تعداد ابیات در غزلهای مولانا: تفاوت میان نسخهها
بدون خلاصۀ ویرایش
بدون خلاصۀ ویرایش |
بدون خلاصۀ ویرایش |
||
| خط ۱: | خط ۱: | ||
[[پرونده:2042163969.jpg|جایگزین=دیوان کبیر چاپ انتشارات امیرکبیر (تصحیح بدیعالزمان فروزانفر)|بندانگشتی|400x400پیکسل|دیوان کبیر چاپ انتشارات امیرکبیر (تصحیح بدیعالزمان فروزانفر)]] | [[پرونده:2042163969.jpg|جایگزین=دیوان کبیر چاپ انتشارات امیرکبیر (تصحیح بدیعالزمان فروزانفر)|بندانگشتی|400x400پیکسل|دیوان کبیر چاپ انتشارات امیرکبیر (تصحیح بدیعالزمان فروزانفر)]] | ||
نگاهی اجمالی به یکی از ویژگیهای سبکیِ غزلهای [[مولانا]] | نگاهی اجمالی به یکی از ویژگیهای سبکیِ غزلهای [[مولانا]]<ref>در این پژوهش ''دیوان شمس تبریز'' (دیوان کبیر یا کلیات شمس تبریز- تصحیح بدیعالزمان فروزانفر، طبع موسسۀ انتشارات و چاپ دانشگاه تهران) مبنا قرار گرفته است.</ref>. در این مقاله نگاهی عمدتاً آماری به مبحث رعایت تعداد ابیات در غزلیات [[دیوان کبیر]] شده است. | ||
از جمله قواعد و چارچوبهایی که در تعریف [[غزل (ادبیات)|غزل]]، برای این قالب شعری ذکر کردهاند، و یکی از مهمترینهایش، متر و اندازۀ تقریبا مشخص حداقل و حداکثر [[بیت|ابیات]] است. [[جلال الدین همایی|جلالالدین همایی]] در مقدمۀ کتاب ''گنج سخن''، به پیروی از شعرشناسان پیش از خود، حداقل ابیات غزل را پنج و کمتر از آن را غزل ناقص میداند و کمتر از چهار بیت را اصلا سزاوار تعاریف غزل نمیشناسد؛ همچنین وی سقف ابیات غزل را 12- 13 بیت میدانند، ولی عقیده دارد که تا 15- 16 و حتی 19 بیت هم نمونه داریم. شاید این عدم قطعیت در کلام همایی در وهلۀ اول به خاطر بسامد غزلهایی از مولانا و [[سنایی، ابوالمجد مجدود بن آدم (غزنه ۴۷۳ ـ ۵۳۵ ق)|سنایی]] و [[عطار، فریدالدین محمد (کدکن ۵۴۰ـ نیشابور ح ۶۱۸ق)|عطار]] است که از دو سوی مرز 5 الی 12 بیت به کرات گذشتهاند وگرنه تا پیش از اینها، آن معیار سقف دوازده یا سیزده بیت، اصلی بوده که همۀ غزلسراها (مگر در نمونههایی بسیار نادر)، به صورت یک واجب عرفی رعایت میکردهاند. | از جمله قواعد و چارچوبهایی که در تعریف [[غزل (ادبیات)|غزل]]، برای این قالب شعری ذکر کردهاند، و یکی از مهمترینهایش، متر و اندازۀ تقریبا مشخص حداقل و حداکثر [[بیت|ابیات]] است. [[جلال الدین همایی|جلالالدین همایی]] در مقدمۀ کتاب ''گنج سخن''، به پیروی از شعرشناسان پیش از خود، حداقل ابیات غزل را پنج و کمتر از آن را غزل ناقص میداند و کمتر از چهار بیت را اصلا سزاوار تعاریف غزل نمیشناسد؛ همچنین وی سقف ابیات غزل را 12- 13 بیت میدانند، ولی عقیده دارد که تا 15- 16 و حتی 19 بیت هم نمونه داریم. شاید این عدم قطعیت در کلام همایی در وهلۀ اول به خاطر بسامد غزلهایی از مولانا و [[سنایی، ابوالمجد مجدود بن آدم (غزنه ۴۷۳ ـ ۵۳۵ ق)|سنایی]] و [[عطار، فریدالدین محمد (کدکن ۵۴۰ـ نیشابور ح ۶۱۸ق)|عطار]] است که از دو سوی مرز 5 الی 12 بیت به کرات گذشتهاند وگرنه تا پیش از اینها، آن معیار سقف دوازده یا سیزده بیت، اصلی بوده که همۀ غزلسراها (مگر در نمونههایی بسیار نادر)، به صورت یک واجب عرفی رعایت میکردهاند. | ||