پرش به محتوا

بین النهرین، هنر: تفاوت میان نسخه‌ها

بدون خلاصۀ ویرایش
بدون خلاصۀ ویرایش
بدون خلاصۀ ویرایش
خط ۱: خط ۱:


بِین‌النَّهرِین، هنر (Mesopotamian art)<br/> [[File:12488800.jpg|thumb|بِين‌النَّهرِين، هنر]]هنر تمدن‌های باستانیِ اطراف دو رودخانۀ دجله<ref>Tigris</ref>&nbsp;و فرات<ref>Euphrates</ref>، عراق کنونی. هنر در بین‌النهرین، بیشتر برای تجلیل از حکومت‌های مقتدر به‌کار می‌رفت، و اغلب بازتابی بود از اعتقاد به همبستگی سلطنت و الوهیت.
بِین‌النَّهرِین، هنر (Mesopotamian art)<br/> [[File:12488800.jpg|thumb|بِين‌النَّهرِين، هنر]]هنر تمدن‌های باستانیِ اطراف دو رودخانۀ [[دجله]]<ref>Tigris</ref> و [[فرات]]<ref>Euphrates</ref>، عراق کنونی. هنر در بین‌النهرین، بیشتر برای تجلیل از حکومت‌های مقتدر به‌کار می‌رفت، و اغلب بازتابی بود از اعتقاد به همبستگی سلطنت و الوهیت.


'''هنر سومری<ref>Sumerian</ref>''' (۳۵۰۰ـ۲۳۰۰پ‌م). سومر، نخستین تمدن قدرتمند بین‌النهرین، در شهرهای اور<ref>Ur</ref>، اِریدو<ref>Eridu</ref>، و اوروک<ref>Uruk</ref>&nbsp;در جنوب بین‌النهرین تمرکز داشت. سومریان پرستشگاه‌هایی بر فراز هرم‌های پلکانی عظیمِ موسوم به زیگورات<ref>ziggurats</ref>، و کاخ‌های بزرگی با تزیینات فراوان می‌ساختند. مجسمه‌های سومری، پیکره‌های چکیده‌نما<ref>stylized</ref>ی ایستادۀ مرمرین، با دست‌های به‌هم‌گرفته و چشمان درشت‌اند؛ قدمت پیکره‌های به‌دست‌آمده از معبد اَبو<ref>Abu Temple </ref> در تِل اَسمَر<ref>Tell Asmar </ref> به ۲۷۰۰پ‌م بازمی‌گردد. مجسمه‌های رخامیِ<ref>alabaster  
'''هنر سومری<ref>Sumerian</ref>''' (۳۵۰۰ـ۲۳۰۰پ‌م). [[سومری، تمدن|سومر]]، نخستین تمدن قدرتمند بین‌النهرین، در شهرهای [[اور، شهر|اور]]<ref>Ur</ref>، [[اریدو|اِریدو]]<ref>Eridu</ref>، و [[اوروک]]<ref>Uruk</ref> در جنوب بین‌النهرین تمرکز داشت. سومریان پرستشگاه‌هایی بر فراز هرم‌های پلکانی عظیمِ موسوم به [[زیگورات]]<ref>ziggurats</ref>، و کاخ‌های بزرگی با تزیینات فراوان می‌ساختند. مجسمه‌های سومری، پیکره‌های چکیده‌نما<ref>stylized</ref>ی ایستادۀ مرمرین، با دست‌های به‌هم‌گرفته و چشمان درشت‌اند؛ قدمت پیکره‌های به‌دست‌آمده از معبد اَبو<ref>Abu Temple </ref> در تِل اَسمَر<ref>Tell Asmar </ref> به ۲۷۰۰پ‌م بازمی‌گردد. مجسمه‌های رخامیِ<ref>alabaster  
</ref> قدیم‌تر از آن‌ها، همچون ''سردیس زن''<ref>Female Head </ref>(۳۰۰۰پ‌م؛ موزۀ عراق<ref>Iraq Museum </ref>، بغداد)، طبیعت‌گرایانه‌تر و ظریف‌ترند. ''درفش اور''<ref>Standard of Ur </ref> (۲۵۰۰پ‌م)، جعبه‌ای مزین به تصویرهای برساخته از سنگ لاجورد<ref>lapis lazuli</ref>، صدف، و ماسۀ قرمز، نمونه‌ای از معرق‌کاری<ref> inlay </ref> سومری است. سومریان که حدود ۳۰۰۰پ‌م خط را اختراع کردند، مهرهای استوانه‌ای خوش‌تراشی از انواع سنگ‌ها، ازجمله مرمر، رخام، عقیق<ref>carnelian </ref>، و لاجورد ساختند. آنان نیز همچون مصریان باستان، که حدوداً معاصرشان بودند، به زندگی پس از مرگ اعتقاد داشتند و از این ‌رو گورهای خود را از اشیای هنری و وسایل زندگی می‌انباشتند.
</ref> قدیم‌تر از آن‌ها، همچون ''سردیس زن''<ref>''Female Head'' </ref>(۳۰۰۰پ‌م؛ موزۀ عراق<ref>Iraq Museum </ref>، [[بغداد]])، طبیعت‌گرایانه‌تر و ظریف‌ترند. ''درفش اور''<ref>''Standard of Ur'' </ref> (۲۵۰۰پ‌م)، جعبه‌ای مزین به تصویرهای برساخته از [[سنگ لاجورد]]<ref>lapis lazuli</ref>، صدف، و ماسۀ قرمز، نمونه‌ای از معرق‌کاری<ref> inlay </ref> سومری است. سومریان که حدود ۳۰۰۰پ‌م خط را اختراع کردند، مهرهای استوانه‌ای خوش‌تراشی از انواع سنگ‌ها، ازجمله مرمر، رخام، عقیق<ref>carnelian </ref>، و لاجورد ساختند. آنان نیز همچون مصریان باستان، که حدوداً معاصرشان بودند، به زندگی پس از مرگ اعتقاد داشتند و از این ‌رو گورهای خود را از اشیای هنری و وسایل زندگی می‌انباشتند.


