شاآنسی: تفاوت میان نسخه‌ها

}}(یا: شِنْسی<ref>Shensi</ref>) استانی در شمال شرقی چین، با 205,800  کیلومتر مربع مساحت و 39,530,000 نفر جمعیت (۲۰۲۰). بلندترین نقطه آن در ارتفاع 3,771 متری از سطح دریا واقع شده است. از شمال به مغولستان داخلی<ref>Inner Mongolia</ref>، از شرق به شانسی<ref>Shanxi</ref> و هِنان<ref>Henan</ref>، از جنوب به هوبی<ref>Hubei</ref> و سیچوان<ref>Sichuan</ref>، و از مغرب به گانسو<ref>Gansu</ref> و ناحیۀ خودمختار نینگ‌شیا هوئی<ref>Ningxia Hui Autonomous Region</ref> محدود می‌شود. شیان<ref>Xi’an</ref> مرکز آن است. صنایع آن شامل استخراج زغال‌سنگ، تولید آهن، فولاد، نساجی و صنایع هواـ‌فضا است. گندم، ذرت، برنج، میوه،‌ و چای نیز در آن تولید می‌شود. شانسی از شمال به صحرای اوردوس<ref>Ordos Desert</ref> در مغولستان داخلی و از جنوب به کوه‌های دابا<ref>Daba Mountains</ref> محدود شده است. بخش عمدۀ این استان در شمال کوه‌های کچینلینگ<ref>Qinling Mountains</ref> قرار دارد، و مانند استان مجاور، شانسی در شرق، دارای ارتفاعات ناهموار است که با خاک‌های بادرفتی صحراهای مغولستان داخلی، پوشیده شده‌اند. ارتفاع فلات شمال شاآنسی از سطح دریا حدود ۱۰۰۰ متر است. ریزابۀ هوانگ‌هو<ref>Huang He River</ref>، پُرجمعیت‌ترین بخش استان درّۀ رود وی‌هه<ref>Wei He River</ref> است، که در دامنۀ کوه‌های کچینلینگ به‌سمت شرق جریان دارد. شهرهای مهم این استان عبارت‌اند از بائوجی<ref>Baoji</ref>، یانان<ref>Yan’an</ref>، و تونگ‌چوآن<ref>Tongchuan</ref>. کوه‌های کچینلینگ آب و هوای شاآنسی را به دو منطقه تقسیم کرده‌اند. در جنوب کوه، آب و هوا معتدل و مرطوب است. میانگین بارندگی در این ناحیه حدود ۸۰۰ میلی‌متر است. در شیان، واقع در شمال کوه‌های مزبور، میانگین بارش سالانه ۵۵۰ میلی‌متر و در بخش‌های شمالی استان کمتر از ۴۰۰ میلی‌متر است. این استان طی قرون ۳ تا ۸‌پ‌م مهد تمدن چینی در شمال چین بوده است. شانسی پایتخت ایالت چین بود که فرمانروای آن در ۲۲۱‌پ‌م کشور را متحد کرد و نام او منشأ نام‌گذاری سراسر کشور چین شد؛ او چانگ آن<ref>Chang’an</ref> (شیان کنونی) را پایتخت خود قرار داد و بعد از او هم پایتخت سلسله‌های هان<ref>Han</ref> و تانگ<ref>Tang</ref> نیز همین شهر بود. دیوار بزرگ چین، که در امتداد شمال شاآنسی ساخته شد، تا مدت‌ها محدودۀ ماندگاه‌های چین را مشخص می‌کرد. بخشی از جادۀ ابریشم، راه سنتی تجارت با غرب، از مرکز استان می‌گذشت. از ۱۹۳۶ تا ۱۹۴۷، ینان، در شمال شاآنسی، مقرّ حزب کمونیست چین بود..