اسپنسر، هربرت (۱۸۲۰ـ۱۹۰۳): تفاوت میان نسخه‌ها

از ویکیجو | دانشنامه آزاد پارسی
بدون خلاصۀ ویرایش
 
بدون خلاصۀ ویرایش
 
خط ۱: خط ۱:


اِسْپِنْسِر، هِرْبِرْت (۱۸۲۰ـ۱۹۰۳)(Spencer, Herbert)<br/> [[File:11235200.jpg|thumb|اِسْپِنْسِر، هِرْبِرْت]]{{جعبه زندگینامه
اِسْپِنْسِر، هِرْبِرْت (۱۸۲۰ـ۱۹۰۳)(Spencer, Herbert)<br /> {{جعبه زندگینامه
|عنوان =هربرت اسپنسر
|عنوان =هربرت اسپنسر
|نام = Herbert Spencer
|نام = Herbert Spencer
خط ۷: خط ۷:
|نام مستعار=
|نام مستعار=
|لقب=
|لقب=
|زادروز=۱۸۲۰م
|زادروز=داربی ۱۸۲۰م
|تاریخ مرگ=۱۹۰۳م
|تاریخ مرگ=۱۹۰۳م
|دوره زندگی=
|دوره زندگی=
خط ۱۹: خط ۱۹:
|سمت =
|سمت =
|جوایز و افتخارات =
|جوایز و افتخارات =
|آثار =ایستایی شناسی اجتماعی
|آثار =ایستایی شناسی اجتماعی (1851)، اصول روان‌شناسی (۱۸۵۵)، اصول زیست‌شناسی (۲ جلد، ۱۸۶۴ـ۱۸۶۷)؛ اصول جامعه‌شناسی (۳ جلد، ۱۸۷۶ـ۱۸۹۶)؛ و اصول علم اخلاق (۲ جلد، ۱۸۹۲ـ۱۸۹۳)
|خویشاوندان سرشناس =
|خویشاوندان سرشناس =
|گروه مقاله =جامعه شناسی
|گروه مقاله =جامعه شناسی
خط ۲۷: خط ۲۷:
|پست تخصصی =
|پست تخصصی =
|باشگاه =
|باشگاه =
}}نظریه‌پرداز اجتماعی انگلیسی. غالباً از نخستین جامعه‌شناسان برشمرده می‌شود؛ شهرتش بیشتر به مناسبت پژوهشی است که دربارۀ تغییر اجتماعی<ref>social change
}}[[File:11235200.jpg|thumb|اِسْپِنْسِر، هِرْبِرْت]]نظریه‌پرداز اجتماعی انگلیسی. غالباً از نخستین جامعه‌شناسان برشمرده می‌شود؛ شهرتش بیشتر به مناسبت پژوهشی است که دربارۀ تغییر اجتماعی<ref>social change
 
</ref>، از دیدگاهی تکاملی<ref>evolutionary  
</ref>، از دیدگاهی تکاملی<ref>evolutionary  
 
