لولی، ژان ـ باپتیست (۱۶۳۲ـ۱۶۸۷): تفاوت میان نسخه‌ها

لولی، ژان‌ـ ‌باپتیسْت (۱۶۳۲ـ۱۶۸۷)(Lully, Jean-Baptiste)<br/> [[File:37123200.jpg|thumb|لولي، ژان‌ـ ‌باپتيسْت]] {{جعبه زندگینامه

}}(نام اصلی: جووانّی باتّیستا لولّی<ref>Giovanni Battista Lulli  

 

</ref>) آهنگ‌ساز فرانسوی ایتالیایی‌تبار. آهنگ‌ساز دربار لوئی چهاردهم، پادشاه فرانسه، بود. موسیقی باله و نیز موسیقی نمایش‌نامه‌های مولیر<ref>Molière</ref> را می‌ساخت، و با آثاری همچون ''آلسست''<ref>''Alceste'' </ref> (۱۶۷۴) و ''آرمید و رِنو''<ref>''Armide et Rénaud'' </ref> (۱۶۸۶)، اپرای فرانسوی را بنا کرد. در ضمن رقصندۀ باله هم بود. لولی پسر یک آسیابان بود و تحصیلات چندانی نداشت و نواختن گیتار و ویولن را نیز با کمترین راهنمایی فراگرفت. ابتدا به گروهی از نوازندگان دوره‌گرد پیوست، اما در ۱۶۴۶ شوالیه دو گیز<ref>Chevalier de Guise </ref> او را کشف کرد و به فرانسه برد، و در آن‌جا شاگردآشپز و جزو خدمتکاران مادموازل دو مونپانسیه<ref>Mlle de Montpensier </ref>، از خویشاوندان پادشاه، شد؛ وقتی بانویش توانایی لولی را در موسیقی دریافت، او را جزو پیشخدمت‌های شخصی و سرپرست گروه زهی خود کرد. لولی در ۱۶۵۲ به خدمت در دربار لوئی چهاردهم درآمد؛ در آن زمان لوئی چهاردهم ۱۴ سال داشت. لولی رقصندۀ باله، و از ویولن‌نوازان گروه «۲۴ ویولن» پادشاه، و آهنگ‌ساز شد. در ۱۶۵۸ باله‌های خود را ساخت، البته او از ۱۶۵۳ در ساخت برخی باله‌ها شرکت داشت که خود پادشاه در آن‌ها می‌رقصید. در ۱۶۶۱ شهروند فرانسه و آهنگ‌ساز گروه موسیقی پادشاه و در ۱۶۶۲ استاد موسیقی خانوادۀ سلطنتی شد. علی‌رغم تمایلات آشکارا همجنس‌بازانه‌اش، که در آن زمان مجازاتش مرگ بود، همچنان از حمایت دربار برخوردار بود. ''کادموس و هِرمیون''<ref>''Cadmus et Hermione'' </ref>، نخستین اپرای او، در ۱۶۷۳ خلق شد و در این هنگام اجازه‌نامه‌ای سلطنتی به او دادند که اختیار برنامه‌های اپرایی را کلاً به او واگذار می‌کرد و اجازه‌نامۀ قبلی‌ای که به پیِر پرَن<ref>Pierre Perrin </ref> و روبِر کَمبِر<ref>Robert Cambert </ref> داده شده بود، را بی‌اعتبار می‌کرد. در ۱۹۷۲ آکادمی رویال دو موزیک<ref>The Académie Royale de Musique </ref>، نام نخستین اپرا<ref>Opéra </ref>ی پاریس با ''ضیافت‌های آمور و باکوس''<ref>''Les Fêtes de L’ Amour et de Bacchus'' </ref>، اولین آثار پاستیچّویی، او گشایش یافت. بیشتر اپراهای لولی با همکاری فیلیپ کینو<ref>Philippe Quinault </ref>، و بیشتر باله‌های او نیز با همکاری مولیر ساخته شدند. آخرین اپرای کامل او ''آکیس و گالاته‌آ''<ref>''Acis and Galatea'' </ref> (۱۶۸۶) نام داشت؛ او تا آن زمان سبک اپرایی فرانسه را دگرگون کرد، اوورتور قراردادی فرانسوی را تکامل بخشید و نوعی رسیتاتیف همراه دکلمه را وارد آن کرد که جایگزین رسیتاتیف قبلی با همراهی هارپسیکورد شد. در ۱۶۸۷ هنگام رهبری یک ته‌دئِوم برای جشن بهبودی پادشاه، با عصای رهبری پای خود را مجروح کرد و از مسمومیت خونی ناشی از آن درگذشت. اپرای ''آشیل و پولیکسِن''<ref>''Achille et Polyxène'' </ref> ناتمام او را، پاسکال کُلاس<ref>Pascal Colasse </ref> تکمیل کرد. از‌جمله آثار اوست:'''