جایزه ادبی جلال آل احمد: تفاوت میان نسخه‌ها

<p style="text-align: justify;">جایزه ادبی جلال آل احمد</p> <p style="text-align: justify;">&nbsp;</p> <p style="text-align: justify;">از مهم‌ترین جوایز ادبی دولتی ایران. این جایزه از لحاظ ارزش مادی و ریالی، در کنار جایزه‌ی [[جایزه_کتاب_سال_در_ایران|کتاب سال]]، بزرگ‌ترین جایزه‌ی ایران به حساب می‌آید. آیین‌نامه‌ی این مسابقه در سال 1385 به تصویب شورای انقلاب فرهنگی رسید و نخستین دوره‌اش در سال 1387 برگزار شد. در آیین‌نامه‌ی جایزه آمده "هدف از اهدای جایزه ملی جلال آل‌احمد «ارتقای زبان و ادبیات ملی ـ دینی» از رهگذر بزرگداشت پدیدآورندگان آثار ادبی برجسته، بدیع و پیشرو است." در این مسابقه آثار مکتوب، شامل کتاب‌هایی که در سال قبل از برگزاری مسابقه برای اولین بار منتشر شده‌اند، در چهار موضوع 1.داستان بلند و داستان کوتاه 2.نقد ادبی 3.کتب مستندنگاری و 4.تاریخ‌نگاری مورد بررسی و داوری قرار می‌گیرند.</p> <p style="text-align: justify;">سازوکار داوری و برگزاری مسابقه: آثاری که به دنبال اعلام فراخوان عمومی به دبیرخانه‌ی این مسابقه ارسال می‌شوند در ابتدا توسط هیات علمی بنیاد جایزه ادبی جلال آل احمد انتخاب و در چهارموضوع ذکر شده دسته‌بندی می‌شوند. در مرحله‌ی بعد آثار منتخب توسط یک هیات داوران سه نفره (در هرگروه) که توسط هیات علمی انتخاب شده‌اند داوری شده و آثاری که بیش از نیمی از آرا را به خود اختصاص داده‌اند به مرحله‌ی بعد راه پیدا می‌کنند. در مرحله‌ی سوم ۵ اثر (در هر بخش) به عنوان نامزد برنده‌ی جایزه‌ انتخاب و توسط رسانه‌های جمعی معرفی می‌شوند. نهایتاً هیأت انتخاب نهایی در هربخش (متشکل از هیأت داوران آن بخش، دبیر علمی جایزه یا نماینده‌ی وی، و یک نفر از اعضای هیأت علمی به انتخاب همین هیات) اثر برگزیده و احیانا شایسته‌ی تقدیر را تعیین و به دبیرخانه معرفی می‌کنند تا در مراسم اهدای جوایز اعلام شوند. جایزه‌ی این مسابقه که مقرر بوده در سالروز تولد [[جلال_آل_احمد|جلال_آل_احمد]] اهدا شود در ابتدا 110 سکه برای برندگان و بعدتر 100میلیون تومان برای نفرات برنده و 30 میلیون تومان برای صاحبان آثار شایسته‌ی تقدیر پرداخت شده است.</p> <p style="text-align: justify;">ساختار اجرایی جایزه شامل ۹ نفر هیات علمی منتخب وزارت ارشاد و هیات امناء موسسه (متشکل از نویسندگان و صاحب نظران حوزه‌های رمان، داستان کوتاه، نقد ادبی، تاریخ و مستندنگاری)، ۳ نفر هیات داوری در هرگروه (منتخب هیات علمی) و دبیرخانه (شامل دو دبیر علمی و دبیر اجرایی) می‌شود. نهاد اجرایی این مسابقه تا دوره‌ی ششم (1392) "خانه کتاب ایران" و از دوره‌ی بعد "بنیاد شعر و ادبیات داستانی ایرانیان" بوده. نیز ← [[جایزه_های_ادبی|جایزه_های_ادبی]]</p> <p style="text-align: justify;"></p> <p