</ref>، انجام داده است. در داربی<ref>Derby </ref> متولد شد، بیشتر به صورت خودآموزی به تحصیل پرداخت و از راه مطالعۀ آزاد با نظریۀ تکامل ـ آن‌گونه که [[لامارک، ژان باپتیست (۱۷۴۴ـ۱۸۲۹)|ژان لامارک]]<ref>Jean Lamarck </ref>، طبیعی‌دان فرانسوی، در قرن ۱۸ و اوایل قرن ۱۹ شرح داده بود ـ آشنا شد. در این نظریه، که امروزه اعتبارش را ازدست داده است، گفته می‌شود که صفات اکتسابی هر سازواره<ref>organism </ref> به ارث‌بردنی نیستند. مفهوم‌های لامارکیِ مربوط به تکامل بعداً تأثیر شگرفی در تحقیقات اسپنسر برجای نهادند. اسپنسر در ۱۸۵۱ کتاب ''ایستایی‌شناسی اجتماعی''<ref>''Social Statics'' </ref> را انتشار داد و در آن بر ضرورت آزادی فردی و اهمیت والای علم تأکید کرد. در ''اصول روان‌شناسی''<ref>''Principles of Psychology''</ref> (۱۸۵۵)، نوشت که هر مادّۀ آلی<ref> organic matter </ref> در حالتی یکپارچه پدید می‌آید و ویژگی‌های فردی به‌تدریج از طریق تکامل گسترش می‌یابند. او تقریباً در همین زمان طرحی برای یک نظامِ جامعِ فلسفه درانداخت که بر نظریۀ تکامل وی استوار بود و همۀ رشته‌های دانش موجود را دربر می‌گرفت. در ۱۸۶۰ گزارشی از دورنمای آیندۀ نظام خود را نوشت با عنوان ''نظام فلسفۀ ترکیبی''<ref>''A System of Synthetic Philosophy'' </ref>. بخش آغازین آن، به نام ''نخستین اصول''<ref>''First Principles'' </ref>، در ۱۸۶۲ انتشار یافت؛ برخی از دیگر آثارش: ''اصول زیست‌شناسی''<ref>''Principles of Biology'' </ref> (۲ جلد، ۱۸۶۴ـ۱۸۶۷)؛ ''اصول جامعه‌شناسی''<ref>''Principles of Sociology''</ref> (۳ جلد، ۱۸۷۶ـ۱۸۹۶)؛ و ''اصول علم اخلاق''<ref>''Principles of Ethics'' </ref> (۲ جلد، ۱۸۹۲ـ۱۸۹۳). اگرچه اسپنسر در میان همکارانش هرگز پیروان فراوانی نداشت، اما تلاش بلندپروازانه‌اش برای نظام‌مند ساختن هرگونه شناختی در چارچوب علم جدید و به‌ویژه برحسب معیار تکامل، جایگاهی ماندگار در میان برجسته‌ترین اندیشمندان اواخر قرن نوزدهم به او بخشید. برخی از آثار شایان توجه اسپنسر عبارت‌اند از ''مقاله‌های علمی، سیاسی و فکری''<ref>''Essays: Scientific, Political, and Speculative''</ref> (۳ جلد، ۱۸۹۱) که در آن تأثیر کلی نظریۀ تکامل بر اندیشۀ علمی، سیاسی و فلسفی را ارزیابی کرده است.
</ref>، انجام داده است. در داربی<ref>Derby </ref> متولد شد، بیشتر به‌صورت خودآموزی به‌تحصیل پرداخت و از راه مطالعۀ آزاد با نظریۀ تکامل ـ آن‌گونه که ژان لامارک<ref>Jean Lamarck </ref>، طبیعی‌دان فرانسوی، در قرن ۱۸ و اوایل قرن ۱۹ شرح داده بود ـ آشنا شد. در این نظریه، که امروزه اعتبارش را ازدست داده است، گفته می‌شود که صفات اکتسابی هر سازواره<ref>organism </ref> به ارث‌بردنی نیستند. مفهوم‌های لامارکیِ مربوط به تکامل بعداً تأثیر شگرفی در تحقیقات اسپنسر برجای نهادند. اسپنسر در ۱۸۵۱ کتاب ''ایستایی‌شناسی اجتماعی''<ref>''Social Statics'' </ref> را انتشار داد و در آن بر ضرورت آزادی فردی و اهمیت والای علم تأکید کرد. در ''اصول روان‌شناسی''<ref>''Principles of Psychology''</ref> (۱۸۵۵)، نوشت که هر مادّۀ آلی<ref> organic matter </ref> در حالتی یکپارچه پدید می‌آید و ویژگی‌های فردی به‌تدریج از طریق تکامل گسترش می‌یابند. او تقریباً در همین زمان طرحی برای یک نظامِ جامعِ فلسفه درانداخت که بر نظریۀ تکامل وی استوار بود و همۀ رشته‌های دانش موجود را دربر می‌گرفت. در ۱۸۶۰ گزارشی از دورنمای آیندۀ نظام خود را نوشت با عنوان ''نظام فلسفۀ ترکیبی''<ref>''A System of Synthetic Philosophy'' </ref>. بخش آغازین آن، به نام ''نخستین اصول''<ref>''First Principles'' </ref>، در ۱۸۶۲ انتشار یافت؛ برخی از دیگر آثارش: ''اصول زیست‌شناسی''<ref>''Principles of Biology'' </ref> (۲ جلد، ۱۸۶۴ـ۱۸۶۷)؛ ''اصول جامعه‌شناسی''<ref>''Principles of Sociology''</ref> (۳ جلد، ۱۸۷۶ـ۱۸۹۶)؛ و ''اصول علم اخلاق''<ref>''Principles of Ethics'' </ref> (۲ جلد، ۱۸۹۲ـ۱۸۹۳). اگرچه اسپنسر در میان همکارانش هرگز پیروان فراوانی نداشت، اما تلاش بلندپروازانه‌اش برای نظام‌مند ساختن هرگونه شناختی در چارچوب علم جدید و به‌ویژه برحسب معیار تکامل، جایگاهی ماندگار در میان برجسته‌ترین اندیشمندان اواخر قرن نوزدهم به او بخشید. برخی از آثار شایان توجه اسپنسر عبارت‌اند از ''مقاله‌های علمی، سیاسی و فکری''<ref>''Essays: Scientific, Political, and Speculative''</ref> (۳ جلد، ۱۸۹۱) که در آن تأثیر کلی نظریۀ تکامل بر اندیشۀ علمی، سیاسی و فلسفی را ارزیابی کرده است.


