مجابی، جواد

از ویکیجو | دانشنامه آزاد پارسی
جواد مجابی
زادروز قزوین 22 مهر 1318ش
درگذشت تهران 14 شهریور 1405ش
ملیت ایرانی
تحصیلات و محل تحصیل دکترای اقتصاد از دانشگاه تهران
شغل و تخصص اصلی ادیب
شغل و تخصص های دیگر پژوهشگر ادبیات معاصر، روزنامه‌نگار، داستان‌نویس، شاعر، طنزنویس و منتقد نقاشی
فعالیت های مهم دبیر بخش فرهنگی روزنامه اطلاعات (از ۱۳۴۷ تا ۱۳۵۷ش)
آثار شناختامۀ احمد شاملو (۱۳۷۷ش)، شناختنامۀ غلامحسین ساعدی (۱۳۷۸ش)، یادداشت‌های آدم پرمدعا (آذر ۴۹)، آقای ذوزنقه (آذر ۱۳۵۹)، تاریخ طنز ادبی ایران، پیشگامان نقاشی معاصر ایران (1379)، نود سال نوآوری در هنر تجسمی ایران (1395)
گروه مقاله ادبیات فارسی

جواد مجابی (قزوین 22 مهر 1318 - تهران 14 شهریور 1405ش) Javad Mojabi

جواد مجابی
جواد مجابی

(نام مستعار: زوبین) پژوهشگر ادبیات معاصر، روزنامه‌نگار، داستان‌نویس، شاعر، طنزنویس، منتقد نقاشی ایرانی. از دانشگاه تهران دکترای اقتصاد گرفته اما از دورۀ دانشجویی به نوشتن و روزنامه‌نگاری پرداخت. از ۱۳۴۷ تا ۱۳۵۷ش دبیر بخش فرهنگی روزنامۀ اطلاعات بود. حاصل کار مطبوعاتی وی، مقالات بسیاری است که در میان آن‌ها نقدهای نقاشی‌اش مهم‌تر است. چند مجموعۀ شعر دارد و کتاب‌هایی در زمینۀ طنز با نام مستعار زوبین نوشته است. داستان‌هایش در آ‎غاز ملهم از گزارش روزنامه‌ای و طنز بود، اما به‌‌تدریج مایه‌ای تاریخی‌ـ‌تمثیلی یافت. اصلی‌ترین دغدغۀ مجابی در داستان‌هایش بحران هویت در نظامی اقتدارگراست. نوشته‌های او بیش از 70 اثر چاپ شده است که عمدتاً شامل حدود 30 مجموعه و گزیدۀ شعر، حدود 20 عنوان مجموعه داستان کوتاه و رمان، چندین نمایش‌نامه و فیلم‌نامه و داستان کودکان و آثار طنز و طرح‌های هجایی و چند مجموعه مقالات و چند شناخت نامهٔ ادبی دربارهٔ نویسندگان و شاعران ایران (ازجمله شناخت‌نامه‌هایی دربارۀ احمد شاملو (۱۳۷۷ش) و غلامحسین ساعدی (۱۳۷۸ش)) می‌شود. دیگر کار عمدهٔ او در سال‌های فعالیتش، تحقیق دربارهٔ نوپردازان هنرهای تجسمی ایران (تاریخ تحلیلی، زندگی و آثار نقاشان و مجسمه‌سازان پنجاه سال اخیر ایران) بوده است. جواد مجابی در سال ۱۳۵۴ش برای روزنامه‌نگاری و فعالیت در این حوزه جایزۀ فروغ فرخزاد را دریافت کرد و پس از آن نیز در سال ۱۳۸۲ش جایزۀ بیژن جلالی برای نقد به او داده شد. وی در چندین دهۀ اخیر از نمایندگان شاخص جریان روشنفکری در ایران بود.


گزیدۀ کتابشناسی

رمان: «شهربندان» (۱۳۶۶)، «شب ملخ» (۱۳۶۹)، «مومیایی» (۱۳۷۲)، «باغ گمشده (فردوس مشرقی)» (۱۳۷۲)، «عبور از باغ قرمز» (۱۳۷۲)، «ج؛ عبید بازمی‌گردد» (۱۳۷۷)، «برج‌های خاموشی» یا «بنفشه‌های سراشیب» (۱۳۷۸)، «لطفاً درباره را ببندید» (۱۳۷۹)، «ایالات نیست‌ در جهان» (۱۳۹۹) و «گفتن در عین نگفتن».

مجموعه داستان کوتاه: «من و ایوب و غروب» (۱۳۵۱)، «کتیبه» (۱۳۵۶)، «دیوساران» (۱۳۵۹)، «از دل به کاغذ» (۱۳۶۹)، «قصه روشن» (۱۳۸۰) و «کتیبه و ایوب» (۱۳۸۴).

شعر: «شعر بلند تأمل»، «در این هوا»، «سفرهای ملاح رؤیا»، «من و پوپک»، «به نسیم صبح فردا» و «کلام غایب».

طنز: «یادداشت‌های آدم پرمدعا» (آذر ۴۹)، «آقای ذوزنقه» (آذر ۱۳۵۹)، «یادداشت‌های بدون تاریخ» (۱۳۵۸)، «نیشخند ایرانی»، «تاریخ طنز ادبی ایران».

پژوهش (هنرهای تجسمی): پیشگامان نقاشی معاصر ایران (۷۹)، مقدمه نقاشی‌های حجت‌الله شکیبا (۷۱)، مقدمه نقاشی علی اکبر صادقی(۷۷)، مقدمه نقاشی پروانه اعتمادی(۷۷)، مقدمه نقاشی علیرضا اسپهبد (۷۷)، مقدمه شیرزن‌ها و خورشید خانم ژازه طباطبایی (۷۸)، مقدمه آثار پرویز تناولی (۷۸)، مقدمه آثار ژازه طباطبایی (۸۲)، «نود سال نوآوری در هنر تجسمی ایران» (۹۵)، روزگار هنرمند ما (۱۴۰۰).