شکسپیر، ویلیام (۱۵۶۴ـ ۱۶۱۶): تفاوت میان نسخه‌ها

شکسپیر، ویلیام (۱۵۶۴ـ ۱۶۱۶م)(Shakespeare, William)<br /> [[File:26106200-1.jpg|thumb|ویلیام  شکسپیر]]نمایش‌نامه‌نویس و شاعر انگلیسی. نمایش‌نامه‌های او را که به شعر آزاد<ref>blank verse </ref> و بخش‌هایی به نثر<ref>prose </ref> نوشته شده، کلاً به نمایش‌نامه‌های غنایی<ref>lyric plays</ref>، همچون ''رومئو و ژولیت''<ref>''Romeo and Juliet''</ref> و ''رویای شب نیمۀ تابستان''<ref>''A Midsummer Night’s Dream''</ref>؛ کمدی‌هایی، مانند ''کمدی اشتباهات''<ref>''The Comedy of Errors''</ref>، ''هر طور که بخواهید''<ref>''As You Like It''</ref>، ''هیاهوی بسیار برای هیچ''<ref>''Much Ado About Nothing''</ref>، و ''چشم در برابر چشم''<ref>''Measure For Measure''</ref>؛ نمایش‌نامه‌های تاریخی<ref>historical plays</ref>، نظیر ''هنری ششم''<ref>''Henry VI''</ref> (در سه بخش)، ''ریچارد سوم''<ref>''Richard III''</ref>، و ''هنری چهارم''<ref>''Henry IV''</ref> (در دو بخش)، که غالباً خرد سیاسی بدبینانه را نشان می‌دهند؛ و تراژدی‌هایی همچون ''هملت''<ref>''Hamlet''</ref>، ''اُتللو''<ref>''Othello''</ref>، ''شاه لیر''<ref>''King Lear''</ref>، و ''مکبث''<ref>''Macbeth''</ref> می‌توان تقسیم کرد. غزل<ref>sonnet</ref>های پُرشماری نیز سرود. شکسپیر در استرتفورد ـ آپان ـ ایون<ref>Stratford-upon-Avon</ref> به‌دنیا آمد و پسر یک تاجر پارچه‌های پشمی بود؛ از مدرسۀ زبان فارغ‌التحصیل شد، و در ۱۵۸۲، با [[هتاوی، آن (۱۵۵۶ـ۱۶۲۳)|آن هتاوی]]<ref>Anne Hathaway</ref> ازدواج کرد. از این ازدواج صاحب سه فرزند شد. شکسپیر، تا ۱۵۹۲ در [[لندن (انگلستان)|لندن]] در مقام بازیگر و نمایش‌نویس تثبیت شد، و از ۱۵۹۴ عضو مُهم گروه بازیگران لُرد چمبرلین<ref>Lord Chamberlain’s Company</ref> بود. در ۱۵۹۸، این گروه تماشاخانه یا تئاتر دائمی خود را تخریب کرد، و تئاتر گلوب<ref>Globe Theatre</ref> را در ساوتوارک<ref>Southwark</ref> ساخت. در ۱۶۰۳، گروه بازیگران لُرد چمبرلین به کینگزمن<ref>King’s Men</ref> تبدیل شد. در این زمان، شکسپیر که نمایش‌نامه‌نویس اصلی گروه و از مدیران تجاری آن‌جا بود به بازیگری نیز ادامه داد. در ۱۶۱۰، به استرتفورد بازگشت و در ۲۳ آوریل ۱۶۱۶ درگذشت؛ او را در محراب کلیسای هولی ترینیتی (تثلیث مقدس<ref>Holy Trinity</ref>)، در استرتفورد، به‌خاک سپردند. نمایش‌نامه‌های اولیه او در سال‌های ۱۵۸۹ـ۱۵۹۴، حاکی از حضور نویسنده‌ای جوان بود که شیوه‌های هنری خود را فرا می‌گیرد و با به‌کارگیری قالب‌ها (فرم‌ها)<ref>form</ref>ی گوناگون، تجربه کسب می‌کند. این نمایش‌نامه‌ها عبارت‌اند از سه بخش از ''هنری ششم''، کُمدی‌های ''کمدی اشتباهات''، ''رام‌کردن زن سرکش''<ref>''The Taming of the Shrew''</ref>، و ''دو نجیب‌زادۀ ورونایی''<ref>''The Two Gentlemen of Verona''</ref>؛ ''تیتوس آندرونیکوس''<ref>''Titus Andronicus''</ref> تراژدی‌ انتقام ملهم از آثار [[سنکا، لوکیوس آنایوس (ح ۴پ م ـ ح ۶۵م)|سنکا]]<ref>the Senecan revenge tragedy</ref>؛ و ''ریچارد سوم''. پس از نمایش‌نامه‌های غنایی ''رومئو و ژولیت''، ''رویای شب نیمۀ تابستان''، و ''ریچارد دوم''<ref>''Richard II''</ref> (که به کشف رابطۀ میان زندگی خصوصی فرد با جامعه می‌پردازد) در سال‌های ۱۵۹۴ـ۱۵۹۷، نمایش‌نامه‌های ''شاه ‌جان''<ref>''King John''</ref> (که باز هم کاوشی است