&nbsp;
&nbsp;
خط ۳۷: خط ۳۵:
----
----


[[Category:جامعه شناسی]] [[Category:(جامعه شناسی)اشخاص و آثار]]
[[Category:جامعه شناسی]]  
[[Category:(جامعه شناسی)اشخاص و آثار]]
<references />

نسخهٔ کنونی تا ‏۲۰ آوریل ۲۰۲۲، ساعت ۰۹:۳۷

اِسْپِنْسِر، هِرْبِرْت (۱۸۲۰ـ۱۹۰۳)(Spencer, Herbert)

هربرت اسپنسر
Herbert Spencer
زادروز داربی ۱۸۲۰م
درگذشت ۱۹۰۳م
ملیت انگلیسی
شغل و تخصص اصلی جامعه شناس
آثار ایستایی شناسی اجتماعی (1851)، اصول روان‌شناسی (۱۸۵۵)، اصول زیست‌شناسی (۲ جلد، ۱۸۶۴ـ۱۸۶۷)؛ اصول جامعه‌شناسی (۳ جلد، ۱۸۷۶ـ۱۸۹۶)؛ و اصول علم اخلاق (۲ جلد، ۱۸۹۲ـ۱۸۹۳)
گروه مقاله جامعه شناسی
اِسْپِنْسِر، هِرْبِرْت

نظریه‌پرداز اجتماعی انگلیسی. غالباً از نخستین جامعه‌شناسان برشمرده می‌شود؛ شهرتش بیشتر به مناسبت پژوهشی است که دربارۀ تغییر اجتماعی[۱]، از دیدگاهی تکاملی[۲]، انجام داده است. در داربی[۳] متولد شد، بیشتر به صورت خودآموزی به تحصیل پرداخت و از راه مطالعۀ آزاد با نظریۀ تکامل ـ آن‌گونه که ژان لامارک[۴]، طبیعی‌دان فرانسوی، در قرن ۱۸ و اوایل قرن ۱۹ شرح داده بود ـ آشنا شد. در این نظریه، که امروزه اعتبارش را ازدست داده است، گفته می‌شود که صفات اکتسابی هر سازواره[۵] به ارث‌بردنی نیستند. مفهوم‌های لامارکیِ مربوط به تکامل بعداً تأثیر شگرفی در تحقیقات اسپنسر برجای نهادند. اسپنسر در ۱۸۵۱ کتاب ایستایی‌شناسی اجتماعی[۶] را انتشار داد و در آن بر ضرورت آزادی فردی و اهمیت والای علم تأکید کرد. در اصول روان‌شناسی[۷] (۱۸۵۵)، نوشت که هر مادّۀ آلی[۸] در حالتی یکپارچه پدید می‌آید و ویژگی‌های فردی به‌تدریج از طریق تکامل گسترش می‌یابند. او تقریباً در همین زمان طرحی برای یک نظامِ جامعِ فلسفه درانداخت که بر نظریۀ تکامل وی استوار بود و همۀ رشته‌های دانش موجود را دربر می‌گرفت. در ۱۸۶۰ گزارشی از دورنمای آیندۀ نظام خود را نوشت با عنوان نظام فلسفۀ ترکیبی[۹]. بخش آغازین آن، به نام نخستین اصول[۱۰]، در ۱۸۶۲ انتشار یافت؛ برخی از دیگر آثارش: اصول زیست‌شناسی[۱۱] (۲ جلد، ۱۸۶۴ـ۱۸۶۷)؛ اصول جامعه‌شناسی[۱۲] (۳ جلد، ۱۸۷۶ـ۱۸۹۶)؛ و اصول علم اخلاق[۱۳] (۲ جلد، ۱۸۹۲ـ۱۸۹۳). اگرچه اسپنسر در میان همکارانش هرگز پیروان فراوانی نداشت، اما تلاش بلندپروازانه‌اش برای نظام‌مند ساختن هرگونه شناختی در چارچوب علم جدید و به‌ویژه برحسب معیار تکامل، جایگاهی ماندگار در میان برجسته‌ترین اندیشمندان اواخر قرن نوزدهم به او بخشید. برخی از آثار شایان توجه اسپنسر عبارت‌اند از مقاله‌های علمی، سیاسی و فکری[۱۴] (۳ جلد، ۱۸۹۱) که در آن تأثیر کلی نظریۀ تکامل بر اندیشۀ علمی، سیاسی و فلسفی را ارزیابی کرده است.

 


  1. social change
  2. evolutionary
  3. Derby
  4. Jean Lamarck
  5. organism
  6. Social Statics
  7. Principles of Psychology
  8. organic matter
  9. A System of Synthetic Philosophy
  10. First Principles
  11. Principles of Biology
  12. Principles of Sociology
  13. Principles of Ethics
  14. Essays: Scientific, Political, and Speculative