مهرستان، شهرستان: تفاوت میان نسخه‌ها

واقع در نواحی شرقِ جنوبی ایران و مناطق شرقی استان [[سیستان و بلوچستان]]، با مرکزیت اداری شهر مهرستان ([[زابلی، شهر|زابلی]] سابق). متشکل است از 3 بخش، 6 دهستان (با نزدیک به 260 روستا)، و 2 شهر: بخش مرکزی (متشمل بر دهستان‌های زابلی و دهی) با مرکزیت شهر مهرستان؛ بخش آشار (مشتمل بر دهستان‌های آشار و ایرافشان) با مرکزیت [[آشار|شهر آشار]]؛ بخش بیرک (مشتمل بر دهستان‌های بیرک و بیرک شرقی) با مرکزیت روستای چاهوک. مهرستان در دوره‌های تاریخی دور و از هزاره‌های پیش از میلاد زیستگاه جوامع انسانی و از همان دوران مشتمل بر روستاهای کوچک و بزرگ بوده است. این منطقه در دوره‌های پس از اسلام بخش کوچکی از ناحیۀ تاریخی و بعدتر ایالت [[مکران]] بوده. در زمان حمله و چپاول [[مغول|مغولان]]، شماری از مردمان این منطقه که از طوایف بلوچند به [[بلوچستان پاکستان]] مهاجرت کردند. در دورۀ [[قاجاریه، سلسله|قاجار]] این منطقه که بر سر راه بازرگانی [[بمپور، شهر|بمپور]] به خاران (بلوچستان پاکستان) قرار داشته، نقش مهمی پیدا کرد. در سال 1902م به دنبال کاهش قدرت قاجارها در بلوچستان، انگلیسی‌ها تصمیم گرفتند نظارت بر اوضاع بلوچستان را شدت بخشند. بنابراین به بهانۀ حملۀ سرداران بلوچ به بلوچستانِ تحت‌الحمایۀ انگلیسی‌ها عملیاتی در بلوچستان انجام دادند و اردوگاه‌هایی در برخی از مناطق بلوچستان که دارای اهمیت نظامی بیشتری بود برپا کردند. با حضور انگلیسی‌ها مقرر شد که قلعۀ مه‌گاس که حاکم‌نشین منطقه بوده تخریب شود. آبادی پیرامون این قلعه در زمان پهلوی اول به زابلی تغییر نام پیدا کرد. زابلی در اولین تقسیمات کشوری ایران جزو [[خاش، شهرستان|شهرستان خاش]]، و از سال 1326ش و پس از تشکیل [[سراوان، شهرستان|شهرستان سراوان]] از توابع شهرستان اخیر بود. روستای زابلی در سال 1378ش به شهر ارتقاء یافت، در سال 1387ش براساس مصوبۀ هیأت دولت مناطقی از شهرستان‌های سراوان، [[سرباز، شهرستان|سرباز]] و [[ایرانشهر، شهرستان|ایرانشهر]] از آنها جدا شده و شهرستان زابلی از مجموع آنها ایجاد گردید. در سال ۱۳۹۰ش با تصویب هیأت وزیران نام زابلی به مهرستان تغییر یافت. در ۲۷ دی 1396ش روستای آشار به صورت رسمی به شهر ارتقاء یافت.