پرش به محتوا

نخستین کنگره نویسندگان ایران: تفاوت میان نسخه‌ها

بدون خلاصۀ ویرایش
بدون خلاصۀ ویرایش
بدون خلاصۀ ویرایش
خط ۸: خط ۸:
از طرف انجمن روابط فرهنگی ایران و شوروی، در تهران، با حضور دانشمندان، ادیبان و پژوهشگران ایران و شوروی و در محل انجمن فرهنگی ایران و شوروی (موسوم به وکس) در تیر ۱۳۲۵ش تشکیل شد. اعضای هیئت‌رئیسۀ کنگره بدین شرح‌ بودند: [[مستشارالدوله، صادق|مستشارالدوله صادق]]، [[بهار، محمدتقی (مشهد ۱۲۶۵ـ تهران ۱۳۳۰ش)|ملک‌الشعرای بهار]]، [[حکمت، علی اصغر (شیراز ۱۲۷۲ـ تهران ۱۳۵۹ش)|علی‌اصغر حکمت]]، [[شایگان، سیدعلی (شیراز ۱۲۸۱ـ۱۳۶۰ش)|سیدعلی شایگان]]، [[دهخدا، علی اکبر (تهران ۱۲۵۷ـ همان جا ۱۳۳۴ش)|علی‌اکبر دهخدا]]، مهکامه کاظمی (محصص)، [[فروزانفر، بدیع الزمان|بدیع‌الزمان فروزانفر]]، [[هدایت، صادق (تهران ۱۲۸۱ـ پاریس ۱۳۳۰ش)|صادق هدایت]]، [[کشاورز، کریم (رشت ۱۲۷۹ـ۱۳۶۵ش)|کریم کشاورز]] و ابوالحسن میلانی. ریاست کنگره با ملک‌الشعرا بهار، وزیر فرهنگ وقت، بود. این کنگره در هفت جلسه (از تاریخ 4 تا 12 تیر 1325) تشکیل شد که به سخنرانی و تبادل ‌نظر گذشت و سال بعد، در کتابی به نام ''نخستین کنگرۀ نویسندگان ایران'' به‌چاپ رسید. این واپسین کنگرۀ نویسندگان ایران را که با دعوت و حضور نزدیک به 80 تن از نویسندگان و شاعران و روشنفکران ایرانی در باغ «خانۀ فرهنگ» برگزار گردید در کنار رویدادهایی چون شب‌های شعر خوشه، شب‌های شعر گوته و رویدادهایی چون کنگرۀ بزرگداشت فردوسی مهم‌ترین رویدادهای ادبی یک سدۀ اخیر ایران می‌دانند.
از طرف انجمن روابط فرهنگی ایران و شوروی، در تهران، با حضور دانشمندان، ادیبان و پژوهشگران ایران و شوروی و در محل انجمن فرهنگی ایران و شوروی (موسوم به وکس) در تیر ۱۳۲۵ش تشکیل شد. اعضای هیئت‌رئیسۀ کنگره بدین شرح‌ بودند: [[مستشارالدوله، صادق|مستشارالدوله صادق]]، [[بهار، محمدتقی (مشهد ۱۲۶۵ـ تهران ۱۳۳۰ش)|ملک‌الشعرای بهار]]، [[حکمت، علی اصغر (شیراز ۱۲۷۲ـ تهران ۱۳۵۹ش)|علی‌اصغر حکمت]]، [[شایگان، سیدعلی (شیراز ۱۲۸۱ـ۱۳۶۰ش)|سیدعلی شایگان]]، [[دهخدا، علی اکبر (تهران ۱۲۵۷ـ همان جا ۱۳۳۴ش)|علی‌اکبر دهخدا]]، مهکامه کاظمی (محصص)، [[فروزانفر، بدیع الزمان|بدیع‌الزمان فروزانفر]]، [[هدایت، صادق (تهران ۱۲۸۱ـ پاریس ۱۳۳۰ش)|صادق هدایت]]، [[کشاورز، کریم (رشت ۱۲۷۹ـ۱۳۶۵ش)|کریم کشاورز]] و ابوالحسن میلانی. ریاست کنگره با ملک‌الشعرا بهار، وزیر فرهنگ وقت، بود. این کنگره در هفت جلسه (از تاریخ 4 تا 12 تیر 1325) تشکیل شد که به سخنرانی و تبادل ‌نظر گذشت و سال بعد، در کتابی به نام ''نخستین کنگرۀ نویسندگان ایران'' به‌چاپ رسید. این واپسین کنگرۀ نویسندگان ایران را که با دعوت و حضور نزدیک به 80 تن از نویسندگان و شاعران و روشنفکران ایرانی در باغ «خانۀ فرهنگ» برگزار گردید در کنار رویدادهایی چون شب‌های شعر خوشه، شب‌های شعر گوته و رویدادهایی چون کنگرۀ بزرگداشت فردوسی مهم‌ترین رویدادهای ادبی یک سدۀ اخیر ایران می‌دانند.


