پرش به محتوا

بنای خشت و گلی: تفاوت میان نسخه‌ها

بدون خلاصۀ ویرایش
بدون خلاصۀ ویرایش
بدون خلاصۀ ویرایش
 
خط ۳: خط ۳:


در معماری، بنایی که با آجرهای ساخته شده از گِل خشک‌شده در آفتاب، ساخته شود. این آجرها را خشت خام می‌نامند. استفاده از خشت خام، و ساختن دیوار از طریق ریختن گِل در قالب، دو روش اصلی ساخت بناهای خشت‌وگلی<ref>raw-earth
در معماری، بنایی که با آجرهای ساخته شده از گِل خشک‌شده در آفتاب، ساخته شود. این آجرها را خشت خام می‌نامند. استفاده از خشت خام، و ساختن دیوار از طریق ریختن گِل در قالب، دو روش اصلی ساخت بناهای خشت‌وگلی<ref>raw-earth
</ref> است. این شیوه در [[اسپانیا]]، [[امریکای لاتین]]، جنوب غربی امریکا، ایران و بسیاری از کشورهای دیگر رواج داشته است. در [[اریحا]]<ref>Jericho </ref>، اردن، نخستین شواهد ساختمان‌سازی ‌با خشت خام کشف شده است که به هزارۀ ۸پ‌م بازمی‌گردد. پختن آجر تا هزارۀ ۳پ‌م مرسوم نبود و از آن پس هم به‌ندرت آجرِ پخته می‌ساختند، زیرا هزینۀ تأمین سوخت برای پُخت آجر گزاف بود. بزرگ‌ترین بنای خشت‌وگلی جهان، مسجد جامع دینه<ref> Djenne </ref>، در مالی<ref>Mali </ref> است (۱۹۰۷). قسمت اعظم دیوار بزرگ چین نیز از گل ساخته شده است. در خاورمیانه و شمال افریقا نیز شهرهایی یافت می‌شوند که به‌تمامی از خشت ‌و گل ساخته شده‌اند، و از آن میان صنعا در [[یمن]]، و [[یزد، شهر|یزد]] در ایران درخور ذکرند؛ این سنّت محلی در این نواحی همچنان پابرجاست. در دِوُن<ref> Devon </ref>، [[انگلستان]]، و در پوئبلو<ref>pueblo </ref>های امریکای شمالی، گونه‌ای از خشت خام به‌کار برده شده، که مخلوطی از گل رُس و کاه است. [[فتحی، حسن (تهران ۱۳۴۰ش)|حسن فتحی]]، معمار مصری، از طرفداران بانفوذ ساخت بناهای خشت‌وگلی بود؛ از ۱۹۴۵ تا ۱۹۴۸، روستای قورنیه نو<ref>New Gournia </ref> را برای سکونت ۷هزار نفر بنا کرد و ارزش مصالح خشت‌وگلی را در کمک به حل مشکل مسکن در جهان سوم نشان داد. در سال‌های اخیر استفاده از این فن احیاشده، و چند طرح نیز به این شیوه به اجرا درآمده است. شهر جدید لالوز<ref> La Luz </ref> در امریکا که آنتوان پردوک<ref>Antoine Predock </ref> (۱۹۳۶- )‌ آن را در سال‌های ۱۹۶۷ـ۱۹۷۳، بنا کرد؛ و مرکز هنرهای ویسا واصف<ref>Wissa Wassef Arts Centre </ref>، در هارانیا<ref>Harrania </ref>، مصر، که رامسس ویسا واصف در ۱۹۵۲ آن را ساخت، نمونه‌هایی از این شیوه‌اند.
</ref> است. این شیوه در [[اسپانیا]]، [[امریکای لاتین]]، جنوب غربی امریکا، ایران و بسیاری از کشورهای دیگر رواج داشته است. در [[اریحا]]<ref>Jericho </ref>، اردن، نخستین شواهد ساختمان‌سازی ‌با خشت خام کشف شده است که به هزارۀ ۸پ‌م بازمی‌گردد. پختن آجر تا هزارۀ ۳پ‌م مرسوم نبود و از آن پس هم به‌ندرت آجرِ پخته می‌ساختند، زیرا هزینۀ تأمین سوخت برای پُخت آجر گزاف بود. بزرگ‌ترین بنای خشت‌وگلی جهان، مسجد جامع دینه<ref> Djenne </ref>، در مالی<ref>Mali </ref> است (۱۹۰۷). قسمت اعظم دیوار بزرگ چین نیز از گل ساخته شده است. در خاورمیانه و شمال افریقا نیز شهرهایی یافت می‌شوند که به‌تمامی از خشت ‌و گل ساخته شده‌اند، و از آن میان صنعا در [[یمن]]، و [[یزد، شهر|یزد]] در ایران درخور ذکرند؛ این سنّت محلی در این نواحی همچنان پابرجاست. در دِوُن<ref> Devon </ref>، [[انگلستان]]، و در پوئبلو<ref>pueblo </ref>های امریکای شمالی، گونه‌ای از خشت خام به‌کار برده شده، که مخلوطی از گل رُس و کاه است. [[فتحی، حسن|حسن فتحی]]، معمار مصری، از طرفداران بانفوذ ساخت بناهای خشت‌وگلی بود؛ از ۱۹۴۵ تا ۱۹۴۸، روستای قورنیه نو<ref>New Gournia </ref> را برای سکونت ۷هزار نفر بنا کرد و ارزش مصالح خشت‌وگلی را در کمک به حل مشکل مسکن در جهان سوم نشان داد. در سال‌های اخیر استفاده از این فن احیاشده، و چند طرح نیز به این شیوه به اجرا درآمده است. شهر جدید لالوز<ref> La Luz </ref> در امریکا که آنتوان پردوک<ref>Antoine Predock </ref> (۱۹۳۶- )‌ آن را در سال‌های ۱۹۶۷ـ۱۹۷۳، بنا کرد؛ و مرکز هنرهای ویسا واصف<ref>Wissa Wassef Arts Centre </ref>، در هارانیا<ref>Harrania </ref>، مصر، که رامسس ویسا واصف در ۱۹۵۲ آن را ساخت، نمونه‌هایی از این شیوه‌اند.


&nbsp;
&nbsp;
سرویراستار
۵۴٬۶۹۵

ویرایش