بین النهرین، هنر: تفاوت میان نسخهها
بدون خلاصۀ ویرایش
بدون خلاصۀ ویرایش |
بدون خلاصۀ ویرایش |
||
| خط ۱: | خط ۱: | ||
بِینالنَّهرِین، هنر (Mesopotamian art)<br/> [[File:12488800.jpg|thumb|بِينالنَّهرِين، هنر]]هنر تمدنهای باستانیِ اطراف دو رودخانۀ دجله<ref>Tigris</ref> | بِینالنَّهرِین، هنر (Mesopotamian art)<br/> [[File:12488800.jpg|thumb|بِينالنَّهرِين، هنر]]هنر تمدنهای باستانیِ اطراف دو رودخانۀ [[دجله]]<ref>Tigris</ref> و [[فرات]]<ref>Euphrates</ref>، عراق کنونی. هنر در بینالنهرین، بیشتر برای تجلیل از حکومتهای مقتدر بهکار میرفت، و اغلب بازتابی بود از اعتقاد به همبستگی سلطنت و الوهیت. | ||
'''هنر سومری<ref>Sumerian</ref>''' (۳۵۰۰ـ۲۳۰۰پم). | '''هنر سومری<ref>Sumerian</ref>''' (۳۵۰۰ـ۲۳۰۰پم). [[سومری، تمدن|سومر]]، نخستین تمدن قدرتمند بینالنهرین، در شهرهای [[اور، شهر|اور]]<ref>Ur</ref>، [[اریدو|اِریدو]]<ref>Eridu</ref>، و [[اوروک]]<ref>Uruk</ref> در جنوب بینالنهرین تمرکز داشت. سومریان پرستشگاههایی بر فراز هرمهای پلکانی عظیمِ موسوم به [[زیگورات]]<ref>ziggurats</ref>، و کاخهای بزرگی با تزیینات فراوان میساختند. مجسمههای سومری، پیکرههای چکیدهنما<ref>stylized</ref>ی ایستادۀ مرمرین، با دستهای بههمگرفته و چشمان درشتاند؛ قدمت پیکرههای بهدستآمده از معبد اَبو<ref>Abu Temple </ref> در تِل اَسمَر<ref>Tell Asmar </ref> به ۲۷۰۰پم بازمیگردد. مجسمههای رخامیِ<ref>alabaster | ||
</ref> قدیمتر از آنها، همچون ''سردیس زن''<ref>Female Head </ref>(۳۰۰۰پم؛ موزۀ عراق<ref>Iraq Museum </ref>، بغداد)، طبیعتگرایانهتر و ظریفترند. ''درفش اور''<ref>Standard of Ur </ref> (۲۵۰۰پم)، جعبهای مزین به تصویرهای برساخته از سنگ لاجورد<ref>lapis lazuli</ref>، صدف، و ماسۀ قرمز، نمونهای از معرقکاری<ref> inlay </ref> سومری است. سومریان که حدود ۳۰۰۰پم خط را اختراع کردند، مهرهای استوانهای خوشتراشی از انواع سنگها، ازجمله مرمر، رخام، عقیق<ref>carnelian </ref>، و لاجورد ساختند. آنان نیز همچون مصریان باستان، که حدوداً معاصرشان بودند، به زندگی پس از مرگ اعتقاد داشتند و از این رو گورهای خود را از اشیای هنری و وسایل زندگی میانباشتند. | </ref> قدیمتر از آنها، همچون ''سردیس زن''<ref>''Female Head'' </ref>(۳۰۰۰پم؛ موزۀ عراق<ref>Iraq Museum </ref>، [[بغداد]])، طبیعتگرایانهتر و ظریفترند. ''درفش اور''<ref>''Standard of Ur'' </ref> (۲۵۰۰پم)، جعبهای مزین به تصویرهای برساخته از [[سنگ لاجورد]]<ref>lapis lazuli</ref>، صدف، و ماسۀ قرمز، نمونهای از معرقکاری<ref> inlay </ref> سومری است. سومریان که حدود ۳۰۰۰پم خط را اختراع کردند، مهرهای استوانهای خوشتراشی از انواع سنگها، ازجمله مرمر، رخام، عقیق<ref>carnelian </ref>، و لاجورد ساختند. آنان نیز همچون مصریان باستان، که حدوداً معاصرشان بودند، به زندگی پس از مرگ اعتقاد داشتند و از این رو گورهای خود را از اشیای هنری و وسایل زندگی میانباشتند. | ||
