سینه از آتش دل در غم جانانه بسوخت: تفاوت میان نسخهها
بدون خلاصۀ ویرایش
Mohammadi3 (بحث | مشارکتها) بدون خلاصۀ ویرایش |
بدون خلاصۀ ویرایش |
||
| خط ۱: | خط ۱: | ||
[[پرونده:2042160300.png|جایگزین=دو بیت ابتدایی غزل|بندانگشتی|340x340پیکسل|دو بیت ابتدایی غزل]] | [[پرونده:2042160300.png|جایگزین=دو بیت ابتدایی غزل|بندانگشتی|340x340پیکسل|دو بیت ابتدایی غزل]] | ||
مصرع آغازین یکی از غزلهای دیوان [[حافظ، شمس الدین محمد ( ـ شیراز ۷۹۲/۷۹۱ق)|حافظ]]، با مطلع سینه از آتش دل در غم جانانه بسوخت/ آتشی بود در این خانه که کاشانه بسوخت. این غزل در نسخهی تصحیح [[محمد | مصرع آغازین یکی از غزلهای دیوان [[حافظ، شمس الدین محمد ( ـ شیراز ۷۹۲/۷۹۱ق)|حافظ]]، با مطلع سینه از آتش دل در غم جانانه بسوخت/ آتشی بود در این خانه که کاشانه بسوخت. این غزل در نسخهی تصحیح [[قزوینی، محمد (تهران ۱۲۵۶ـ۱۳۲۸ش)|علامه قزوینی]]، [[غنی، قاسم (سبزوار ۱۲۷۲ـ امریکا ۱۳۳۱ش)|غنی]] مشتمل بر 8بیت است و در [[رمل، بحر|بحر رمل]] مثمن مخبون محذوف (فعلاتن فعلاتن فعلاتن فعلن) سروده شده است. | ||
مهمترین ویژگی ادبی این غزل استفادهی متعدد از [[تضاد (ادبیات)|تضاد]] (تن و جان؛ آشنا و غریب و بیگانه؛ آب و آتش) و همچنین [[مراعات النظیر|مراعاتالنظیر]] (سینه و دل؛ شمع و پروانه؛ خرابات و میخانه؛ پیاله و می و خمخانه) است. جز این، با این که غزل در نگاه و خوانش نخست کاری ساده و بیپیرایه به نظر میرسد، در ابیات ابتداییاش با چند ترکیب تشبیهی و استعاری مواجهیم. به علاوه تمهیدات دم دستی و زیبایی برای ایجاد موسیقی درونی و تصویرسازی معنایی (بیت اول: تکرار آتش در هردو مصرع و جناس جانانه و خانه و کاشانه/ بیت دوم: تقابل تن و جان در آغاز هردو مصرع/ بیت 5: خرقه با خانه؛ عقل با زهد؛ تکرار مرا در دومصرع؛ آب با آتش و خرابات با میخانه/ بیت 6: به همین ترتیب/...) در شعر به کار رفته است. مردم چشم در یکی از ابیات به معنای مردمک چشم است. | مهمترین ویژگی ادبی این غزل استفادهی متعدد از [[تضاد (ادبیات)|تضاد]] (تن و جان؛ آشنا و غریب و بیگانه؛ آب و آتش) و همچنین [[مراعات النظیر|مراعاتالنظیر]] (سینه و دل؛ شمع و پروانه؛ خرابات و میخانه؛ پیاله و می و خمخانه) است. جز این، با این که غزل در نگاه و خوانش نخست کاری ساده و بیپیرایه به نظر میرسد، در ابیات ابتداییاش با چند ترکیب تشبیهی و استعاری مواجهیم. به علاوه تمهیدات دم دستی و زیبایی برای ایجاد موسیقی درونی و تصویرسازی معنایی (بیت اول: تکرار آتش در هردو مصرع و جناس جانانه و خانه و کاشانه/ بیت دوم: تقابل تن و جان در آغاز هردو مصرع/ بیت 5: خرقه با خانه؛ عقل با زهد؛ تکرار مرا در دومصرع؛ آب با آتش و خرابات با میخانه/ بیت 6: به همین ترتیب/...) در شعر به کار رفته است. مردم چشم در یکی از ابیات به معنای مردمک چشم است. | ||