Automoderated users، رباتها، دیوانسالاران، checkuser، مدیران رابط کاربری، moderation، Moderators، پنهانگران، مدیران، userexport، سرویراستار
۴۸٬۰۱۹
ویرایش
نگارشهای مختلف یک غزل در دیوان کبیر: تفاوت میان نسخهها
بدون خلاصۀ ویرایش
بدون خلاصۀ ویرایش |
Mohammadi3 (بحث | مشارکتها) بدون خلاصۀ ویرایش |
||
| خط ۲: | خط ۲: | ||
نگارشهای مختلف یک غزل در دیوان کبیر<ref>در این پژوهش کلیات شمس تبریزی چاپ انتشارات امیرکبیر که مورد تایید [[فروزانفر، بدیع الزمان|علامه فروزانفر]] بوده مبنا قرار گرفته و شمارۀ ابیات ذکرشده هم به همان نسخه ارجاع دارد.</ref> | نگارشهای مختلف یک غزل در دیوان کبیر<ref>در این پژوهش کلیات شمس تبریزی چاپ انتشارات امیرکبیر که مورد تایید [[فروزانفر، بدیع الزمان|علامه فروزانفر]] بوده مبنا قرار گرفته و شمارۀ ابیات ذکرشده هم به همان نسخه ارجاع دارد.</ref> | ||
بررسی یکی از ویژگیهای سبکی غزلهای [[مولانا]]. این جستار به تکرار چندین بارۀ یک غزل در [[دیوان کبیر]]، با تغییرات کم یا زیاد، و در موارد متعدد میپردازد. اگرچه صرف چنین اتفاقی را در حوزۀ نوآوریهای مولانا و حتی مثلا از منظر آسیبشناسی زبانی نمیتوان بررسی کرد و مشابهش را در موارد معدودی در مورد دیگر شاعران، خاصه [[ | بررسی یکی از ویژگیهای سبکی غزلهای [[مولانا]]. این جستار به تکرار چندین بارۀ یک غزل در [[دیوان کبیر]]، با تغییرات کم یا زیاد، و در موارد متعدد میپردازد. اگرچه صرف چنین اتفاقی را در حوزۀ نوآوریهای مولانا و حتی مثلا از منظر آسیبشناسی زبانی نمیتوان بررسی کرد و مشابهش را در موارد معدودی در مورد دیگر شاعران، خاصه [[سنائی، ابوالمجد مجدود بن آدم|سنایی]] و [[عطار، فریدالدین محمد (کدکن ۵۴۰ـ نیشابور ح ۶۱۸ق)|عطار]]، میتوان نشان داد، اما به هرحال از یکسو با توجه به بسامدش از مولفههای سبکی دیوان شمس شده و از سوی دیگر با توجه به ابعاد گستردهاش -یعنی اَشکال مختلف چنین تکرارهایی- و حجم زیاد غزلهای مولانا، هیچ دیوان دیگری را از این حیث با دیوان کبیر نمیتوان مقایسه کرد. باید توجه داشت اگر چه ضمن یک تصحیح دقیق و علمی، تکلیف اصالت انتساب تعدادی از مجموع این غزلها یا نسخههای متنوع یک غزل مشخص میشود، اما از تعداد فرضیای که بعد از چنین تحقیقی میماند، یقینا تشخیص نسخۀ اولیه، از نسخهها و خوانشهای بعدی، کار بسیار دشواری خواهد بود. در وهلۀ بعد از این، به نظر میرسد که علت چنین تکرارهایی از دو حال نمیتواند بیرون باشد: یکی این که در آنات شور و جذبۀ [[سماع]] که در جلسات متعدد، حالات یکسانی رخ میداده و حاصل میشده، شاعر در حالی قرار میگرفته که جان و صورت غزلی که مناسب آن حال بوده محل رجوع قرار میگرفته و غزلی امکان دوبارۀ سرایش، بازخوانی و خوانشهای بعدی را پیدا میکرده. کما این که از جنس موسیقی و طربناکی و اشاراتی که به جلسات بزم و طربِ سماع شده، برخی از این غزلها را میتوان مشخص کرد (مثل غزلهای 1978 و 1981)؛ دیگر این که در موارد بیشتری، روح کمالگرای مولانا برخی کاستیها و نارساییهای اغلب محتوایی را تاب نمیآورده و در فرصتهای معدودِ به دست آمده به ویرایش این گونه غزلها پرداخته (مثل غزلهای 933 و 934 و 946). اگرچه این تکرارها از الگوی کاملا مشخصی پیروی نمیکنند اما چنانچه به نمونهها نگاهی بیندازیم، چند شکل کلی را در این تکرارها میبینیم: | ||
1.تکرار یک غزل در [[مطلع|بیت اول]] و [[ردیف (ادبیات)|ردیف]]، به علاوۀ تشابه [[قافیه|قوافی]] و مفاهیم (نمونه: غزلهای 3153/ 3154؛ 94/ 95 و...) 2. تکرار یک غزل در بیت یا مصرع اول و احیانا برخی ابیات و ردیف، به علاوۀ تشابه الفاظ و مفاهیم و تعابیر دیگر ابیات با اختلاف در تعداد ابیات (غزلهای 933/ 934/ 946؛ 2182/ 2183؛ 1440/ 1441 و...) | 1.تکرار یک غزل در [[مطلع|بیت اول]] و [[ردیف (ادبیات)|ردیف]]، به علاوۀ تشابه [[قافیه|قوافی]] و مفاهیم (نمونه: غزلهای 3153/ 3154؛ 94/ 95 و...) 2. تکرار یک غزل در بیت یا مصرع اول و احیانا برخی ابیات و ردیف، به علاوۀ تشابه الفاظ و مفاهیم و تعابیر دیگر ابیات با اختلاف در تعداد ابیات (غزلهای 933/ 934/ 946؛ 2182/ 2183؛ 1440/ 1441 و...) | ||