style="text-align: justify;">'''برگزیدگان دوره‌ی اول''' (1387): داستان (''اژدهاکشان'': [[یوسف_علیخانی|یوسف_علیخانی]]- ''قاعده بازی'': فیروز [[فیروز_زنوزی_جلالی|زنوزی جلالی]]/ هردو شایسته‌ی تقدیر)؛ تاریخ و مستندنگاری ([[سازمان_مجاهدین_خلق|سازمان_مجاهدین_خلق]]: موسسه مطالعات و پژوهش‌های سیاسی/ شایسته‌ی تقدیر)؛ نقد ادبی (''آئین آیینه'': حسینعلی قبادی- ''از اسطوره تا حماسه'': سجاد آیدینلو/ هردو شایسته‌ی تقدیر)- در این دوره هیچ کتابی به عنوان برنده معرفی نشد.</p> <p style="text-align: justify;"></p> <p style="text-align: justify;">'''برگزیدگان دوره‌ی دوم''' (1388): تاریخ‌ و مستند‌نگاری (''دا'': سیده زهرا حسینی/سیده اعظم حسینی)؛ نقد ادبی (''زبان عرفان'': علیرضا فولادی- ''تماشاخانه اساطیر'': نغمه ثمینی).</p> <p style="text-align: justify;"></p> <p style="text-align: justify;">'''برگزیدگان دوره‌ی سوم''' (1389): داستان (''نامیرا'': صادق کرمیار- ''تالار پذیرایی پایتخت'': محمدعلی گودینی/ هردو شایسته‌ی تقدیر)؛ نقد ادبی (''از معنا تا صورت'': مهدی محبّتی- ''تاریخ ادبی ایران و قلمرو زبان فارسی'': مهدی زرقانی/ هردو شایسته‌ی تقدیر). در این دوره هیچ کتابی به عنوان برنده معرفی نشد.</p> <p style="text-align: justify;"></p> <p style="text-align: justify;">'''برگزیدگان دوره‌ی چهارم''' (1390): داستان (جاده جنگ: منصور انوری)؛ نقد ادبی (''از اشارت‌های دریا'': حمیدرضا توکلی)؛ تاریخ‌ (''نبرد سمیرم'': کاوه بیات- ''فرهنگ و تمدن ایرانی اسلامی دکن در دوره بهمنیان'': محسن معصومی- ''علل و عوامل جابجایی کانون‌های تجاری در خلیج فارس'': محمدباقر وثوقی)؛ مستند‌نگاری (''تا خمینی‌شهر'': موسسه ایمان جهادی/ شایسته‌ی تقدیر).</p> <p style="text-align: justify;"></p> <p style="text-align: justify;">'''برگزیدگان دوره‌ی پنجم''' (1391): داستان (''حافظ هفت'': اکبر صحرایی/ شایسته‌ی تقدیر)؛ مستند‌نگاری (''نورالدین پسر ایران'': معصومه سپهری- ''شرح اسم'': هدایت‌الله بهبودی/ هردو شایسته‌ی تقدیر)؛ نقد ادبی <span style="display: none;">&nbsp;</span>(''مولوی و اسرار خاموشی'': علی محمدی آسیابادی- ''عقل سرخ'': [[تقی_پورنامداریان_(همدان_۱۳۲۰ش)|تقی پورنامداریان]]/ هردو شایسته‌ی تقدیر). در این دوره هیچ کتابی به عنوان برنده معرفی نشد.</p> <p style="text-align: justify;"></p> <p style="text-align: justify;">'''برگزیدگان دوره‌ی ششم''' (1392): مستند‌نگاری (''نبرد طریق‌القدس'': امیر رزاق‌زاده/ شایسته‌ی تقدیر)؛ نقد ادبی (''سبک‌شناسی'': محمود فتوحی/ شایسته‌ی تقدیر)؛ تاریخ‌نگاری (''اجتماعیون عامیون'': سهراب یزدانی- ''انتفاضه شعبانیه'': ضیاءالدین تبرائیان/ هردو شایسته‌ی تقدیر). در این دوره هیچ کتابی به عنوان برنده معرفی نشد.</p>  

