میرزا هادی دولت آبادی: تفاوت میان نسخه‌ها

میرزا هادی دولت‌آبادی (دولت‌آباد اصفهان 1257 - تهران 1326ق)

(نام اصلی: سید هادی دولت‌آبادی، معروف به حاج میرزا سید هادی دولت‌آبادی) روحانی و نویسندۀ ایرانی دارای محراب و منبر، فرزند سید عبدالکریم و از نوادگان قاضی نورالله شوشتری. در قریۀ دولت آباد متولد شد. پس از طی دورۀ مقدماتی تحصیلات علوم دینی در زادگاهش و نیز اصفهان، در ۱۲۸۹ق به عتبات رفت و پس از گذراندن تحصیلات تکمیلی در ۱۲۹۴ق به اصفهان بازگشت. در سامرا و کربلا به ترتیب نزد میرزای شیرازی و شیخ زین العابدین مازندرانی تلمذ کرد.

با وجود آن‌که میرزا هادی و پسرانش ملبس به لباس روحانیت و از خانواده‏ای مذهبی و روحانی بوده ‌اند، اما گروهی از مورخان تصریح می‏‌کنند که آنان اعتقادی به دین تشیع نداشته و این لباس را صرفاً بنا به مصالحی پوشیده بوده‌اند. میرزا هادی در اصفهان صاحب املاک بسیار بود، اما به اتهام بابیگری مورد غضب [[آقا نجفی اصفهانی، محمدتقی (اصفهان ۱۲۶۲ـ۱۳۳۲ق)|آقا نجفی اصفهانی]] و [[ظل السلطان، مسعود میرزا (۱۲۶۶ـ۱۳۳۶ق)|ظل السلطان]] قرار گرفت، تا آن‌جا که جمعی از مردم به هیجان آمدند و قصد حمله به خانۀ او و کشتن‌اش را داشتند که با مداخلۀ کنسول روس این غائله خاتمه یافت. خانوادۀ دولت آبادی ناچار به مهاجرت از اصفهان شدند. و میرزا هادی که رئیس مدرسۀ علمیۀ جلالیه بود، به علت مخالفت‌ برخی از روحانیون اصفهان مدتی آن شهر را ترک کرد و چند ماه در مشهد و تهران به زندگی پرداخت. سپس دوباره به اصفهان برگشت و در ۱۳۰۳ق از راه عتبات به سفر حج رفت. اما پس از بازگشت به اصفهان و مواجه شدن مجدد با مخالفان خود در اصفهان، در ۱۳۰۶ق آن شهر را برای همیشه ترک کرد و ساکن تهران شد.

میرزا هادی اهل قلم بوده و کتابی در شرح مظالم ظل السلطان نوشته است. او کتاب فصل‌الکلام را در رد بر بهائیت نوشته و نسخۀ اصلی را برای [[میرزا حسینعلی نوری]] فرستاده است. كسروی معتقد بود كه ميرزا هادی نایب [[صبح ازل]] است.

دولت آبادی با خاتمه بیگم (فوت ۱۳۲۳ق)، نوۀ دختری فیلسوف مشهور، آخوند ملا علی نوری اصفهانی، ازدواج کرد. در اواخر عمرش و وقتی همسرش دچار بیماری مزمنی شد، با یکی از اقوامش با نام مرضیه خانم (ملقب به مونس آغا) ازدواج کرد. [[دولت آبادی، یحیی (اصفهان ۱۲۴۱ـ تهران ۱۳۱۸ش)|میرزا یحیی]] و [[دولت آبادی، صدیقه (اصفهان ۱۲۵۸ـ۱۳۴۰ش)|صدیقه]] از جمله فرزندانش بودند. میرزا یحیی دولت آبادی از فعالان سیاسی و فرهنگی دوران [[قاجاریه، سلسله|قاجار]] و عصر [[پهلوی، سلسله (۱۳۰۴ـ۱۳۵۷ش)|پهلوی]] اول بود، و صدیقه دولت آبادی سال‌ها ریاست کانون بانوان ایران را بر عهده داشت. میرزا هادی دولت‌آبادی در ۱۳۲۶ق درگذشت و در [[گورستان ابن بابویه]] به خاک سپرده شد.