'''هنر اکّدی''' (۲۳۰۰ـ۲۱۵۰پم). مهاجمان اکدی بهسرعت شیوههای سومری را جذب کردند. لوح سنگی قائم ''پیروزی نارامسین''<ref>Victory of Naram-Sin</ref> (۲۲۰۰پم؛ لوور<ref> Louvre </ref>، پاریس) با نقوش برجستهاش، صحنهای است از یک نبرد نظامیِ قوم جنگاور اکدّی<ref>Akkadian</ref>. چیرهدستی فنی و هنریِ اکدیان در ساخت پیکرۀ مفرغی<ref>bronze </ref>در ''سردیس پادشاه اکدی''<ref>Head of an Akkadian King </ref> (۲۲۰۰پم؛ موزۀ عراق، بغداد) نمایان است. | '''هنر اکّدی''' (۲۳۰۰ـ۲۱۵۰پم). مهاجمان اکدی بهسرعت شیوههای سومری را جذب کردند. لوح سنگی قائم ''پیروزی نارامسین''<ref>''Victory of Naram-Sin''</ref> (۲۲۰۰پم؛ [[لوور]]<ref> Louvre </ref>، [[پاریس، شهر|پاریس]]) با نقوش برجستهاش، صحنهای است از یک نبرد نظامیِ قوم جنگاور اکدّی<ref>Akkadian</ref>. چیرهدستی فنی و هنریِ اکدیان در ساخت پیکرۀ مفرغی<ref>bronze </ref>در ''سردیس پادشاه اکدی''<ref>''Head of an Akkadian King'' </ref> (۲۲۰۰پم؛ موزۀ عراق، بغداد) نمایان است. | ||
'''هنر آشوری''' (۱۴۰۰ـ۶۰۰پم). هنر شاخص آشوریان ساختِ نقوش برجستۀ روایی بود. آنان برخلاف دیگر اقوام جنوب بینالنهرین به منابع سنگی فراوانی دسترسی داشتند و بههمین سبب انبوهی از آثار نقشبرجستههای بسیاری از آنان بهخوبی برجا مانده است. آنها آثار هنری را در تزیین کاخها، ازجمله کاخ آشور بانیپال<ref>Palace of Ashurbanipal</ref> (قرن ۷پم) بهکار میبردند. نقوش برجستۀ خوشتراش این کاخ، همچون صحنههایی نمایشی از شکار شیر، اکنون در موزۀ بریتانیا<ref> British Museum </ref> در لندن نگهداری میشود. گاوهای بالدار با صورت انسان، ازجمله مجسمههای آشوریاند که شماری از آنها را بهمنزلۀ نگهبان بر آستانۀ دروازههای کاخ تراشیدهاند (لوور، پاریس). | '''هنر آشوری''' (۱۴۰۰ـ۶۰۰پم). هنر شاخص آشوریان ساختِ نقوش برجستۀ روایی بود. آنان برخلاف دیگر اقوام جنوب بینالنهرین به منابع سنگی فراوانی دسترسی داشتند و بههمین سبب انبوهی از آثار نقشبرجستههای بسیاری از آنان بهخوبی برجا مانده است. آنها آثار هنری را در تزیین کاخها، ازجمله کاخ [[آشور بانی پال|آشور بانیپال]]<ref>Palace of Ashurbanipal</ref> (قرن ۷پم) بهکار میبردند. نقوش برجستۀ خوشتراش این کاخ، همچون صحنههایی نمایشی از شکار شیر، اکنون در موزۀ بریتانیا<ref> British Museum </ref> در [[لندن (انگلستان)|لندن]] نگهداری میشود. گاوهای بالدار با صورت انسان، ازجمله مجسمههای آشوریاند که شماری از آنها را بهمنزلۀ نگهبان بر آستانۀ دروازههای کاخ تراشیدهاند (لوور، پاریس). | ||
'''هنر بابِلی''' (۶۲۵ـ۵۳۸پم). از قرن ۶پم، در عهد حکومت پادشاه نبوکد نصر دوم<ref>King Nebuchadnezzar II </ref>، هنر بابل شکوفا شد. او باغهای پلکانی مشهور به باغهای معلق بابِل<ref>Hanging Gardens of Babylon </ref> را ساخت. بابلی<ref>Babylonian</ref>ها با انواع هنرهای بینالنهرین طبعآزمایی کردند، و در ساخت نقوش برجسته با کاشیهای لعابدارِ<ref>glazed tiles </ref> برّاق مهارت داشتند. نمونهای از این هنر، در دروازۀ ایشتر<ref>Ishtar Gate</ref> (ح ۵۷۵پم؛ موزۀ پرگامون<ref> Pergamon Museum </ref>، | '''هنر بابِلی''' (۶۲۵ـ۵۳۸پم). از قرن ۶پم، در عهد حکومت پادشاه نبوکد نصر دوم<ref>King Nebuchadnezzar II </ref>، هنر بابل شکوفا شد. او باغهای پلکانی مشهور به باغهای معلق بابِل<ref>Hanging Gardens of Babylon </ref> را ساخت. بابلی<ref>Babylonian</ref>ها با انواع هنرهای بینالنهرین طبعآزمایی کردند، و در ساخت نقوش برجسته با کاشیهای لعابدارِ<ref>glazed tiles </ref> برّاق مهارت داشتند. نمونهای از این هنر، در دروازۀ ایشتر<ref>Ishtar Gate</ref> (ح ۵۷۵پم؛ موزۀ [[پرگامون]]<ref> Pergamon Museum </ref>، [[برلین]]، و موزۀ هنری [[متروپولیتن (نیویورک)|متروپولیتن]]<ref>Metropolitan Museum of Art </ref> نیویورک)، از معبد بعل<ref>Temple of Bel </ref> یا [[برج بابل]]<ref>Tower of Babel | ||
</ref> مذکور در | </ref> مذکور در [[تورات]]، تجلّی یافته است. | ||
---- | ---- | ||