکوه]] و [[طبرستان، سرزمین|تپورستان/طبرستان]] بسته است. حتی پاره‌ای مورخان قدیم و جدید عنوان [[پتشخوارگر]] را که عموماً برای کل منطقۀ طبرستان به کار می‌رفته، محدود به ناحیۀ سوادکوه کرده و بلکه سوادکوه را شکل دگرگون‌شدۀ این واژه می‌دانند. از اواخر دورۀ [[ساسانیان]] حکومت طبرستان و دیلمستان در اختیار [[باوندیان|اسپهبدان]] بود. این فرمانروایان تا چند سده پس از ورود اسلام در برابر خلفای اسلامی مقاومت کرده و گاه‌به‌گاه یا به صورت مستقل یا خراج‌گزار آنان بر این مناطق حکومت می‌کردند. در همین دوره طی حکومت 60-70سالۀ [[علویان طبرستان|علویان]] زیدی بر سرتاسر طبرستان، مردم این منطقه به‌تدریج به اسلام و خاصه مذهب تشیع گرویدند. دهستان کنونی لفور طی سده‌های میانی اسلامی گاه تختگاه برخی پادوسبانان و حکام محلی بوده است. 


واقع در نواحی شمالی [[ایران]] در حد فاصل کوهستان [[البرز]] مرکزی و [[خزر، دریای|دریای خزر]]، در نیمۀ شرقی [[مازندران|استان مازندران]]، به مرکزیت اداری شهر [[شیرگاه]]. در اوائل سال 1392ش، بنابر مصوبۀ هیأت دولت در جلسۀ 13 اسفند 1391ش، ضمن تغییر و اصلاحاتی در بخش شیرگاه و انتزاع آن از [[سوادکوه، شهرستان|شهرستان سوادکوه]] ایجاد شده است. تاریخ این شهرستان نه تنها اکنون، بلکه از گذشته‌های دور به [[سوادکوه، شهرستان|سوادکوه]] و [[طبرستان، سرزمین|تپورستان/طبرستان]] بسته است. حتی پاره‌ای مورخان قدیم و جدید عنوان [[پتشخوارگر]] را که عموماً برای کل منطقۀ طبرستان به کار می‌رفته، محدود به ناحیۀ سوادکوه کرده و بلکه سوادکوه را شکل دگرگون‌شدۀ این واژه می‌دانند. از اواخر دورۀ [[ساسانیان]] حکومت طبرستان و دیلمستان در اختیار [[باوندیان|اسپهبدان]] بود. این فرمانروایان تا چند سده پس از ورود اسلام در برابر خلفای اسلامی مقاومت کرده و گاه‌به‌گاه یا به صورت مستقل یا خراج‌گزار آنان بر این مناطق حکومت می‌کردند. در همین دوره طی حکومت 60-70سالۀ [[علویان طبرستان|علویان]] زیدی بر سرتاسر طبرستان، مردم این منطقه به‌تدریج به اسلام و خاصه مذهب تشیع گرویدند. دهستان کنونی لفور طی سده‌های میانی اسلامی گاه تختگاه برخی پادوسبانان و حکام محلی بوده است. 
شهرستان کنونی سوادکوه شمالی متشکل است از 2 بخش، 4 دهستان (با حدود 50 روستای مسکونی) و 1 شهر: بخش مرکزی (مشتمل بر دهستان‌های «شرق و غرب شیرگاه» و لفور<ref>Lafur</ref>، به مرکزیت شهر شیرگاه)، و بخش نارنجستان (مشتمل بر دهستان‌های چایباغ<ref>Chaybagh</ref> و هتکه<ref>Hatkeh</ref>، به مرکزیت روستای چایباغ). براساس سرشماری سراسری سال 1395ش جمعیت سوادکوه شمالی 24,834نفر بوده است که به‌طور تقریبی یک‌سوم این مقدار ساکن شهر شیرگاه و باقی ساکن نقاط روستایی بوده‌اند. شهرستان سوادکوه شمالی در شمال با شهرستان قائمشهر، در شرق با [[ساری، شهرستان|شهرستان ساری]]، در جنوب با [[سوادکوه، شهرستان|شهرستان سوادکوه]]، و در غرب با [[بابل، شهرستان|شهرستان بابل]] محدود شده است.   
 