 

<p style="text-align: justify;">'''برگزیدگان دوره‌ی هفتم''' (1393): رمان (''ملکان عذاب'': [[ابوتراب_خسروی|ابوتراب_خسروی]]- ''آه با شین'': محمدکاظم مزینانی)؛ مستند‌نگاری (''سفر‌ برگذشتنی'': محمدرضا‌ توکلی صابری- ''زندان الرشید'': محمدمهدی بهداروند)؛ نقد ادبی (''گشودن رمان'': [[پاینده، حسین|حسین پاینده]])؛ داستان کوتاه (''رازهای سانتی متری'': مردعلی مرادی/ شایسته‌ی تقدیر).</p> <p style="text-align: justify;"></p> <p style="text-align: justify;">'''برگزیدگان دوره‌ی هشتم''' (1394): رمان (''پاییز فصل آخر سال است'': نسیم مرعشی- ''دختر لوتی'': شهریار عباسی)؛ مستند‌نگاری (''آب هرگز نمی‌میرد'': حمید حسام)؛ داستان کوتاه (''نگهبان تاریکی'': مجید قیصری- ''آیا بچه‌های خزانه رستگار می‌شوند؟'': مهدی اسدزاده/ هردو شایسته‌ی تقدیر)؛ نقد ادبی (''کلک خیال‌انگیز'': ابوالفضل حری- ''روایت‌شناسی کاربردی'': علی عباسی/ هردو شایسته‌ی تقدیر)؛ مستند‌نگاری (''تو در قاهره خواهی مُرد'': حمیدرضا صدر/ شایسته‌ی تقدیر).</p>  

 

<p style="text-align: justify;">'''برگزیدگان دوره‌ی نهم''' (1395): رمان (''لم‌یزرع'': [[محمدرضا_بایرامی|محمدرضا_بایرامی]])؛ داستان کوتاه (''روباه شنی'': محمد کشاورز- ''بازار خوبان'': آرش صادق‌بیگی)؛ مستند‌نگاری (''پیغام ماهی‌ها'': گلعلی بابایی- ''“ر”'': مریم برادران/ هردو شایسته‌ی تقدیر).</p> <p style="text-align: justify;"></p> <p style="text-align: justify;">'''برگزیدگان دوره‌ی دهم''' (1396): رمان (''این خیابان سرعت‌گیر ندارد'': مریم جهانی- ''بی‌کتابی'': محمدرضا شرفی خبوشان)؛ داستان کوتاه (''اسم شوهر من تهران است'': زهره شعبانی/ شایسته‌ی تقدیر)؛ مستندنگاری (''آنک پاریس'': میرجلال‌الدین [[میرجلال_الدین_کزازی_(کرمانشاه_۱۳۲۷ش)|کزازی]]- ''سفر دیدار'': محمدرضا توکلی صابری/ هردو شایسته‌ی تقدیر)؛ نقد ادبی (''بلاقطع از آتن تا مدینه'': داود عمارتی مقدم- ''درآمدی بر تحلیل انتقادی گفتمان روایی'': حسین صافی/ هردو شایسته‌ی تقدیر). در این دوره، در بخش ویژه‌ای با عنوان "یک دهه ادبیات اقتصادی و پیامدهای اجتماعی کار" از محمد علی گودینی، رضا یادگاری، مهشید صناعی‌فر، بهراد مهرجو، متین غفاریان، حمیدرضا منایی، میکائیل عظیمی، محمدرضا پاپلی و رضا امیرخانی تقدیر به عمل آمد.</p> <p style="text-align: justify;"></p> <p style="text-align: justify;">'''برگزیدگان دوره‌ی یازدهم''' (1397): نقد ادبی (''بلاغت ساختارهای نحوی در تاریخ بیهقی'': لیلا سیدقاسم/ شایسته‌ی تقدیر)؛ داستان کوتاه (''زخم شیر'':&nbsp;صمد طاهری/ شایسته‌ی تقدیر)؛ مستندنگاری (''الف لام خمینی'': هدایت‌الله بهبودی- ''رکاب‌زنان در پی شمس'': حسن کرمی قراملکی)؛ رمان (''رهش'': رضا امیرخانی).</p>