تبریزی، میرزا محمدرضا (۱۲۰۳ـ۱۲۹۹ق)

تبریزی، میرزا محمّدرضا (۱۲۰۳ـ۱۲۹۹ق)

(ملقب‌ به‌ مهندس‌باشی‌) از رجال‌ دورۀ‌ قاجار. یکی از دانش‌آموزانی بود که‌ عباس‌ میرزا نایب‌السلطنه برای‌ فراگیری‌ علوم‌ جدید به‌ انگلیس‌ فرستاد. در لندن‌ در رشتۀ مهندسی‌ و توپخانه‌ درس خواند (۱۲۳۰ق)، به‌ زبان‌های‌ انگلیسی‌ و فرانسه‌ و نیز در هندسه‌ و قلعه‌سازی‌ مهارت‌ یافت‌. در ۱۲۳۴ق به ایران بازگشت. در لشکرکشی‌ محمدشاه‌ قاجار به‌ هرات‌ (۱۲۵۳ق)، همراه‌ او بود‌. کتاب صواعق‌‌النظام‌ را در علم‌ ترکیب‌ توپ‌ و خمپاره‌ و عرّاده‌ و سایر آلات‌ و ادوات‌ جنگی‌ تألیف کرد. کتاب‌های‌ فراوانی به‌ فارسی‌ ترجمه‌ کرد، ازجمله تاریخ‌ پطرکبیر، تاریخ‌ ناپلئون، و تاریخ‌ تنزل‌ و خرابی‌ روم‌. همچنین‌ نقشۀ‌ ساختمان‌ مدرسۀ دارالفنون، طراحی‌ اوست.