کاروانسرای عین الرشید
| کاروانسرای عین‌الرشید | |
|---|---|
| نام فارسی | کاروانسرای عین‌الرشید |
| کشور | ایران |
| استان | سمنان |
| موقعیت | ۲کیلومتری جنوب غربی کاروانسرای قصر بهرام و در مسیر راه تاریخی سفیدآب به سیاه‌کوه |
| کاربری | کاروانسرا |
| مشخصات معماری | ۸۶ متر طول و ۴۷ متر عرض، دو حیاط بزرگ، در دو سوی ایوان ورودی دو تالار به ارتفاع ۵.۲۰ متر، حوض بزرگی با شش متر طول، پنج متر عرض و دو متر عمق در وسط حیاط |
| زمان ساخت | دورۀ صفویه |
کاروانسرای عین‌الرشید
کاروان‌سرایی از روزگار صفوی در ۲کیلومتری جنوب غربی کاروانسرای قصر بهرام و در مسیر راه تاریخی سفیدآب به سیاه‌کوه واقع در استان سمنان. مصالح عمدۀ به‌کاررفته در این بنا سنگ و آجر است. به بناهای زمان صفویه شباهت دارد، ولی از آن‌جا که کتیبۀ ساخت ندارد تاریخ دقیق بنای آن مشخص نیست و احتمال می‌رود که از بناهای وابسته به جادۀ سلطنتی اصفهان، فرح‌آباد و بهشهر باشد. وجود چشمه‌ای بزرگ با آب شیرین بین کاروانسرا و پشت نگهبانی شکارگاه که آب آن از طریق جوی آبی که آثار آن همچنان باقی است به باغ درون حصار راه می‌یافته از ویژگی‌های جالب توجه آن است. این بنا در سال 1334ش در فهرست آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.
مشخصات معماری
این بنای دیدنی از خارج ۸۶ متر طول و ۴۷ متر عرض دارد و از دو حیاط بزرگ تشکیل شده که طول حیاط اصلی ۵۱.۵ متر و عرض آن ۴۷ متر است. در بخش جنوبی حیاط اصلی معبر ورودی به شکل ایوان مشاهده می‌شود. در دو سوی ایوان ورودی دو تالار به ارتفاع ۵.۲۰ متر وجود دارد که هر کدام پنج در به حیاط دارند. در مجاورت تالارها دو اتاق که ویژۀ خدمتکاران بوده است مشاهده می‌شود. مشابه این اتاق‌ها در بخش جنوبی حیاط و در ارتفاع با تالارهای جنوبی وجود دارند. حوض بزرگی با شش متر طول، پنج متر عرض و دو متر عمق در وسط حیاط ساخته شده است. تالار غربی ایوان ۱۸.۵متر طول و ۵.۱متر عرض و ۵.۲۵متر ارتفاع بزرگ‌ترین تالار کاروانسرا است. تورفتگی‌های دیوارهای تالار شرقی تنگ‌تر و هلال طاق‌های آن نیز کوچک‌تر است. سه اتاق و یک بخش ایوان‌مانند در گوشه شمال شرقی ضلع شمالی حیاط دیده می‌شود. این اتاق‌ها که کاربرد آشپزخانه و انبار موادغذایی داشته‌اند اجاق‌های بزرگی دارند. سقف این کاروانسرا آسیب جدی دیده است.