'''هنر اکّدی''' (۲۳۰۰ـ۲۱۵۰پ‌م). مهاجمان اکدی به‌سرعت شیوه‌های سومری را جذب کردند. لوح سنگی قائم ''پیروزی نارامسین''<ref>Victory of Naram-Sin</ref> (۲۲۰۰پ‌م؛ لوور<ref> Louvre </ref>، پاریس) با نقوش برجسته‌اش، صحنه‌ای است از یک نبرد نظامیِ قوم جنگاور اکدّی<ref>Akkadian</ref>. چیره‌دستی فنی و هنریِ اکدیان در ساخت پیکرۀ مفرغی<ref>bronze </ref>در ''سردیس پادشاه اکدی''<ref>Head of an Akkadian King </ref> (۲۲۰۰پ‌م؛ موزۀ عراق، بغداد) نمایان است.
'''هنر اکّدی''' (۲۳۰۰ـ۲۱۵۰پ‌م). مهاجمان اکدی به‌سرعت شیوه‌های سومری را جذب کردند. لوح سنگی قائم ''پیروزی نارامسین''<ref>''Victory of Naram-Sin''</ref> (۲۲۰۰پ‌م؛ [[لوور]]<ref> Louvre </ref>، [[پاریس، شهر|پاریس]]) با نقوش برجسته‌اش، صحنه‌ای است از یک نبرد نظامیِ قوم جنگاور اکدّی<ref>Akkadian</ref>. چیره‌دستی فنی و هنریِ اکدیان در ساخت پیکرۀ مفرغی<ref>bronze </ref>در ''سردیس پادشاه اکدی''<ref>''Head of an Akkadian King'' </ref> (۲۲۰۰پ‌م؛ موزۀ عراق، بغداد) نمایان است.


