پرش به محتوا

بنای هارونیه: تفاوت میان نسخه‌ها

بدون خلاصۀ ویرایش
بدون خلاصۀ ویرایش
بدون خلاصۀ ویرایش
 
(۳ نسخهٔ میانیِ ایجادشده توسط همین کاربر نشان داده نشد)
خط ۱: خط ۱:
{{الگو:جعبه اطلاعات اماکن5|نام=بنای هارونیه|نام لاتین=|نام‌های دیگر=گنبد هارونیه|کشور=ایران|استان=خراسان رضوی|موقعیت=شهرستان مشهد، بخش مرکزی، دهستان توس، در فاصلۀ ۶۰۰متریِ آرامگاه فردوسی|کاربري=آرامگاه یا مسجد یا خانقاه|مشخصات معماری=بنای چهارضلعی گنبددار، مشتمل بر سه قسمت پیش‌تاق، گنبدخانه و سه اتاق ضلع شمالی|سازنده=|زمان ساخت=دورۀ سلجوقی یا پس از آن}}


بَنایِ هارونیِه
بنای هارونیِه
 
[[پرونده:12327600.jpg|بندانگشتی|گنبد هارونیه]]
(یا: گنبد هارونیه) بنای تاریخی، در [[مشهد، شهرستان|شهرستان مشهد]]، بخش مرکزی، دهستان [[توس]]، در فاصلۀ  ۶۰۰متریِ [[فردوسی طوسی، آرامگاه|آرامگاه فردوسی]]. کاربری و تاریخ احداث این بنا به‌درستی مشخص نیست. در متون یا افواه مردم، این بنا مسجد جامع شهر قدیم توس، نقاره‌خانه، یا زندان‌ هارون‌الرشید، خوانده شده است. بعضی دیگر آن را آرامگاه [[غزالی، محمد (۱۹۱۷ـ ۱۹۹۶)|امام محمد غزالی]]، و برخی خانقاه خواجه عثمان بن هارون دانسته‌اند. از آن‌جا که این بنا از آثار قرن ۲ق به‌شمار نمی‌رود، انتساب آن به زندان‌ هارون‌الرشید درست نیست. [[هرتسفلد، ارنست امیل (۱۸۷۹ـ۱۹۴۸)|هرتسفلد]]<ref>Hertzfeld
[[پرونده:3126459788520.jpg|بندانگشتی|نمای ورودی گنبد هارونیه]]
(یا: گنبد هارونیه؛ بقعۀ هارونیه) بنای تاریخی، در [[مشهد، شهرستان|شهرستان مشهد]]، بخش مرکزی، دهستان [[توس]]، در فاصلۀ  ۶۰۰متریِ [[فردوسی طوسی، آرامگاه|آرامگاه فردوسی]]. کاربری و تاریخ احداث این بنا به‌درستی مشخص نیست. در متون یا افواه مردم، این بنا مسجد جامع شهر قدیم توس، نقاره‌خانه، یا زندان‌ هارون‌الرشید، خوانده شده است. بعضی دیگر آن را آرامگاه [[غزالی، محمد (۱۹۱۷ـ ۱۹۹۶)|امام محمد غزالی]]، و برخی خانقاه خواجه عثمان بن هارون دانسته‌اند. از آن‌جا که این بنا از آثار قرن ۲ق به‌شمار نمی‌رود، انتساب آن به زندان‌ هارون‌الرشید درست نیست. [[هرتسفلد، ارنست امیل (۱۸۷۹ـ۱۹۴۸)|هرتسفلد]]<ref>Hertzfeld


</ref> آن را مربوط به اواخر دورۀ [[سلجوقیان|سلجوقی]]، و [[پوپ، آرتور اپام (فینیکس ۱۸۸۱ـ شیراز ۱۹۶۹)|آرتور پوپ]]<ref>Arthur Pope</ref> آن را از آثار اواخر قرن ۸ق می‌داند. رابرت هیلنبراند<ref>Robert Hillenbrand</ref> و کارشناسان میراث فرهنگی معتقدند قدیمی‌ترین بخش بنا، گنبدخانۀ آن است که احتمالاً به دورۀ سلجوقی تعلق دارد؛ [[ایوان]] سوی جنوبی گنبدخانه و دیگر فضاها در دوره‌های بعد به گنبدخانه الحاق شده‌‌اند. پوش خارجی گنبدِ دوپوش فروریخته بود، که در دورۀ اخیر بازسازی شد. در کاوش‌های سال‌های اخیر، آثار معماری بسیاری در اطراف بنای هارونیه به‌دست آمد، که مؤید پیوند این بنا با بافت شهری است. امروزه بنای هارونیه، یگانه ساختمان باقی‌مانده از شهر قدیم توس به‌شمار می‌رود. این اثر  در ۱۳۱۰ش در فهرست آثار ملی ایران به ثبت رسیده‌ است.
</ref> آن را مربوط به اواخر دورۀ [[سلجوقیان|سلجوقی]]، و [[پوپ، آرتور اپام (فینیکس ۱۸۸۱ـ شیراز ۱۹۶۹)|آرتور پوپ]]<ref>Arthur Pope</ref> آن را از آثار اواخر قرن ۸ق می‌داند. رابرت هیلنبراند<ref>Robert Hillenbrand</ref> و کارشناسان میراث فرهنگی معتقدند قدیمی‌ترین بخش بنا، گنبدخانۀ آن است که احتمالاً به دورۀ سلجوقی تعلق دارد؛ [[ایوان]] سوی جنوبی گنبدخانه و دیگر فضاها در دوره‌های بعد به گنبدخانه الحاق شده‌‌اند. پوش خارجی گنبدِ دوپوش فروریخته بود، که در دورۀ اخیر بازسازی شد. در کاوش‌های سال‌های اخیر، آثار معماری بسیاری در اطراف بنای هارونیه به‌دست آمد، که مؤید پیوند این بنا با بافت شهری است. امروزه بنای هارونیه، یگانه ساختمان باقی‌مانده از شهر قدیم توس به‌شمار می‌رود. این اثر  در ۱۳۱۰ش در فهرست آثار ملی ایران به ثبت رسیده‌ است.
سرویراستار، ویراستار
۷۶٬۵۹۲

ویرایش