چمگردان

از ویکیجو | دانشنامه آزاد پارسی

چمگردان (Chamgordan)

شهری در مناطق غربی استان اصفهان، بخش مرکزی شهرستان لنجان. با حدود ۲هزار هکتار وسعت و ارتفاع حدود 1,700متری از سطح دریا، در فاصلۀ 370کیلومتری جنوب تهران، 35کیلومتری غرب شهر اصفهان، چندصدمتری غرب زرین‌شهر، و در مسیر جادۀ اصفهان - شهرکرد قرار دارد. زاینده‌رود از زمین‌های جنوبی آن می‌گذرد؛ در شرق به زرین‌شهر، در شمال به مجتمع کارخانۀ ذوب آهن اصفهان، در غرب به شهر زاینده‌رود و در جنوب به شهر سدۀ لنجان محدود شده و از لحاظ اقلیمی جزو مناطق معتدل و نیمه‌خشک است. در سرشماری سراسری 1395ش جمعیت آن 15,574نفر بوده است. بیشتر مردم چمگردان امروزه به زبان فارسی (گویش محلی) سخن می‌گویند و شیعۀ دوازده‌امامی‌اند. شمار زیادی از آنها در بخش صنایع (از جمله شرکت‌ ذوب آهن اصفهان و کارگاه‌های وابسته به آن) مشغول به کارند و شماری نیز در بخش کشاورزی فعالیت دارند. برنج (موسوم به برنج لنجان) مهم‌ترین محصول کشاورزی این شهر است. علاوه بر فعالیت‌های صنعتی و کشاورزی، مشاغل خدماتی، بازرگانی و اصناف محلی نیز سهم قابل توجهی در اقتصاد مردم چمگردان دارد.

روستای چمگردان سال 1361ش به شهر ارتقا یافت و شهرداری آن در سال بعد تأسیس شد. وجه تسمیۀ شهر به درستی روشن نیست، اما اگر تلفظ کنونی آن را در نظر بگیریم این نام متشکل از دو واژۀ فارسی چم و گردان باید باشد. چم صرف از نظر از معانی متعدد مختلف، در یکی از معانی تاریخی‌اش مترادف پیچ و خم است و در نام این آبادی می‌تواند متناسب با وضعیت جغرافیایی آن در کنار زاینده‌رود یا حتی پیچ و خم رودخانۀ مذکور باشد؛ کلمۀ گردان نیز جمع گرد به معنای پهلوانان و دلاوران است. به دلیل جابجایی محل آبادی چمگردان و تخریب بناهای قدیمی آن در چند دهۀ گذشته، امروزه نشانی اندکی از گذشتۀ آن برجا مانده است. گزارش‌های شفاهی از بناهای قدیمی (چون برج‌ها، خانه‌ها، گرمابه‌ها، یخچال، بازارچه و...) نشان‌دهندۀ پیشینۀ چندصدسالۀ آبادی چمگردان است.