'''هنر آشوری''' (۱۴۰۰ـ۶۰۰پ‌م). هنر شاخص آشوریان ساختِ نقوش برجستۀ روایی بود. آنان برخلاف دیگر اقوام جنوب بین‌النهرین به منابع سنگی فراوانی دسترسی داشتند و به‌‌همین سبب انبوهی از آثار نقش‌برجسته‌های بسیاری از آنان به‌خوبی برجا مانده است. آن‌ها آثار هنری را در تزیین کاخ‌ها، ازجمله کاخ آشور بانی‌پال<ref>Palace of Ashurbanipal</ref> (قرن ۷پ‌م) به‌کار می‌بردند. نقوش برجستۀ خوش‌تراش این کاخ، همچون صحنه‌هایی نمایشی از شکار شیر، اکنون در موزۀ بریتانیا<ref> British Museum </ref> در لندن نگهداری می‌شود. گاوهای بالدار با صورت انسان، ازجمله مجسمه‌های آشوری‌اند که شماری از آن‌ها را به‌منزلۀ نگهبان بر آستانۀ دروازه‌های کاخ تراشیده‌اند (لوور، پاریس).
'''هنر آشوری''' (۱۴۰۰ـ۶۰۰پ‌م). هنر شاخص آشوریان ساختِ نقوش برجستۀ روایی بود. آنان برخلاف دیگر اقوام جنوب بین‌النهرین به منابع سنگی فراوانی دسترسی داشتند و به‌‌همین سبب انبوهی از آثار نقش‌برجسته‌های بسیاری از آنان به‌خوبی برجا مانده است. آن‌ها آثار هنری را در تزیین کاخ‌ها، ازجمله کاخ [[آشور بانی پال|آشور بانی‌پال]]<ref>Palace of Ashurbanipal</ref> (قرن ۷پ‌م) به‌کار می‌بردند. نقوش برجستۀ خوش‌تراش این کاخ، همچون صحنه‌هایی نمایشی از شکار شیر، اکنون در موزۀ بریتانیا<ref> British Museum </ref> در [[لندن (انگلستان)|لندن]] نگهداری می‌شود. گاوهای بالدار با صورت انسان، ازجمله مجسمه‌های آشوری‌اند که شماری از آن‌ها را به‌منزلۀ نگهبان بر آستانۀ دروازه‌های کاخ تراشیده‌اند (لوور، پاریس).


'''هنر بابِلی''' (۶۲۵ـ۵۳۸پ‌م). از قرن ۶پ‌م، در عهد حکومت پادشاه نبوکد نصر دوم<ref>King Nebuchadnezzar II </ref>، هنر بابل شکوفا شد. او باغ‌های پلکانی مشهور به باغ‌های معلق بابِل<ref>Hanging Gardens of Babylon </ref> را ساخت. بابلی<ref>Babylonian</ref>ها با انواع هنرهای بین‌النهرین طبع‌آزمایی کردند، و در ساخت نقوش برجسته با کاشی‌های لعاب‌دارِ<ref>glazed tiles </ref> برّاق مهارت داشتند. نمونه‌ای از این هنر، در دروازۀ ایشتر<ref>Ishtar Gate</ref> (ح ۵۷۵پ‌م؛ موزۀ‌ پرگامون<ref> Pergamon Museum </ref>، برلین، و موزۀ هنری متروپولیتن<ref>Metropolitan Museum of Art </ref> نیویورک)، از معبد بعل<ref>Temple of Bel </ref> یا برج بابل<ref>Tower of Babel
'''هنر بابِلی''' (۶۲۵ـ۵۳۸پ‌م). از قرن ۶پ‌م، در عهد حکومت پادشاه نبوکد نصر دوم<ref>King Nebuchadnezzar II </ref>، هنر بابل شکوفا شد. او باغ‌های پلکانی مشهور به باغ‌های معلق بابِل<ref>Hanging Gardens of Babylon </ref> را ساخت. بابلی<ref>Babylonian</ref>ها با انواع هنرهای بین‌النهرین طبع‌آزمایی کردند، و در ساخت نقوش برجسته با کاشی‌های لعاب‌دارِ<ref>glazed tiles </ref> برّاق مهارت داشتند. نمونه‌ای از این هنر، در دروازۀ ایشتر<ref>Ishtar Gate</ref> (ح ۵۷۵پ‌م؛ موزۀ‌ [[پرگامون]]<ref> Pergamon Museum </ref>، [[برلین]]، و موزۀ هنری [[متروپولیتن (نیویورک)|متروپولیتن]]<ref>Metropolitan Museum of Art </ref> نیویورک)، از معبد بعل<ref>Temple of Bel </ref> یا [[برج بابل]]<ref>Tower of Babel
</ref> مذکور در تورات، تجلّی یافته است.
</ref> مذکور در [[تورات]]، تجلّی یافته است.


----
----
سرویراستار
۵۵٬۶۷۹

ویرایش