جایزه ادبی پروین اعتصامی: تفاوت میان نسخه‌ها

<p style="text-align: justify;"></p> <p style="text-align: justify;">مسابقه‌ای ادبی مختص بانوان که به صورت دوسالانه، توسط نهادهایی چون [[خانه کتاب ایران]] و بعدتر «بنیاد شعر و ادبیات داستانی ایرانیان» برگزار شده است. این جایزه که نخستین دوره‌اش در سال 1383 برگزار شده در بخش‌های شعر، ادبیات داستانی (شامل داستان بلند و کوتاه)، ادبیات نمایشی (نمایش‌نامه)، پژوهش‌های ادبی، ادبیات کودکان (داستان و شعر) و ترجمه (آثاری ادبی که به فارسی ترجمه شده‌اند) به کتاب‌هایی که طی دوسال قبل از فراخوان مسابقه منتشر شده‌اند اعطا می‌شود. در اساسنامۀ جایزۀ ادبی [[اعتصامی، پروین (تبریز ۱۲۸۵ـ تهران ۱۳۲۰ش)|پروین اعتصامی]] که توسط شورای عالی انقلاب فرهنگی تصویب شده به چنین اهدافی اشاره شده است: بزرگداشت مقام و شخصیت شاعر نامدار ایران پروین اعتصامی، رشد و اعتلای خلاقیت‌ها و آفرینش‌های ادبی بانوان، ترویج و تقویت زبان فارسی در خارج از کشور، ایجاد پیوند بین ادبیات ملل به ویژه در حوزه جهان اسلام، معرفی چهره‌های شاخص زنان ادیب و پژوهنده و تقدیر از زنان در عرصۀ زبان و ادب فارسی.</p> <p style="text-align: justify;">در این مسابقه تمامی آثار رسیده در ابتدا توسط یک هیأت سه نفره (در هر بخش) که توسط هیأت­‌ علمی انتخاب شده بررسی و با اجماع، 5 اثر (کتاب) در هر حوزه به عنوان نامزد دریافت جایزه انتخاب و در رسانه‌های جمعی معرفی می‌شوند. در مرحلۀ دوم یک هیات انتخاب متشکل از هیأت داوران آن بخش، دبیر علمی یا نمایندۀ وی، و یک نفر از اعضای هیأت ­‌علمی کتاب برگزیده را تعیین و به دبیرخانه معرفی می‌کنند. در این مسابقه در هربخش تنها به یک نفر جایزه‌ای که شامل 12 سکۀ بهار آزادی، لوح و تندیس جایزه است تعلق می‌گیرد و در مواردی به اثری که مورد تقدیر قرار گرفته 4 سکه داده می‌شود.&nbsp;</p> <p style="text-align: justify;">&nbsp;</p> <p style="text-align: justify;">'''برگزیدگان و تقدیرشدگان دوره اول''' (1383ش):</p> <p style="text-align: justify;">ادبیات داستانی (''چنار دالتی'': منصوره شریف‌زاده)؛ ادبیات نمایشی (''زنان مهتابی، مردان آفتابی'': [[چیستا یثربی]])؛ شعر بزرگسال (آثار [[ساری، فرشته (تهران ۱۳۳۵ش)|فرشته ساری]] و نغمه رضایی)؛ پژوهش ادبی (''۲۰ سال با طنز'': رویا صدر)؛ پایان‌نامه (نرجس افشاری)؛ ادبیات کودک و نوجوان (فریبا کلهر، فروزنده خداجو، [[سوسن طاقدیس]]، افسانه شعبان‌نژاد و [[عرفان نظرآهاری]]).</p> <p style="text-align: justify;">&nbsp;</p> <p style="text-align: justify;">'''برگزیدگان و تقدیرشدگان دوره دوم''' (1385ش):</p> <p style="text-align: justify;">ترجمه (''بهت و لرزه'': اثر املی نوتومب- ترجمه موگه رازانی)؛ پژوهش ادبی (''داغ گل سرخ'': کتایون مزداپور- ''امام حسین (ع) در شعر معاصر عربی'': انسیه خزاعی)؛ پایان‌نامه (''بررسی و ویرایش و نگارش و نقد آن در فارسی'': آتوما فروهی)؛ داستان کودک (''قدم یازدهم'': سوسن طاقدیس- ''دو فسقلی'': زهره پریرخ- ''یک نقاشی'': اکرم قاسم‌پور)؛ داستان نوجوان (''کسی که موهایم را شانه زد'': مژگان کلهر- ''خانواده آقای چرخشی'': طاهره ایبد- ''عکس چندم بابام'': عذرا جوزدانی).