شهرستان کنونی سوادکوه شمالی متشکل است از 2 بخش، 4 دهستان (با حدود 50 روستای مسکونی) و 1 شهر: بخش مرکزی (مشتمل بر دهستان‌های «شرق و غرب شیرگاه» و لفور<ref>Lafur</ref>، به مرکزیت شهر شیرگاه)، و بخش نارنجستان (مشتمل بر دهستان‌های چایباغ<ref>Chaybagh</ref> و هتکه<ref>Hatkeh</ref>، به مرکزیت روستای چایباغ). براساس سرشماری سراسری سال 1395ش جمعیت سوادکوه شمالی 24,834نفر بوده است که به‌طور تقریبی یک‌سوم این مقدار ساکن شهر شیرگاه و باقی ساکن نقاط روستایی بوده‌اند. شهرستان سوادکوه شمالی در شمال با [[قایم شهر، شهرستان|شهرستان قائمشهر]]، در شرق با [[ساری، شهرستان|شهرستان ساری]]، در جنوب با [[سوادکوه، شهرستان|شهرستان سوادکوه]]، و در غرب با [[بابل، شهرستان|شهرستان بابل]] محدود شده است.   


ارتفاع شهرستان سوادکوه شمالی از سطح دریا 223متر، مساحتش حدود 490کیلومترمربع و اقلیم آن معتدل و نیمه‌مرطوب است. بخش زیادی از اراضی شهرستان را مناطق جنگلی در بر گرفته که بر روی چین‌خوردگی‌های البرز میانی قرار دارند. درختان شمشاد، راش، افرا، توسکا، گردو، ون، ازگیل، و آلوچه بیشترین گونه‌های گیاهی این جنگل‌ها را تشکیل می‌دهند. رودخانه‌های دائمی تلار<ref>Talar</ref> و کسیلیان<ref>Kasilian</ref> با عبور از این شهرستان و طی مسیر به سمت شمال به دریای خزر می‌ریزند. آب کشاورزی این شهرستان از طریق همین رودها، چشمه‌ها، رودخانه‌های فصلی و نزولات آسمانی تأمین می‌شود. شغل بیشتر مردم شهرستان کشاورزی و باغداری و مهم‌ترین محصولاتشان برنج، گندم، نیشکر، پرتقال، نارنگی، گردو، شلیل و کیوی است.   
ارتفاع شهرستان سوادکوه شمالی از سطح دریا 223متر، مساحتش حدود 490کیلومترمربع و اقلیم آن معتدل و نیمه‌مرطوب است. بخش زیادی از اراضی شهرستان را مناطق جنگلی در بر گرفته که بر روی چین‌خوردگی‌های البرز میانی قرار دارند. درختان شمشاد، راش، افرا، توسکا، گردو، ون، ازگیل، و آلوچه بیشترین گونه‌های گیاهی این جنگل‌ها را تشکیل می‌دهند. رودخانه‌های دائمی تلار<ref>Talar</ref> و کسیلیان<ref>Kasilian</ref> با عبور از این شهرستان و طی مسیر به سمت شمال به دریای خزر می‌ریزند. آب کشاورزی این شهرستان از طریق همین رودها، چشمه‌ها، رودخانه‌های فصلی و نزولات آسمانی تأمین می‌شود. شغل بیشتر مردم شهرستان کشاورزی و باغداری و مهم‌ترین محصولاتشان برنج، گندم، نیشکر، پرتقال، نارنگی، گردو، شلیل و کیوی است. مردم این شهرستان به فارسی و طبری (گویش سوادکوهی) سخن می‌گویند و شیعۀ دوازده‌امامی‌اند.   


پل سنگی شاپور یا شاهپور بر روی رودخانۀ اوتجون در دهستان چایباغ (از آثار دورۀ [[صفویه]]) در این شهرستان قرار دارد.   
پل سنگی شاپور یا شاهپور بر روی رودخانۀ اوتجون در دهستان چایباغ (از آثار دورۀ [[صفویه]]) در این شهرستان قرار دارد.   
۴۷٬۹۶۷

ویرایش