گنبد مدور
گنبد مُدَوَّر
برجی در استان آذربایجان شرقی، جنوب غربی شهر مراغه در مجاورت گنبد سرخ واقع شده. تاریخ ساخت این بنا بر اساس کتیبهای که در حاشیه درگاه ورودی با خط کوفی وجود دارد به سال ۵۶۳ هجری (دورۀ سلجوقیان) بازمیگردد. نام این بنا یعنی «مدور» به ساختار استوانهای شکل آن اشاره دارد، هرچند که زیربنای اصلی آن بر روی یک سکوی سنگی بلند و چهارگوش استوار شده است. بدنه اصلی برج تماماً از آجر ساخته شده و در قسمتهای بالایی، با ظرافتی خاص از یک پلان مربعی به دوازده ضلع تغییر شکل یافته و در نهایت به فرم دایره در سقف منتهی میشود. نمای بیرونی فاقد تزئینات افراطی است و هنرمند معمار ترجیح داده است با استفاده از هنر آجرچینی و ایجاد سایهروشنهای هندسی در بدنه، به بنا روح ببخشد. این بنا از دو طبقه مجزا تشکیل شده است: سردابه که در طبقه زیرین قرار دارد و محل اصلی تدفین بوده و اتاق فوقانی که احتمالا برای انجام مراسم مذهبی یا زیارت مورد استفاده قرار میگرفته است. سقف داخلی به صورت گنبدی پوشش یافته و نورگیرهای تعبیه شده در بدنه، نوری ملایم و معنوی را به درون فضا هدایت میکنند.