در طنزها و مسائل سیاست) و ''تاجر ونیزی''<ref>''The Merchant of Venice''</ref> (۱۵۹۶ـ۱۵۹۷) را نوشت. نمایش‌نامه‌های فالستافی<ref>The Falstaff plays</ref> از ۱۵۹۷ تا ۱۶۰۰، مانند ''هنری چهارم'' (بخش‌‌های اول و دوم، که دنیای مضحک میخانه را در کنار محظورات و مسئولیت‌های موجود در سلطنت و جاه‌طلبی سیاسی قرار می‌دهند)، ''هنری پنجم'' (تصویری از شاه‌ هال<ref>King Hall</ref> همچون یک سرباز ـ پادشاه آرمانی)، و ''زنان سرخوش وینزر''<ref>''The Merry Wives of Windsor''</ref> (که گویند به درخواست الیزابت اول نوشته شد تا عشق فالستاف را نشان دهد)، آوازه‌اش را به‌اوج رساندند. در ۱۵۹۹، ''یولیوس سزار''<ref>''Julius Caesar''</ref> را نوشت (که با تمرکز بر درون‌مایه و پی‌رنگی محوری، دسیسه برای به‌قتل‌رساندن سزار، و تقابل میان رقیبان سیاسی، که در آن هرکس که بی‌رحم‌تر است برنده می‌شود، از دیگر تراژدی‌های بزرگ او پیشی گرفت). این دوره با نمایش‌نامه‌های بذله‌گویانه غنایی ''هیاهوی بسیار برای هیچ''، ''هرطور که بخواهید'' و ''شب دوازدهم''<ref>''Twelfth Night''</ref> (ح ۱۵۹۸ـ۱۶۰۱)، به‌پایان رسید. با نمایش‌نامۀ ''هملت''، دورۀ ‌تراژدی‌های بزرگ ''اُتللو''، ''شاه لیر''، ''مکبث''، ''تیمون آتنی''<ref>''Timon of Athens''</ref>، ''آنتونی و کلئوپاترا''<ref>''Antony and Cleopatra''</ref>، و ''کوریولانوس''<ref>''Coriolanus''</ref> (که قهرمانش براثر احساس خدشه‌دار‌شدن آبرویش به جدالی مصیبت‌بار با رومیان تن می‌دهد) آغاز می‌شود (۱۶۰۱ـ۱۶۰۸). این دورۀ‌ تاریک در کُمدی‌های ''تروئیلوس و کرسیدا''<ref>''Troilus and Cressida''</ref> (که کاوشی کنایه‌آمیز در مفهوم شرف شهسواری در ارتباط با رفتار جنسی و جنگ میان یونان و تروآ<ref>Troy</ref> است)، ''آن خوب است که پایانش نیکوست''<ref>''All’s Well That Ends Well''</ref>، و ''چشم در برابر چشم'' (ح ۱۶۰۱ـ۱۶۰۴) نیز انعکاس دارد. ''داستان زمستان''<ref>''The Winter’s Tale''</ref> (که بازسازی داستان عاشقانۀ رقیبی حسود به‌نام رابرت گرین<ref>Robert Green</ref> بود)، و ''طوفان''<ref>''The Tempest''</ref> جزو نمایش‌نامه‌های عاشقانه کامل<ref>Romance play</ref> یا نمایش‌نامه‌های دوران‌ آرامش<ref>reconciliation plays</ref> اواخر کار نویسندگی او دسته‌بندی می‌شوند. در ۲۰۰ سال اول پس از مرگش، نمایش‌نامه‌های شکسپیر به‌صورت کوتاه یا تجدیدنظر‌شده اجرا می‌شدند (چنان‌که به نمایش ''شاه لیر'' نیم تیت<ref>''Nahum Tate''</ref>، پایانی شاد داده شد)، تا آن‌که در قرن ۱۹، با ارزیابی انتقادی آثار [[کولریج، ساموئل تیلور|ساموئل کولریج]]<ref>Samuel Coleridge</ref> و [[هزلیت، ویلیام (۱۷۷۸ـ۱۸۳۰)|ویلیام هزلیت]]<ref>William Hazlitt</ref>، متن‌های اصلی احیا شدند. بررسی نمایش‌نامه‌های شکسپیر در قرن حاضر، با مطالعۀ مفصّل جنبه‌های مختلفی چون زبان، ساختار شرایط تئاتری معاصر، و زمینۀ اجتماعی و فکری آثارش صورت تحلیلی به خود گرفته است. نمایش‌نامه‌های او را جان همیگ<ref>John Hemige</ref> و هنری کاندل<ref>Henry Condell</ref>، دو تن از همکاران اسبق شکسپیر در گروه کینگز، در ''کتاب اول''<ref>''First Folio''</ref> (۱۶۲۳) گردآوری و ویرایش کردند. چاپ‌های بعدی این اثر در ۱۶۳۱، ۱۶۶۴، و ۱۶۸۵، به‌ترتیب با عناوین ''کتاب دوم''<ref>''Second Folio''</ref>، ''کتاب سوم''<ref>''Third Folio''</ref>، و ''کتاب چهارم''<ref>''Fourth Folio''</ref> انتشار یافتند.