نویسندگان پیشرو ایران: تفاوت میان نسخه‌ها

کتابی در نقد ادبی از [[سپانلو، محمدعلی|محمدعلی سپانلو]]. نخستین بار با عنوان کامل نویسندگان پیشرو ایران: از مشروطیت تا ۱۳۵۰ (تاریخچه‌ی رمان- قصه‌ی کوتاه- نمایشنامه و نقد ادبی در ایران معاصر) در سال 1362 توسط انتشارات کتاب زمان در 310 صفحه چاپ و منتشر شد و در همان سال چاپ دوم کتاب را موسسه‌ی انتشارات نگاه ارائه داد. این کتاب تاکنون چه در ایران و چه در خارج چندین بار تجدید چاپ شده است.

نویسندگان پیشرو ایران، نوعی تاریخچه‌ی مختصر [[رمان]]، [[داستان کوتاه]]، [[نمایش نامه|نمایش‌نامه]] و [[نقد ادبی]] در ایران معاصر است. سپانلو در مقدمه، درباره‌ی دلیل نگارش و شیوه‌ی فصل‌بندی این کتاب چنین آورده: در فضای روحی [[انقلاب مشروطیت ایران|انقلاب مشروطیت]]، یعنی دورانی که می‌توان آن را «حوزه‌ی مشروطیت» نامید، کوشش‌هایی در رشته‌های گوناگون نثرنویسی و قصه‌نویسی، رمان، نمایش‌نامه، تحقیق، نقد ادبی و سیاسی و مقاله‌نویسی پا گرفت. و در یک سیر تصاعدی و تکاملی به دوران ما انجامید. برای بررسی دقیق این دوران آن قدر مطلب هست که ناچار در برداشت حاضر که به طور کلی به نشان دادن ابعاد کار و طرح جنبه‌های تحقیق توجه شده بنا را بر دو پایه قرار دادیم. اول: از تمام شعبه‌های نثرنویسی چهار شعبه‌ی رمان، قصه‌ی کوتاه، نمایش‌نامه و نقد ادبی را به‌عنوان موضوعات اصلی بررسی، برگزیدیم. دوم: در بررسی ادبیات حوزه‌ی مشروطیت تا سال ۱۳۵۰، دهه‌ی ۱۳۴۰-۱۳۵۰ را که از نظر جهش کیفی و کمی در تاریخ ادبیات ایران کم‌نظیر است اصل گرفتیم.

در بخش اول که پیش‌درآمدی بر بررسی نثر معاصر فارسی (1300 الی 1350) است به آثار ادبی دوران مشروطیت تا سال ١٣۰۰ پرداخته شده. سپانلو در بخش دوم (1300- 1315) مشخصات ک لی دوران، تحقیقات ادبی و تاریخی، داستان‌نویسی و قضاوت یک ی از معاصران این عصر ([[نیما یوشیج]]) را بررسی کرده و در پایان نیز درباره‌ی مباحث یاد شده نتیجه‌گیری خود را ارایه می‌دهد. او در فصل سوم این ک تاب (دوره‌ی تاریخی 1320 تا 1340) به بررسی و نقش بازگشت محصلان ایرانی ک ه عازم خارج از ک شور شده‌اند پرداخته و معتقد است ک ه بازگشت این گروه از محصلان به ک شور موجب ایجاد موج جدیدی در ک شور، به ویژه در فرهنگ آن، شده است. سپانلو در فصل چهارم ک تاب به بررسی وضعیت موضوعات فرهنگ و شیوه‌ی نثر محققانی چون [[زرین کوب،عبدالحسین (بروجرد ۱۳۰۱ـ تهران ۱۳۷۸ش)|عبدالحسین زرین‌کوب]]، عیسی آرین‌پور، [[آدمیت، فریدون (تهران ۱۲۹۹ـ۱۳۸۷ش)|فریدون آدمیت]] و [[شریعتی، علی (مزینان ۱۳۱۲ـ لندن ۱۳۵۶ش)|علی شریعتی]] در فاصله‌ی سال‌های 1340-‌ 1350 می‌پردازد و در طول بررسی‌های خود، خصلت‌های اساسی این دوره را معرفی و بررسی می‌ک ند. در فصل پنجم چند نمونه‌ی ادبی از آثار نویسندگانی چون [[هدایت، صادق (تهران ۱۲۸۱ـ پاریس ۱۳۳۰ش)|صادق هدایت]]، [[بزرگ علوی]]، [[چوبک، صادق (بوشهر ۱۲۹۵ـ امریکا ۱۳۷۷ش)|صادق چوبک]]، [[آل احمد، جلال (تهران ۱۳۰۲ـ اسالم ۱۳۴۸ش)|جلال آل‌احمد]]، [[گلستان، ابراهیم|ابراهیم گلستان]]، [[صادقی، بهرام (نجف آباد ۱۳۱۵ـ تهران ۱۳۶۳ش)|بهرام صادقی]]، [[ساعدی، غلامحسین (تبریز ۱۳۱۴ـ پاریس ۱۳۶۴ ش)|غلامحسین ساعدی]]، [[گلشیری، هوشنگ (اصفهان ۱۳۱۶ـ تهران ۱۳۷۹ش)|هوشنگ گلشیری]]، [[ابراهیمی، نادر (گرگان ۱۳۱۵ش ـ۱۳۸۷)|نادر ابراهیمی]]، [[میرصادقی، جمال|جمال میرصادقی]] و [[دولت آبادی، محمود|محمود دولت‌آبادی]] مورد بررسی قرار گرفته است. سپانلو در فصل ششم ک تاب نیز به بررسی رمان‌نویسی پرداخته و در بخشی از این فصل خلاصه‌ای از 19 رمان فارسی، از جمله تهران مخوف، جنایات بشر، تفریحات شب، همسایه‌ها، شوهر آهوخانم و... را ارایه می‌دهد. فصل هفتم ک تاب بررسی نمایش‌نامه‌نویسی، سابقه و فراز و نشیب آن و در نهایت بررسی ویژگی نمایش‌نامه‌های افرادی چون [[نصیریان، علی|علی نصیریان]]، [[فرسی، بهمن (تبریز ۱۳۱۲ش)|بهمن فرسی]]، غلامحسین ساعدی، [[بیضایی، بهرام|بهرام بیضایی]]، [[رادی، اکبر (رشت ۱۳۱۸ـ تهران ۱۳۸۶ش)|اکبر رادی]] و... است. بخش آخر نویسندگان پیشرو ایران به نقد ادبی اختصاص داده شده است.