الاشارات و التنبیهات: تفاوت میان نسخه‌ها

اِشارات و التَّنبیهات (اَلاِشارات...) <br>تألیف [[ابن سینا، حسین بن عبدالله (خرمیثن ۳۷۰ـ همدان ۴۲۸)|ابن سینا]]، کتابی به عربی، در [[منطق]]، [[فلسفه]]، [[کلام]]، و [[عرفان]]. این اثر ظاهراً آخرین تألیف ابن سینا است که آن را قبل از مسافرت به [[ری، شهر باستانی|ری]]، تحریر کرد. نثر آن برخلاف نثر دیگر کتاب‌های فلسفی ابن‌سینا استوار و شیواست، چگونگی عرضۀ مطالب فلسفی در آن کاملاً مغایر ساختار ''شفاء''، ''نجات''، و ''المبدأ و المعاد'' است و نمط نهم و دهم آن ـ در مقامات‌العارفین و اسرارالآیات ـ.در هیچ اثر دیگرش نیامده است. گویا در مجموع ابن‌سینا مطالبی را که در طرح ''حکمت'' ''مشرقیه'' و تحریر ''انصاف'' در نظر داشته، در این اثر عرضه کرده است. کتاب از سه بخش کلی منطق، طبیعیات و الهیات تشکیل شده است: بخش منطق در ده «نهج» و بقیۀ کتاب را در ده «نمط» سامان‌یافته؛ بخش طبیعیات مشتمل بر سه نمط: جوهریت اجسام، جهات و اجسام اولی و ثانوی، نفس زمینی و آسمانی؛ بخش الهیات مشتمل بر هفت نمط: وجود و علل آن، صنع و ابداع، غایات، تجرید، بهجت و سعادت، مقامات عارفان، و اسرار آیات. بر کتاب ''اشارات'' شرح‌های گوناگونی نگارش شده، از جمله: مهم‌ترین شرح انتقادی آن از فخر رازی؛ کشف '' ‌التمویهات'' ابوالحسن علی آمدی در نقد شرح رازی؛ و ''حلّ مشکلات‌الاشارات'' [[نصیرالدین طوسی، ابوجعفر محمد (طوس ۵۹۷ـ کاظمین ۶۷۲)|نصیرالدین طوسی]] در نقد شرح رازی که در آن به برخی از اعتراضات وی پاسخ گفته؛ ''المحاکمات'' [[قطب الدین رازی، محمد (ورامین ۶۹۴ـ دمشق ۷۷۶ق)|قطب‌الدین رازی]]؛ شرح [[شمس الدین سمرقندی|شمس‌الدین سمرقندی]] با نام'' بشارات‌الاشارات''؛ شرح [[ابن کمونه، سعد بن منصور ( ـ حله ۶۸۳ق)|ابن کمونه]] به نام ''شرح‌الاصول و الجمل''؛ شرح [[علوی عاملی، میر سید احمد (قرن ۱۱ق)|میر سید احمد علوی]] با نام ''کحل‌الابصار''؛ ''لباب‌الاشارات'' [[فخر رازی، محمد بن عمر (ری ۵۴۴ـ هرات ۶۰۶)|فخر رازی]] در تلخیص آزاد متن'' اشارات.'' افزون بر شروح فوق، حواشی متعددی بر اشارات و شروح آن نگارش شده، همچون حاشیۀ [[لاهیجی، عبدالرزاق ( ـ قم ۱۰۷۲ق)|ملاعبدالرزاق لاهیجی]] و [[خوانساری، آقاحسین (۱۰۱۶ـ اصفهان ۱۰۹۸/ ۱۰۹۹ق)|آقاحسین خوانساری]]. علاوه بر ترجمه‌ها و شروح فارسی معاصر همچو'' ایضاح‌الاشارات'' جعفر زاهدی ترجمه و شرح [[ملکشاهی، حسن (بابل ۱۳۰۷ـ تهران ۱۳۸۷ش)|حسن ملکشاهی]]، دو ترجمۀ کهن از ''اشارات'' به تصحیح [[مشکان طبسی، حسن (طبس ۱۲۵۶ـ تهران ۱۳۲۷ش)|حسن مشکان طبسی]] و [[یارشاطر، احسان (همدان ۱۲۹۹ش)|احسان یارشاطر]] به چاپ رسیده است. متن'' اشارات'' نخستین‌بار در ۱۸۹۲م در [[لیون]] و نیز همراه ترجمۀ فرانسوی گواشون در ۱۹۵۱م در [[پاریس، شهر|پاریس]] و با تصحیح [[شهابی، محمود (تربت حیدریه ۱۲۸۲ـ فرانسه ۱۳۶۵ش)|محمود شهابی]] (۱۳۳۹ش) در تهران به همراه ''لباب‌الاشارات'' رازی چاپ شده است.<br><!--11344800-->