ابوالفتح خان بختیاری (قرن ۱۲ق)

از ویکیجو | دانشنامه آزاد پارسی
پرش به ناوبری پرش به جستجو

ابوالفتح‌خان بختیاری (قرن ۱۲ق)

از خوانین‌ و رؤسای‌ طایفۀ‌ بختیاری هفت لنگ و از احفاد شیخ زاهد گیلانی. پس‌ از کشته‌شدن‌ نادر شاه‌ (۱۱۶۰ق) و جانشینی‌ علی‌قلی‌ خان‌ (عادل‌شاه‌)، از طرف‌ ابراهیم‌خان‌ برادر وی‌، حاکم اصفهان شد. پس‌ از برکناری‌ عادل‌شاه‌ و حکومت‌ شاهرخ‌ افشار، ابوالفتح‌خان‌ در مقام‌ خود ابقا شد و قدرت‌ او روز به‌ روز افزایش‌ یافت‌ و این‌ سبب‌ حسادت‌ علی‌مردان‌خان‌ بختیاری‌ گردید. علی‌مردان‌خان‌ با لشکری‌ از طوایف‌ بختیاری‌ به‌ قصد جنگ‌ به‌ جانب‌ اصفهان‌ رفت‌. ابوالفتح‌خان‌ از نقشۀ‌ او آگاه‌ شد و برای‌ مقابله‌ با وی‌ با سپاه‌ بزرگی‌ از اصفهان‌ بیرون‌ رفت‌ و در مورچه‌خورت‌ با علی‌مردان‌خان‌ روبرو شد. در این‌ درگیری‌ علی‌مردان‌خان‌ شکست‌ خورد و به‌ گلپایگان‌ رفت‌ و با کریم‌ خان‌ زند سازش‌ کرد. پس‌ در ۱۱۶۳ق، با همراهی‌ کریم‌خان‌ زند، به‌ جنگ‌ ابوالفتح‌خان‌ رفت. در نتیجه‌ ابوالفتح‌خان‌ شکست‌ خورد و سپاهیان‌ او فرار کردند. او نیز به‌ ناچار داخل‌ شهر اصفهان‌ رفت‌ و پناه‌ گرفت‌. آنان‌، نخست شهر را محاصره‌ کردند ولی‌ سرانجام‌ به‌ شهر حمله‌ کردند. ابوالفتح‌‌خان‌ که‌ ادامۀ‌ آن‌ وضعیت‌ را صلاح‌ نمی‌دانست‌ با آنان‌ سازش‌ کرد. هر سه‌ سردار توافق‌ کردند تا شخصی‌ به‌ نام‌ میرزا تراب‌ را که‌ نوۀ‌ دختری‌ شاه‌ سلطان‌ حسین‌ صفوی‌ بود، به‌ نام‌ شاه‌ اسماعیل‌ سوم‌، به‌ پادشاهی‌ رسانند و حمایتش‌ کنند. سپس‌ علی‌مردان‌خان‌ را به‌ عنوان‌ نایب‌السلطنه‌ تعیین‌ کردند، ابوالفتح‌خان‌ نیز حاکم‌ اصفهان‌ شد و کریم‌خان‌ زند مسئولیت‌ سرداری‌ و کشورگشایی‌ را به‌ عهده‌ گرفت‌. آن‌ها عهد بستند که‌ فراتر از وظایف‌ خود عمل‌ نکنند. علی‌مردان‌خان‌ عهدشکنی‌ کرد و برای‌ تصرف‌ فارس‌ حرکت‌ نمود و ابوالفتح‌خان‌ را کور کرد و کشت‌.