کنگره از ساعت شش و نیم عصر (4 تیر) با نطق رییس هیات مدیرۀ انجمن روابط فرهنگی ایران و شوروی (مستشارالدوله)، سخنان بهار و کالیشیان (نمایندۀ انجمن روابط فرهنگی اتحاد جماهیر شوروی با کشورهای خارجه در ایران) افتتاح شد و سپس با سخنرانی دکتر [[حکمت، علی اصغر (شیراز ۱۲۷۲ـ تهران ۱۳۵۹ش)|علی‌اصغر حکمت]] وارد دستور کار شد. طی روزهای بعد نیز افرادی از قبیل [[طبری، احسان (ساری ۱۲۹۵ـ تهران ۱۳۶۸ش)|احسان طبری]]، [[خانلری، پرویز (تهران ۱۲۹۲ـ همان جا ۱۳۶۹ش)|پرویز ناتل خانلری]]، [[نوشین، عبدالحسین (۱۲۸۴ـ۱۳۵۰ش)|عبدالحسین نوشین]]، [[نیما یوشیج]]، دکتر [[خطیبی، حسین (تهران ۱۲۹۵ـ۱۳۸۰ش)|حسین خطیبی]]، [[بزرگ علوی]] و [[سیاح، فاطمه (مسکو ۱۲۸۱ـ تهران ۱۳۲۶ش)|فاطمه سیاح]] با ایراد سخنرانی‌هایی به بیان دیدگاه‌های خود پرداختند. در خلال این سخنرانی‌ها افرادی چون جلال همایی، شهاب فردوس، [[شهریار، محمدحسین (تبریز ۱۲۸۳ـ۱۳۶۷ش)|شهریار]]، [[صدارت اردکانی، علی (اردکان یزد ۱۲۸۶ش)|علی صدارت]]، عبدالعلی طاعتی، ابوالحسن میلانی، [[یغمایی، حبیب (۱۲۸۰ـ تهران ۱۳۶۳ش)|حبیب یغمایی]]، دکتر رعدی، اعتمادزاده و ژاله سلطانی شعرهای تازۀ خود را برای حاضران قرائت کردند و بزرگ علوی، [[بهروز، ذبیح (تهران ۱۲۶۹ـ ۱۳۵۰ش)|ذبیح بهروز]]، احمد طباطبایی و جواهری نیز نمونه‌هایی از داستان‌های خود را خواندند. در نهایت نیز احسان طبری برای بار چندم پشت تریبون قرار گرفت و مقاله‌ای را با عنوان «درباره انتقاد و ماهیت هنر و زیبایی هنری» برای حاضران قرائت کرد.  
کنگره از ساعت شش و نیم عصر (4 تیر) با نطق رییس هیات مدیرۀ انجمن روابط فرهنگی ایران و شوروی (مستشارالدوله)، سخنان بهار و کالیشیان (نمایندۀ انجمن روابط فرهنگی اتحاد جماهیر شوروی با کشورهای خارجه در ایران) افتتاح شد و سپس با سخنرانی دکتر [[حکمت، علی اصغر (شیراز ۱۲۷۲ـ تهران ۱۳۵۹ش)|علی‌اصغر حکمت]] وارد دستور کار شد. طی روزهای بعد نیز افرادی از قبیل [[طبری، احسان (ساری ۱۲۹۵ـ تهران ۱۳۶۸ش)|احسان طبری]]، [[خانلری، پرویز (تهران ۱۲۹۲ـ همان جا ۱۳۶۹ش)|پرویز ناتل خانلری]]، [[نوشین، عبدالحسین (۱۲۸۴ـ۱۳۵۰ش)|عبدالحسین نوشین]]، [[نیما یوشیج]]، دکتر [[خطیبی، حسین (تهران ۱۲۹۵ـ۱۳۸۰ش)|حسین خطیبی]]، [[بزرگ علوی]] و [[سیاح، فاطمه (مسکو ۱۲۸۱ـ تهران ۱۳۲۶ش)|فاطمه سیاح]] با ایراد سخنرانی‌هایی به بیان دیدگاه‌های خود پرداختند. در خلال این سخنرانی‌ها افرادی چون جلال همایی، شهاب فردوس، [[شهریار، محمدحسین (تبریز ۱۲۸۳ـ۱۳۶۷ش)|شهریار]]، [[صدارت اردکانی، علی|علی صدارت]]، عبدالعلی طاعتی، ابوالحسن میلانی، [[یغمایی، حبیب (۱۲۸۰ـ تهران ۱۳۶۳ش)|حبیب یغمایی]]، دکتر رعدی، اعتمادزاده و ژاله سلطانی شعرهای تازۀ خود را برای حاضران قرائت کردند و بزرگ علوی، [[بهروز، ذبیح (تهران ۱۲۶۹ـ ۱۳۵۰ش)|ذبیح بهروز]]، احمد طباطبایی و جواهری نیز نمونه‌هایی از داستان‌های خود را خواندند. در نهایت نیز احسان طبری برای بار چندم پشت تریبون قرار گرفت و مقاله‌ای را با عنوان «درباره انتقاد و ماهیت هنر و زیبایی هنری» برای حاضران قرائت کرد.  


