ابوالحسن خان شیرازی (شیراز ۱۱۹۰ـ تهران ۱۲۶۲ق): تفاوت میان نسخه‌ها

}}[[پرونده: 11052800.jpg | بندانگشتی|ابوالحسن‌خان شيرازی]]<p>(ملقب به: ایلچی کبیر) از رجال سیاسی اوایل عهد [[قاجاریه، سلسله|قاجاریه]]. در وزارت دایی و پدرزنش، حاج ابراهیم کلانتر، حکومت [[شوش، شهر|شوش]] را داشت، اما پس از قتل حاج ابراهیم کلانتر به دست [[فتحعلی شاه قاجار (۱۱۸۵ـ اصفهان ۱۲۵۰ق)|فتحعلی‌شاه قاجار]] (۱۲۱۵ق)، از کار برکنار و به [[شیراز، شهر|شیراز]] تبعید شد. در آن‌جا از بیم جان به [[بصره]] گریخت. سپس برای گزاردن [[حج]] راهی [[مکه]] شد و سرانجام به [[هند]] رفت و به دربار نظام [[حیدرآباد (هند)|حیدرآباد]] پیوست. در ۱۲۲۳ق از طرف شاه قاجار بخشیده شد و به شیراز بازگشت و به منسب یساولی حسین‌علی میرزا فرمانفرما رسید (۱۲۲۴ق). در همان سال شاه قاجار وی را با سمت ایلچی همراه [[موریه، جیمز (۱۷۸۰ـ۱۸۴۹)|جیمز موریه]] و سِر هارفورد جونز به سفارتِ انگلستان فرستاد. در ۱۲۲۶ق به [[ایران]] بازگشت و در دربار شاه قاجار مشغول به‌کار شد. گویند وی نخستین ایرانی‌ای بوده که قدم به قارۀ امریکا گذاشته است، چراکه در بازگشت به ایران کشتی حامل او گرفتار طوفان و به سواحل برزیل منحرف شد. در ۱۲۲۸ق از طرف دولت ایران مأمور امضای [[گلستان، عهدنامه|عهدنامۀ گلستان]] شد و سال بعد در مقام سفیر ایران به [[روسیه]] رفت. در ۱۲۳۳ق به سفارت انگلستان، [[عثمانی، امپراتوری|عثمانی]]، [[اتریش]] و [[فرانسه]] رفت و در ۱۲۳۶ق به ایران بازگشت. در ۱۲۳۹ق به وزارت خارجۀ ایران منصوب شد و تا ۱۲۵۰ق در این سمت باقی ماند. در سلطنت محمدشاه قاجار به سمت ایشیک آقاباشی (وزیر دربار) برگزیده شد. [[ترکمان چای ، عهدنامه|عهدنامۀ ترکمان‌چای]] در ۱۲۴۳ق با اهتمام و به امضای او بسته شد. در ۱۲۵۴ق بار دیگر به وزارت خارجه منصوب شد و تا پایان عمر در این مقام بود. زندگی پُرماجرای وی و نیز کوشش او در عقد عهدنامه‌های گلستان و ترکمان‌چای سبب شده است که دربارۀ او داوری‌های ضد و نقیض شود و برخی او را نکوهیده و مزدور بیگانگان و یا فراماسون دانسته‌اند و شخصیت و رویدادهای دورۀ سفارت وی نیز موضوع آثار بسیاری قرار گرفت که کتاب‌های ''سرگذشت حاجی بابای اصفهانی'' و ''حاجی بابا در لندن'' نوشتۀ جیمز موریه از آن جمله است. از آثارش: ''حیرت‌نامۀ سفرا'' که یادداشت‌های روزانۀ مؤلف در سفر به انگلستان است (تهران، ۱۳۶۴ش)؛ ''دلیل‌السّفرا'' که شرح مأموریت او به روسیه است و به‌دست منشی وی، محمدهادی علوی شیرازی، تقریر شده است (تهران، ۱۳۶۳ش).</p>