لیما، شهر (پرو): تفاوت میان نسخه‌ها

</ref>، به فاصلۀ ۱۳‌کیلومتری [[کایائو، بندر|بندر کایائو]]<ref>Callao Port </ref>، در ساحل [[اقیانوس آرام]]. 10,092,000 نفر جمعیت دارد (2023) و مساحتش 2,672 کیلومتر مربع است. بلندترین نقطه آن در ارتفاع 1,550 متری از سطح دریا قرار دارد. مرکز سیاسی، اقتصادی، و فرهنگی پرو است. بخش عمدۀ [[صنایع سنگین]] پرو در این شهر متمرکز شده و اشتغال عمدتاً در بخش دولتی است. پارچه، پوشاک، [[مواد غذایی]] فرآوری‌شده، ماشین‌آلات، و [[خودرو]] در این شهر تولید می‌شود. همچنین بخش عمدۀ صادرات و واردات پرو از طریق بندر کایائو صورت می‌گیرد. تعداد زیادی از پرویی‌ها به امید زندگی بهتر به این شهر مهاجرت کرده‌اند و اکنون حدود یک‌سوم جمعیت لیما در حلبی‌آبادهای اطراف شهر زندگی می‌کنند. برخی از مهم‌ترین بناهای آن عبارت‌اند از کلیسای سان‌ پدرو<ref>Church of San Pedro </ref> (۱۶۳۸)، کلیسای سانتو دومینگو<ref>Church of Santo Domingo </ref> (۱۵۹۹)، و کلیسای سان فرانسیسکو<ref>San Francisco Church </ref> (تکمیل اواسط دهۀ ۱۶۸۰)، دانشگاه ملی سان مارکوس<ref>National University of San Marcos </ref> (۱۵۵۱)، از قدیمی‌ترین دانشگاه‌های امریکای جنوبی، ویرانه‌های پاچاکاماک<ref>Pachacamac </ref>، متعلق به ۲۰۰م، و ویرانه‌های کاخامارکیلیا<ref>Cajamarquilla </ref> (۲۰۰ تا ۸۰۰م). [[پیسارو، فرانسیسکو (۱۴۷۵م ـ۱۵۴۱)|فرانسیسکو پیسارو]]<ref>Francisco Pizarro </ref>، فاتح اسپانیایی، در ژانویۀ ۱۵۳۵ این شهر را با نام سیوداد دِ لوس ریس<ref>Ciudad des los Reyes </ref>، به‌معنی شهر پادشاهان<ref>City of the Kings </ref>، بنا کرد. از شکست امپراتوری [[اینکا، تمدن|اینکا]]<ref>Inca </ref> به‌دست اسپانیایی‌ها، شهر لیما، پایتخت نایب‌السلطنۀ پرو<ref>Viceroyalty of Peru </ref>، منطقه‌ای شامل سرزمین‌های [[اسپانیا]] در [[امریکای جنوبی، قاره|امریکای جنوبی]]، شد و نزدیک به سه قرن اکثر فعالیت‌های تجاری اسپانیا با امریکای جنوبی از طریق بندر کایائو صورت می‌گرفت. این شهر به‌منزلۀ مرکز تجاری و فرهنگی توسعه یافت و با کشف [[طلا]] و [[نقره (فلزات)|نقره]] در مناطق اطراف [[آند، کوه های|کوه‌های آند]]<ref>Andes </ref> به شهری ثروتمند تبدیل شد. در‌خلال جنگ‌های استقلال‌طلبانه در امریکای جنوبی، پایگاه نظامی نیروهای سلطنت‌طلب بود که مخالف جدایی از اسپانیا بودند. در ۱۸۲۱، شهر لیما به‌تصرف [[سان مارتین، خوزه د (۱۷۷۸ـ۱۸۵۰)|خوزه دِ سان مارتین]]<ref>Jose de San Martin </ref> درآمد و ۵ سال بعد پایتخت کشور مستقل پرو شد. در [[جنگ پاسیفیک]]<ref>Pacific War</ref>، از ۱۸۸۱ تا ۱۸۸۳، شهر مزبور به‌تصرف نیروهای [[شیلی]] درآمد و درخلال دهۀ ۱۹۸۰ صحنۀ بمباران و [[ترور]] و درگیری توسط نیروهای تروریستی بود. اگرچه ليما همچنان یکی از مهم‌ترین شهرهای امریکای جنوبی به‌شمار می‌رود، شکوه و جلال خود را به‌سبب رشد بی‌رویۀ جمعیت، آلودگی، جنایت، و ناآرامی‌های اجتماعی از دست داده است.