</p> <p style="text-align: justify;">&nbsp;</p> <p style="text-align: justify;">'''برگزیدگان و تقدیرشدگان دوره سوم '''(1387ش):</p> <p style="text-align: justify;">پژوهش ادبی (''از این باغ شرقی'': پروین سلاجقه- ''نظریه ادبیات، متن‌هایی از فرمالیستهای روس'': ترجمه عاطفه طاهایی- ''شرفنامه منیری'': حکیمه دبیران- ''تذکره‌الشعرا'': فاطمه علاقه)؛ پایان‌نامه‌های ادبی (''مدرنیسم و پسامدرنیسم در ادبیات داستانی معاصر فارسی'': منصوره تدینی)؛ شعر (''پیانو'': مریم جعفری آذرمانی- ''به وقت البرز'': [[مهرنوش_قربانعلی|مهرنوش_قربانعلی]]- ''گزیده شعر معاصر ایران'': ترجمه فریبا گورگین)؛ داستان (''فصل آخر''- [[گیتا_گرکانی|گیتا_گرکانی]])؛ ادبیات نمایشی (''مردی برای تمام فصول'': اثر رابرت بولت- ترجمه فرزانه طاهری)؛ داستان کودک (''365 قصه برای شبهای سال'': مژگان شیخی-''به سوی زندگی'': اثر ماری سابلین روژه- مترجم نیلوفر باقرزاده اکبری)؛ داستان نوجوان (''خانوم کوچیک'': سهیلا علوی‌زاده- ''با کفشهای دیگران راه برو'': اثر شارون کریچ- مترجم: کیوان عبیدی آشتیانی)؛ شعر کودک (''کفشای پولکی'': شکوه قاسم‌نیا- ''آی زنگوله آی زنگوله'': افسانه شعبان‌نژاد)؛ شعر نوجوان (''دلم برای تو تنگ است'': آتوسا صالحی- ''ستاره‌ات گم ‌شد'': کبرا بابایی).</p> <p style="text-align: justify;">&nbsp;</p> <p style="text-align: justify;">'''برگزیدگان و تقدیرشدگان دوره چهارم''' (1389ش):</p> <p style="text-align: justify;">شعر ترجمه (''در آئینه رود''- شعرهای [[شفیعی کدکنی، محمدرضا (کدکن ۱۳۱۸ش)|محمدرضا شفیعی کدکنی]] به ترجمه و نقاشی پری آزرم معتمدی)؛ شعر سنتی (''حالا تو'': فریبا یوسفی- ''شاید مرا دوباره به خاطر بیاوری'': مژگان عباسلو)؛ شعر نو (''خاطرات بی‌تاویل'': شراره کامرانی- ''سیب حوا'': سودابه امینی)؛ شعر کودک (''سفید، سیاه، راه راه'': شکوه قاسم‌نیا)؛ شعر نوجوان (''برسد به دست تو ای پادشاه جهان'': مهدیه نظری)؛ داستان بلند (''عشق آبی'': مریم مقانی)؛ ترجمه داستان نوجوان (''چشم بهشتی'': نوشته دیوید آلموند، ترجمه نسرین وکیلی- ''خفاش کوچولو'': نوشته کنت اپل، ترجمه ملیحه محمدی)؛ پژوهش ادبی (''تخیل مکالمه‌ای'': نوشته [[باختین، میخائیل|میخاییل باختین]]، ترجمه رویا پورآذر)؛ پایان‌نامه (''تحلیل و مقایسه اشعار برجسته عاشورایی فارسی و عربی'': نرگس انصاری)؛ شعر کودک (''گنجشک پر، جوراب پر'': مریم هاشم‌پور- ''نی نی'': بنفشه رسولیان بروجنی)؛ داستان کودک (''خداحافظ راکون پیر'': نوشته و تصویرگری کلر ژوبرت- ''خانم غوله به عروسی می‌رود'': نوشته سرور کتبی- ''زرد و صورتی'': نوشته ویلیام استیگ، ترجمه کلر ژوبرت- ''ماجراهای پیازچه'': نوشته جانی روداری، ترجمه مرضیه شجاعی دیندار لو)؛ داستان نوجوان (''طعم تلخ خرما'': مهناز فتاحی)؛ شعر نوجوان (''من' آدم آهنی شدم'': کبرا بابایی).</p> <p style="text-align: justify;">&nbsp;</p> <p style="text-align: justify;">'''برگزیدگان و تقدیرشدگان دوره پنجم''' (1391ش):</p> <p style="text-align: justify;">شعر (''جمهوری غزل'': سیده فاطمه موسوی- ''آتش‌نوشته‌های مداد شمعی'': راهله معماریان)؛ ادبیات داستانی (''شهریور هزار و سیصد و نمی‌دانم چند'': طلا نژادحسن- ''رؤیای مادرم'': تألیف آلیس_مونرو، ترجمه ترانه_علیدوستی)؛ ادبیات نمایشی (''دختران باغهای قالی'': هنگامه مفید- ''فردریک یا تئاتر بولوار'': تألیف اریک امانوئل اشمیت، ترجمه شهلا حائری)؛ پژوهش ادبی (''نظریه و نقد پسا استعماری'': آزاده شاهمیری- ''محک