شیان
| شیان | |
|---|---|
| نام فارسی | شیان |
| نام لاتین | Xi'an |
| کشور | چین |
| ایالت | شاآنسی |
| موقعیت | کنار رود وی هه |
| جمعیت | 12,952,907 نفر (2020) |
| تولیدات و صنایع مهم | مواد شیمیایی، ماشین آلات، وسایل برقی و الکترونیکی، هواپیما، و کود شیمیایی |
| بناهای مهم | مسجد جامع (ساخت ۷۴۲)؛ دیوار ۶۰۰سالۀ مینگ؛ بتکدۀ بزرگ غاز وحشی؛ جنگل اِستلس، متعلق به قرن ۸م؛ و دهکدۀ نوسنگی بان پو، متعلق به حدود ۶۰۰پم |


شیان (Xi'an)
(به معنی صلح غربی) شهر صنعتی و مرکز استان شاآنسی[۱]، در چین، کنار رود وی هه[۲]، با 12,952,907 نفر جمعیت (2020) و 10,762 کیلومتر مربع مساحت. در ارتفاع 405 متری از سطح دریا قرار دارد. تولیدات این شهر شامل مواد شیمیایی، ماشینآلات، وسایل برقی و الکترونیکی، هواپیما، و کود شیمیایی است. در زمان سلسلههای جو[۳] (۱۰۶۶ـ۲۵۶پم) و چین[۴] (۲۲۱ـ۲۰۶پم) پایتخت چین بود. شیان بهمنزلۀ پایتخت سلسلۀ هان غربی[۵] (۲۰۶پم ـ۸م)، چانگ آن[۶] (صلح جاویدان[۷]) و بهمنزلۀ پایتخت سلسلۀ تانگ[۸] (۶۱۸ـ۹۰۶م)، سیکینگ[۹] (پایتخت غربی[۱۰]) نام داشت. منچو[۱۱]ها نام شیان بر آن نهادند. در قرن ۲۰ نیز نام شهر چندبار تغییر یافت و سرانجام از ۱۹۴۳ مجدداً شیان نامیده شد. دربار امپراتوری پس از قیام مشتزنان[۱۲] در ۱۹۰۰ به این شهر منتقل شد. گنجینههای هنری شهر عبارتاند از دیوار ۶۰۰سالۀ مینگ؛ یافتههای ارزشمند باستانشناختی، مانند ارتش سفالی مدفون برای حفاظت از مقبرۀ شی هوانگدی[۱۳]، اولین امپراتور سلسلۀ چین؛ بتکدۀ بزرگ غاز وحشی[۱۴]، یکی از قدیمیترین بتکدههای چین؛ مسجد جامع[۱۵] (ساخت ۷۴۲)؛ جنگل اِستلس[۱۶]، متعلق به قرن ۸م؛ و دهکدۀ نوسنگی بان پو[۱۷]، متعلق به حدود ۶۰۰پم. شیان بر سر راههای اصلی شرق ـ غرب چین، در سکوی راست رود وی هه، به فاصلۀ ۱۲۵کیلومتری بالای محل تلاقی آن با رود هوانگ هه[۱۸] واقع شده است.