پس از سخنرانی احسان طبری، ملک‌الشعرای بهار با تشکر از حاضران متنی را به عنوان قطعنامۀ نخستین کنگره نویسندگان ایران برای تصویب اعضا قرائت کرد. متن این قطعنامه که به تصویب اعضا رسید، بدین شرح است: ادبیات ایران در طی قرون متمادیه هماره از جنگ خیر و شر و پیکار یزدان و اهریمن سخن گفته، احساسات عالیه انسان‌دوستی و برابری ابنای بشر را در دل‌ها برانگیخته و از این رهگذر نه تنها در اخلاق و فرهنگ مردم ایران بلکه در ادبیات و مدنیت جهانی تاثیری به سزا و عمیق داشته است؛ ادبیات معاصر نیز کم و بیش این وظیفه بزرگ، یعنی هدایت و تربیت مردم را انجام داده، در جنبش آزادی ایران سهم بزرگی به عهده گرفته، به خصوص عده‌ای از نویسندگان و شاعران در طی جنگ اخیر با اصولی که حریت و فضیلت و فرهنگ جهانی را مورد تهدید قرار داده بود به مبارزه برخاسته و خلق را آگاه ساختند. مع‌هذا می‌توان گفت که نثر و نظم کنونی ایران چنان که از سخنرانی‌ها و مباحث کنگره برمی‌آید، وظایف دیگری در تقابل مردم ایران و جهانیان به عده دارد که باید در آینده انجام دهد. با در نظر گرفتن مراتب فوق:
پس از سخنرانی احسان طبری، ملک‌الشعرای بهار با تشکر از حاضران متنی را به عنوان قطعنامۀ نخستین کنگره نویسندگان ایران برای تصویب اعضا قرائت کرد. متن این قطعنامه که به تصویب اعضا رسید، بدین شرح است: ادبیات ایران در طی قرون متمادیه هماره از جنگ خیر و شر و پیکار یزدان و اهریمن سخن گفته، احساسات عالیه انسان‌دوستی و برابری ابنای بشر را در دل‌ها برانگیخته و از این رهگذر نه تنها در اخلاق و فرهنگ مردم ایران بلکه در ادبیات و مدنیت جهانی تاثیری به سزا و عمیق داشته است؛ ادبیات معاصر نیز کم و بیش این وظیفه بزرگ، یعنی هدایت و تربیت مردم را انجام داده، در جنبش آزادی ایران سهم بزرگی به عهده گرفته، به خصوص عده‌ای از نویسندگان و شاعران در طی جنگ اخیر با اصولی که حریت و فضیلت و فرهنگ جهانی را مورد تهدید قرار داده بود به مبارزه برخاسته و خلق را آگاه ساختند. مع‌هذا می‌توان گفت که نثر و نظم کنونی ایران چنان که از سخنرانی‌ها و مباحث کنگره برمی‌آید، وظایف دیگری در تقابل مردم ایران و جهانیان به عده دارد که باید در آینده انجام دهد. با در نظر گرفتن مراتب فوق:
۴۷٬۹۱۲

ویرایش