خسروی'': تألیف میرزا خسرو بیگ گرجی، تصحیح فائزه زهرا میرزا)؛ پایان‌نامه (''تحلیل ادبی نگاره‌های شاهنامه'': فاطمه ماهوان)؛ شعر کودک (''فقط یک بستنی قیفی'': الهام حسینی زاوه- ''میو میو تشکر'': مریم هاشم‌پور)؛ شعر نوجوان (''دفتر گل باز شد'': مریم زندی- ''برو جلو بوق نزن'': فاطمه کاوندی)؛ داستان کودک (''مجموعه کتابهای نارنجی: 52 قصه برای 52 هفته سال''- فریبا کلهر، فروزنده خداجو و سرور کتبی)؛ داستان نوجوان (''بازگشت هرداد'': فریبا کلهر)؛ داستان ترجمه کودک و نوجوان (''سیاه قلب'': کورنلیا فونکه، ترجمه کتایون سلطانی). </p> <p style="text-align: justify;">در این دوره از دکتر [[کریمی، امیربانو (تهران ۱۳۱۰ش)|امیربانو کریمی]] به عنوان پیش‌کسوت برتر تقدیر شد.</p> <p style="text-align: justify;">&nbsp;</p> <p style="text-align: justify;">'''برگزیدگان و تقدیرشدگان دوره ششم''' (1393ش):</p> <p style="text-align: justify;">داستان بزرگسال (''هزارگره'': مریم فردوسی)؛ شعر بزرگسال (''جاری‌تر از ونیز'': پونه نیکویی- ''سکوت گفتنی'': سودابه مهیجی)؛ داستان کودک و نوجوان (''بهتر از شکلات مجانی'': سودابه فرضی‌پور- ''من و عجیب و غریب'': فروزنده خداجو) شعر کودک و نوجوان (''هم روزنامه هم کلوچه'': مریم هاشم‌پور)؛ ترجمه (''قطار شبانه لیسبون'': مترجم مهشید میرمعزی- ''وداع با ملکه'': مترجم سعیده بوغیری)؛ پژوهش ادبی (''حرکت تئاتر به سمت شعر‌'': طلایه رویایی‌- ک''ارکرد ابهام در فرایند خوانش متن'': فروغ صهبا)؛ ادبیات نمایشی (''اینگرید برگمن با بوی قورمه سبزی'': هاله مشتاقی‌نیا). </p> <p style="text-align: justify;">بعد از چهاردوره برگزاری جایزه توسط خانه کتاب ایران، از این دوره بنیاد شعر و ادبیات داستانی ایرانیان عهده‌دار برگزاری مسابقه شد.</p> <p style="text-align: justify;">&nbsp;</p> <p style="text-align: justify;">'''برگزیدگان و تقدیرشدگان دوره هفتم''' (1395ش):</p> <p style="text-align: justify;">ادبیات نمایشی (''تاج‌ماه'': فریده فرجام- ''مرده‌ریگ'': تهمینه محمدی)؛ ترجمه (''فرهنگ فشرده لغات چینی به انگلیسی'': ریحانه وادی‌دار- ''ذهن من'': آتینا محمدی)؛ پژوهش ادبی (''تاریخ شعر زنان از آغاز تا سده هشتم هجری'': رقیه کراچی)؛ شعر بزرگسال (''دایره'': مریم جعفری آذرمانی)؛ داستان بزرگسال (''خون‌مردگی'': الهام فلاح)؛ شعر کودک (''پرنده باران'': مهدیه نظری).</p> <p style="text-align: justify;">&nbsp;</p> <p style="text-align: justify;">'''برگزیدگان و تقدیرشدگان دوره هشتم''' (1397ش):</p> <p style="text-align: justify;">پژوهش‌ ادبی (''ادبیات بینافرهنگی نویسندگان برون‌تبار در آلمان'': نرجس خدایی- ''مکتب‌های ادبی جهان'': مریم حسینی)؛ شعر (''اگر تو بودی امروز شنبه بود'': فریبا شادلو)؛ ''لیلی آذر'': اعظم سعادتمند)؛ ادبیات نمایشی (''دور از دسترس اطفال نگهداری شود'': فرشته فرشاد)؛ داستان بزرگسال (''بگذار تروا بسوزد'': آناهیتا آروان)؛ شعر کودک و نوجوان (''خداحافظی در خیابان پاییز'': مریم اسلامی)؛ داستان کودک و نوجوان (''شاخ دماغی‌ها'': سیده عذرا موسوی).</p> <p style="text-align: justify;">&nbsp;</p> <p style="text-align: justify;">نیز ← [[جایزه_های_ادبی|جایزه_های_ادبی]]</p> <p style="text-align: justify;">&nbsp;</p> <p style="text-align: justify;">'''منابع'''</p>